IV SAB/Wr 29/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Tadeusz Kuczyński po rozpoznaniu w dniu 11 marca 2015 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi Z. R. na bezczynność Samorządowego Kolegium Odwoławczego we W. w przedmiocie rozpoznania odwołania i publikacji decyzji w sprawie odmowy przyznania zasiłku okresowego postanawia: oddalić wniosek o zmianę postanowienia z dnia 2 lipca 2014 r. w przedmiocie oddalenia wniosku o przyznanie prawa pomocy. Wyrokiem z dnia 2 lipca 2013 r., sygn. akt IV SAB/Wr 29/13 Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu oddalił skargę Z. R. na bezczynność Samorządowego Kolegium Odwoławczego we W. w przedmiocie rozpoznania odwołania i publikacji decyzji w sprawie odmowy przyznania zasiłku okresowego. Od wyroku tego skarżący nie złożył skargi kasacyjnej. Wyrok ten stał się prawomocny 21 września 2013 r. Skarżący, pismami z dnia 6 i 19 sierpnia oraz 10 września 2013 r., wniósł m. in. szereg skarg o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnych orzeczeń kończących postępowanie, w tym również w sprawie objętej niniejszą sygnaturą akt. W dniu 13 grudniu 2013 r. skarżący złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w celu wniesienia skargi do NSA o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego wyroku. Postanowieniem z dnia 1 lipca 2014 r. Sąd odrzucił skargę Z. R. o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego wyroku z dnia 2 lipca 2013 r. W uzasadnieniu Sąd wskazał, że skarga o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia powinna być sporządzona przez adwokata lub radcę prawnego (art. 175 § 1 w związku z art. 285l ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi). W rozpoznawanej sprawie skargę sporządził osobiście skarżący, który nie należy do kręgu osób wymienionych w art. 175 p.p.s.a. W tej sytuacji sporządzona osobiście przez skarżącego skarga o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia, a więc z naruszeniem wymogu z art. 175 § 1 p.p.s.a., podlegała odrzuceniu stosownie do art. 285f § 3 p.p.s.a. Postanowieniem, z dnia 2 lipca 2014 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu oddalił wniosek skarżącego o przyznanie prawa pomocy. Postanowieniem z dnia 13 listopada 2014 r. Naczelny Sąd Administracyjny odrzucił zażalenie skarżącego na postanowienie WSA we Wrocławiu z dnia 1 lipca 2014 r. w przedmiocie stwierdzenia niezgodności z prawem prawomocnego wyroku WSA we Wrocławiu z dnia 2 lipca 2013 r. Pismem z dnia 4 grudnia 2014 r. skarżący wystąpił do tutejszego Sądu o zmianę postanowienia z 2 lipca 2014 r. i przyznanie adwokata z urzędu celem sporządzenia skargi do NSA lub skargi do WSA o wznowienie postępowania zakończonego wyrokiem Sądu z dnia 2 lipca 2013 r. Zarządzeniem z 26 stycznia 2015 r. wezwano skarżącego do przedstawienia dowodów na twierdzenie skarżącego dotyczące pogorszenia się jego sytuacji życiowej od daty 2 lipca 2014 r., a przede wszystkim wszczęcia postępowania sądowego o zapłatę czynszu – na jakim etapie toczy się to postępowanie, oraz wszczęcia postępowania komorniczego z wniosku Zakładu Energetyki – jakiej kwoty postępowanie dotyczy oraz ile miesięcznie z tego tytułu komornik potrąca skarżącemu – pod rygorem rozpatrzenia wniosku o zmianę postanowienia WSA we Wrocławiu z dnia 2 lipca 2014 r. na podstawie znajdujących się w aktach sprawy dokumentów i oświadczeń. W odpowiedzi na powyższe wezwanie skarżący pismem z dnia 10 lutego 2015 r. wyjaśnił, że jego sytuacja życiowa uległa od 2 lipca 2014 r. radykalnemu pogorszeniu zarówno ze względów bytowych i materialnych jak i prawnych. Wskazał na postępowania które wszczęła wobec niego Prokuratura W. o umieszczenie go w zamkniętym ośrodku z obowiązkiem przymusowego leczenia. Ponadto podkreślił, że Gmina domaga się od niego kwoty jedenastu tysięcy zaległego czynszu. Dołączył także uzasadnienie postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu o sygn. akt IV SA/Wr 609/14 w którym zmieniono postanowienie WSA we Wrocławiu z dnia 3 grudnia 2014 r. i przyznano Z. R. pełnomocnika z urzędu. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do art. 165 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.); dalej p.p.s.a. postanowienia niekończące postępowania w sprawie mogą być uchylane i zmieniane wskutek zmiany okoliczności sprawy, chociażby były zaskarżone, a nawet prawomocne. Skarżący wniósł o zmianę przez WSA we Wrocławiu postanowienia tego Sądu z dnia 2 lipca 2014 r. oddalającego wniosek o przyznanie prawa pomocy w celu sporządzenia skargi do NSA lub skargi do WSA o wznowienie postępowania w sprawie zakończonej wyrokiem z dnia 2 lipca 2013 r. Oznacza to, że przedmiotem oceny Sądu będzie wyłącznie badanie zasadności wniosku o zmianę powołanego wyżej postanowienia. Odnosząc się do zasadności wniosku w części dotyczącej zmiany postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu wynikającego z zamiaru "złożenia skargi do NSA" należy zauważyć, że w rozpatrywanej sprawie wyrok WSA we Wrocławiu z dnia 2 lipca 2013 r. uzyskał walor prawomocności z dniem 21 września 2013 r., co wynika z postanowienia Sądu z dnia 24 października 2013 r. o stwierdzeniu prawomocności. Omawiany wyrok stał się prawomocny wskutek tego, że skarżący nie wniósł od niego skargi kasacyjnej. Skarżący nie składał również wniosku o przyznanie prawa pomocy w celu sporządzenia i wniesienia skargi kasacyjnej, mimo że o prawie takim został pouczony w piśmie Sądu z dnia 16 sierpnia 2013 r. doręczonym w dniu 21 sierpnia 2013 r. wraz z uzasadnieniem wyroku. W tych okolicznościach sprawy, zdaniem Sądu żądanie skarżącego o zmianę postanowienia Sądu, oddalającego wniosek o przyznanie prawa pomocy nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż w istocie zmierza do realizacji innych celów niż racjonalizacja postępowania w sprawie. Okoliczności towarzyszące wnoszonym przez skarżącego licznym skargom do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu na równego rodzaju akty i czynności lub na bezczynność względnie przewlekle prowadzenie postępowania dowodzą, że wykorzystuje on instytucję prawa pomocy niezgodnie z jej celem, nie dla ochrony swoich praw, lecz wyłącznie w celu odroczenia rozprawy a następnie formułowania zarzutu o przewlekłości tego postępowania. Na taką ocenę składa się nie tylko przedstawiana przez skarżącego argumentacja uzasadniająca przyznanie prawa pomocy, ale także znane Sądowi z urzędu okoliczności, tj. że niemal każdorazowo, po wyznaczeniu rozpraw, zainicjowanych jego skargami, skarżący składa wniosek o przyznanie prawa pomocy i towarzyszący mu wniosek o odroczenie rozprawy. Z urzędu Sądowi jest wiadome, że skarżący w latach 2009 – 2014 wniósł do Wydziału IV tutejszego Sądu kilkaset skarg i wniosków wszczynających postępowanie sądowe. W większości rozpoznanych spraw, skargi strony zostały odrzucone, a więc nie doszło do ich merytorycznego rozpoznania. W tym samym okresie skarżący złożył również około kilkaset wniosków o przyznanie prawa pomocy, przy czym część wniosków pozostawiono bez rozpoznania, część wniosków oddalono na podstawie art. 247 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi z uwagi na oczywistą bezzasadność skargi. W wielu sprawach umorzono postępowanie wszczęte wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych, jak również postępowanie wszczęte kolejnym wnioskiem o przyznanie pełnomocnika z urzędu. Analiza akt spraw zawisłych przed tutejszym Sądem i rozpoznanych, w których reprezentował skarżącego wyznaczony z urzędu pełnomocnik dowodzi także tego, że w większości tych spraw składał on opinię o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej. Skarżący wypowiadał również pełnomocnictwa wyznaczonym z urzędu pełnomocnikom. Wprawdzie przy ocenie zasadności wniosku o przyznanie prawa pomocy w postaci ustanowienia adwokata z urzędu sąd ocenia przede wszystkim sytuację materialną skarżącego, tj. czy jest on w stanie ponieść ciężar kosztów postępowania, jednakże dostęp do prawa pomocy w tej postaci oraz związane z tym wydatki budżetowe wymagają oceny pod kątem sposobu realizacji tego prawa przez skarżącego. W ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego nie ulega wątpliwości to, że prawo pomocy stanowiące formę realizacji prawa do sądu, nie może być przyznane podmiotowi, który czyni z niego nienależyty użytek. Niedopuszczalne jest bowiem używanie uprawnień procesowych do celów innych od tych, które odpowiadają ich przeznaczeniu. Analiza charakteru zaskarżanych rozstrzygnięć lub bezczynności i przewlekłości postępowania pozwala na przyjęcie, że zamiarem skarżącego nie jest faktyczna obrona swych praw w postępowaniu sądowoadministracyjnym, lecz inicjowanie postępowań sądowych, stanowiących cel sam w sobie. W tych okolicznościach sprawy domaganie się zmiany postanowienia Sądu oddalającego wiosek skarżącego w zakresie prawa pomocy w sytuacji czynienia ze swojego prawa nienależytego użytku nie zasługuje na uwzględnienie. Natomiast domaganie się zmiany przedmiotowego postanowienia i przyznania prawa pomocy w celu sporządzenia skargi do WSA we Wrocławiu o wznowienie postępowania w sprawie zakończonej wyrokiem z dnia 2 lipca 2013 r. należy uznać za przedwczesne. Wniosek taki może zostać rozważony dopiero po wniesieniu skargi w tym przedmiocie i może być złożony przed wszczęciem postępowania lub w jego toku. W związku z tym orzeczono jak w sentencji orzeczenia.