IV SAB/Wr 29/07
WyrokWSA we Wrocławiu2007-10-10
Skład orzekający: Henryk Ożóg, Tadeusz Kuczyński, Wanda Wiatkowska-Ilków
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej jest w bezczynności, jeśli nie zawiesił postępowania administracyjnego, mimo że strona złożyła wniosek o jego zawieszenie, a samo postępowanie nie zostało wszczęte z powodu braków formalnych wniosku?Ratio decidendi
Organ administracji publicznej nie jest w bezczynności, jeśli nie zawiesił postępowania, które nie zostało wszczęte z powodu braków formalnych wniosku. Wszczęcie postępowania administracyjnego następuje z chwilą doręczenia organowi żądania strony, pod warunkiem, że podanie czyni zadość innym wymaganiom ustalonym przepisami prawa. Brak kompletnego podania uniemożliwia przystąpienie do rozpatrzenia sprawy i tym samym wszczęcie postępowania, co z kolei wyklucza możliwość jego zawieszenia.Stan faktyczny
Strona złożyła wniosek o przyznanie dodatku mieszkaniowego, jednocześnie wnioskując o zawieszenie postępowania z powodu toczącej się sprawy o ustalenie stosunku najmu. Organ stwierdził braki formalne wniosku i wezwał stronę do ich uzupełnienia. Strona nie uzupełniła braków, ponawiając wniosek o zawieszenie postępowania. Organ pozostawił wniosek o dodatek mieszkaniowy bez rozpoznania, informując o braku możliwości zawieszenia nie wszczętego postępowania. Strona wniosła skargę na bezczynność organu, zarzucając naruszenie przepisów k.p.a. i Konstytucji.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Henryk Ożóg, Sędziowie Sędzia NSA Tadeusz Kuczyński (spr.), Sędzia WSA Wanda Wiatkowska-Ilków, Protokolant Anna Rudzińska, po rozpoznaniu w Wydziale IV na rozprawie w dniu 10 października 2007 r. sprawy ze skargi D. D. na bezczynność Dyrektora Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej we W. w przedmiocie zawieszenia postępowania w sprawie dodatku mieszkaniowego oddala skargę.
Wnioskiem z dnia 25 stycznia 2007 r. D. D. wystąpił o przyznanie dodatku mieszkaniowego na uzupełnienie wydatków za zajmowanie pokoju w Domu Asystenta Akademii Rolniczej przy ul. [...]. Do wniosku załączył pismo z dnia 25 stycznia 2007 r. z prośbą o przyjęcie w/w wniosku pomimo jego niepotwierdzenia przez zarządcę budynku. Jednocześnie zawnioskował o zawieszenie postępowania w sprawie na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. w związku z toczącą się przed sądem sprawą w przedmiocie istnienia stosunku najmu łączącego wnioskodawcę i właściciela lokalu nr [...].
Po rozpoznaniu sprawy organ ustalił, że wskazany wniosek posiadał braki formalne uniemożliwiające jego rozpatrzenie, tj. brak kwoty wydatków na mieszkanie za ostatni miesiąc w pkt. 12, brak potwierdzenia danych w pkt. 2-5, 7-9, 12 przez zarządcę domu, brak dodatkowych danych technicznych na odwrocie wniosku, niezbędnych do przeliczenia opłat zgodnie z art. 6 ust.6 ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o dodatkach mieszkaniowych (Dz. U. Nr 71, poz. 734, ze zm.) Stosownie do art. 64 § 2 k.p.a. organ - pismem z dnia [...] znak [...] - wezwał stronę do usunięcia w/w braków w terminie 7 dni od daty doręczenia wezwania z pouczeniem, że ich nieusunięcie spowoduje pozostawienie wniosku bez rozpatrzenia (wezwanie zostało doręczone stronie w dniu 9 lutego 2007 r.). Jednocześnie organ przesłał oryginał wniosku złożonego w dniu 26 stycznia 2007 r. celem uzupełnienia. W odpowiedzi D. D. - pismem z dnia 16 lutego 2007 r. - ponownie zawnioskował o zawieszenie postępowania w sprawie przyznania dodatku mieszkaniowego na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a.; nie usunął braków formalnych, o których mowa powyżej i nie dostarczył oryginału wniosku przesłanego mu wraz z wezwaniem. Wobec powyższego, w związku z nieusunięciem braków uniemożliwiających rozpatrzenie wniosku o przyznanie dodatku mieszkaniowego, organ powiadomił D. D. o pozostawieniu w/w wniosku bez rozpoznania oraz wyjaśnił, że postępowanie, które nie zostało skutecznie wszczęte nie może być zawieszone -pismem z dnia [...] znak [...] (doręczonym w dniu 9 marca 2007 r.).
W dniu 3 kwietnia 2007 r. D. D. wniósł do Samorządowego Kolegium Odwoławczego we W. zażalenie na niezałatwienie w terminie wniosku z 25 stycznia 2007 r. o zawieszenie postępowania w sprawie przyznania dodatku mieszkaniowego. Postanowieniem z dnia [...] nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze we W. uznało w/w zażalenie za nieuzasadnione i odmówiło wyznaczenia dodatkowego terminu załatwienia sprawy.
W dniu 28 czerwca 2007 r. D. D. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego na bezczynność Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej we W. w sprawie z wniosku z dnia 25 stycznia 2007 r. o zawieszenie postępowania. Zarzucił naruszenie art. 15 k.p.a. poprzez pozbawienie skarżącego prawa do II instancji wskutek zaniechania wydania zaskarżalnego rozstrzygnięcia, art. 35 k.p.a. wskutek przewlekłości postępowania, art. 61 § 3 k.p.a. poprzez nieuwzględnienie, że postępowanie administracyjne zostaje wszczęte z chwilą doręczenia żądania organowi, art. 32 Konstytucji statuującego zasadę równości wobec prawa, poprzez odmowę realizacji uprawnienia do zawieszenia postępowania o przyznanie dodatku mieszkaniowego, w sytuacji gdy wcześniejsze wnioski skarżącego w takich samych sprawach były uwzględniane.
W obszernym uzasadnieniu skargi D. D. stwierdził, że nie zgadza się z poglądem organu pierwszej instancji, iż warunkiem zawieszenia postępowania jest jego wszczęcie, które jak twierdzi organ następuje z chwilą niewystępowania braków formalnych podania. Wywodzi, że zgodnie z art. 61 § 1 kpa postępowanie administracyjne wszczyna się na żądanie strony, natomiast w myśl art. 61 § 3 kpa datą wszczęcia postępowania jest dzień doręczenia żądania organowi. Zdaniem Żalącego się, żądanie w sprawie z wniosku z dnia 25 stycznia 2007 r. o dodatek mieszkaniowy, jest żądaniem przyznania dodatku mieszkaniowego. Inne wymogi nie stanowią żądania, lecz są obok żądania innymi elementami podania. Organ pierwszej instancji powinien, zatem rozpoznać sprawę z wniosku zawieszeniowego z dnia 25 stycznia 2007 r., gdyż dotychczasowe nierozpoznanie tego wniosku powoduje zwłokę w załatwieniu sprawy z tego wniosku.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej we W. wniósł o jej oddalenie, podnosząc, że organ nie naruszył prawa oraz uznając zarzuty skargi za bezzasadne.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Sąd rozpoznał skargę na bezczynność Dyrektora Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej we W. na tej podstawie, że sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolowanie działalności administracji publicznej pod kątem jej zgodności z prawem (art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawa o ustroju sądów administracyjnych - Dz. U. z dnia 20 września 2002 r. Nr 153, poz. 1269). Kontrola ta obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na bezczynność organów (art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. Nr 153, poz. 1270 - ze zm.).
Skarga nie jest zasadna.
Sprawę administracyjną rozpoczyna prawidłowo złożony wniosek. Przepisy ustawy z dnia 21 czerwca 2001r. o dodatkach mieszkaniowych (Dz.U. nr 71, poz. 734 ze zm.), jak i rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 28 grudnia 2001r. w sprawie dodatków mieszkaniowych (Dz.U. nr 156, poz. 1817 ze zm.) określają wymagania, jakim ma odpowiadać wniosek o przyznanie dodatku mieszkaniowego. Podstawową powinnością organu jest zbadanie, czy wniosek jest kompletny w sensie formalnym, tj. czy zawiera wszelkie niezbędne, wymagane przez prawo materialne załączniki. Stwierdzenie braku któregokolwiek z wymienionych w przepisach prawa załączników powinno skutkować niezwłocznym wezwaniem wnoszącego pismo do usunięcia braków w terminie siedmiu dni z pouczeniem, że nieusunięcie tych braków spowoduje pozostawienie podania bez rozpoznania (art. 64 ust. 2 k.p.a.).
W przypadku nieuzupełnienia braków, żądanie wszczęcia postępowania jest bezskuteczne, nie dochodzi zatem w ogóle do wszczęcia postępowania. Nie jest w takim przypadku możliwe wydanie jakiejkolwiek decyzji, gdyż pozostawienie bez rozpoznania wniosku jest czynnością materialno-techniczną, o której jedynie należy powiadomić stronę.
Przepis art. 64 § 2 kodeksu postępowania administracyjnego wskazuje, że przed złożeniem przez stronę kompletnego wniosku pod względem formalnym postępowanie administracyjne się nie toczy, wniosek nie jest rozpatrywany i w przypadku nieuzupełnienia w dalszym ciągu rozpatrywany być nie może (pozostawia się bez rozpatrzenia).
Odrębnym zagadnieniem jest określenie daty wszczęcia postępowania. Datą wszczęcia postępowania na żądanie strony zgodnie z art. 61 § 3 k.p.a. jest dzień doręczenia żądania organowi administracji publicznej. Żądanie strony może być rozpatrywane bez zbędnej zwłoki, jeśli podanie (wniosek) czyni zadość innym wymaganiom ustalonym przepisami prawa i w takim przypadku postępowanie się toczy od dnia doręczenia organowi żądania.
W przypadku jednak gdy podanie nie czyni zadość innym wymaganiom ustalonym w przepisach prawa organ nie może przystąpić do jego rozpatrywania, bowiem nie dysponuje kompletnym podaniem (wnioskiem). Postępowanie więc się nie toczy. Nie biegną terminy procesowe poza terminem określonym w art. 35 k.p.a. a dot. ustalenia, czy podanie (wniosek) czyni zadość przepisom prawa.
Jak wynika ze zgromadzonego w aktach sprawy materiału dowodowego, D. D. złożył wniosek o przyznanie dodatku mieszkaniowego. Ponieważ wniosek - zdaniem organu pierwszej instancji - nie spełniał wrogów formalnych, wezwaniem z dnia 6 lutego 2007 r. wezwał wnioskodawcę do uzupełnienia stwierdzonych braków wniosku o przyznanie dodatku mieszkaniowego, wskazując szczegółowo na kwestie wymagające uzupełnienia. Jednocześnie pouczono stronę, iż nieuzupełnienie braków w terminie wskazanym w wezwaniu spowoduje, że wniosek o przyznanie dodatku mieszkaniowego pozostanie bez rozpatrzenia. W związku z tym, że wada wniosku nie została usunięta, pismem z dnia 23 lutego 2007r. organ I instancji poinformował stronę o pozostawieniu wniosku o przyznanie dodatku mieszkaniowego bez rozpoznania, a w związku z tym niemożności zawieszenia postępowania. Brak postępowania w sprawie przyznania dodatku mieszkaniowego uniemożliwia jego zawieszenie - brak bowiem podstawowej przesłanki zawieszenia postępowania na wniosek strony, jaką jest pozostawanie postępowania w toku.
Zgodnie z wcześniejszymi wywodami, nie uznano za prawidłową argumentację skarżącego w całości odpowiadającą się za automatycznym wszczynaniem postępowania administracyjnego w każdym przypadku wpłynięcia podania do organu administracji publicznej. Wpłynięcie niekompletnego żądania nie uruchamia postępowania administracyjnego. To zaś - jak wykazano - uniemożliwia skuteczne powoływanie się na fakt prowadzenia tego postępowania, co z kolei czyni przedwczesnym żądanie jego zawieszenia, przesądzając w konsekwencji o niezasadności stawiania organowi zarzutu bezczynności.
W związku z powyższym dla porządku tylko należy stwierdzić, że Sąd nie podzielił pozostałych argumentów świadczących - zdaniem skarżącego - o naruszeniu prawa przez organ. Dotyczy to zarzutu przewlekłości postępowania oraz naruszenia konstytucyjnej zasady równości wobec prawa.
Z akt sprawy wynika, że organ bez zbędnej zwłoki wezwał stronę na podstawie art. 64 k.p.a. do uzupełnienia braków podania, jednak - z przyczyn leżących po stronie skarżącego - nie mógł nadać sprawie biegu i załatwić jej w przepisanym terminie.
Naruszenie konstytucyjnej zasady równości wobec prawa miało - zdaniem skarżącego - polegać na niezałatwieniu w przedmiotowej sprawie wniosku o zawieszenie postępowania, mimo że wcześniejsze wnioski były załatwiane pozytywnie. Nie wnikając w inne sprawy skarżącego, gdyż nie są one objęte przedmiotem kontroli Sądu stwierdzić należy, że konstytucyjną zasadą równości wyznaczają też inne zasady konstytucyjne oraz przepisy szczególne. Zasada ta nie może pozostawać w sprzeczności z zasadą praworządności (art. 7 Konstytucji), którą organ w rozpatrywanej sprawie się kierował.
Uwzględniając powyższe, na podstawie art. 151 powołanej ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło