IV SAB/Wr 299/24
WyrokWSA we Wrocławiu2024-10-30
Skład orzekający: Sędzia WSA Gabriel Węgrzyn, Asesor WSA Aneta Brzezińska, Sędzia WSA Marta Pająkiewicz - Kremis
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Wójt Gminy dopuścił się bezczynności w zakresie udostępnienia informacji publicznej na wniosek skarżącej, a jeśli tak, to czy bezczynność ta miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa?Ratio decidendi
Sąd zobowiązał Wójta Gminy do załatwienia wniosku w zakresie wskazania "Pracownika" i "Ref" oraz danych dotyczących liczby mieszkańców i zmian demograficznych, uznając, że Wójt dopuścił się bezczynności w tym zakresie. Sąd stwierdził jednak, że bezczynność ta nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa, a jedynie wynikała z błędnej interpretacji przepisów ustawy o dostępie do informacji publicznej. W związku z tym, oddalono żądanie wymierzenia grzywny.Stan faktyczny
Skarżąca A. P. zarzuciła Wójtowi Gminy Rudna bezczynność w udostępnieniu informacji publicznej na wniosek z 5 stycznia 2024 r., dotyczący rejestru upoważnień wydanych w 2023 r. oraz danych demograficznych Gminy. Organ udzielił częściowej odpowiedzi, anonimizując dane w rejestrze upoważnień i twierdząc, że nie posiada danych demograficznych. Skarżąca uznała odpowiedź za niepełną i "fałszywą", wskazując na istnienie podstaw do posiadania tych danych przez organ. Wniosła o orzeczenie bezczynności, zobowiązanie do pełnej realizacji wniosku, stwierdzenie rażącego naruszenia prawa i wymierzenie grzywny.Rozstrzygnięcie
I. zobowiązuje Wójta Gminy Rudna do załatwienia punktu 1 wniosku skarżącej w zakresie wskazania "Pracownika" i "Ref" - punktu 2 wniosku skarżącej w zakresie wskazania "na dzień 31 grudnia 2023 r. ile osób zamieszkiwało Gminę Rudna, ile osób przybyło/ubyło w stosunku do 2022 r."; w terminie 14 dni od dnia otrzymania odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy; II. stwierdza, że Wójt Gminy Rudna dopuścił się bezczynności w rozpoznaniu wniosku skarżącej w zakresie wymienionym w punkcie I wyroku, a bezczynność ta nie ma miejsca z rażącym naruszeniem prawa; III. oddala dalej idącą skargę; IV. zasądza od Wójta Gminy Rudna na rzecz skarżącej kwotę 100 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Gabriel Węgrzyn, Sędziowie: Asesor WSA Aneta Brzezińska (sprawozdawca), Sędzia WSA Marta Pająkiewicz - Kremis, po rozpoznaniu w Wydziale IV na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 30 października 2024 r. sprawy ze skargi A. P. na bezczynność Wójta Gminy Rudna w przedmiocie udostępniania informacji publicznej na wniosek z dnia 5 stycznia 2024 r. I. zobowiązuje Wójta Gminy Rudna do załatwienia: - punktu 1 wniosku skarżącej w zakresie wskazania "Pracownika" i "Ref" - punktu 2 wniosku skarżącej w zakresie wskazania "na dzień 31 grudnia 2023 r. ile osób zamieszkiwało Gminę Rudna, ile osób przybyło/ubyło w stosunku do 2022 r."; w terminie 14 dni od dnia otrzymania odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy; II. stwierdza, że Wójt Gminy Rudna dopuścił się bezczynności w rozpoznaniu wniosku skarżącej w zakresie wymienionym w punkcie I wyroku, a bezczynność ta nie ma miejsca z rażącym naruszeniem prawa; III. oddala dalej idącą skargę; IV. zasądza od Wójta Gminy Rudna na rzecz skarżącej kwotę 100 zł (słownie: sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
W skardze z 2 kwietnia 2024 r. A. P. (dalej: skarżąca) zarzuciła Wójtowi Gminy Rudna (dalej: wójt, organ) bezczynność w udostępnieniu informacji publicznej na wniosek. Wskazała, że 5 stycznia 2024 r. wystąpiła do Wójta z wnioskiem o udostępnienie informacji publicznej w postaci:
1) kopii rejestru upoważnień wydanych przez niego w okresie od 1 stycznia do 31 grudnia 2023 r.,
2) na dzień 31 grudnia 2023 r. ile osób zamieszkiwało Gminę Rudna, ile osób przybyło w stosunku do roku 2022, jak była ilość narodzin, a jaka była ilość zgonów w 2023 r.
Ustosunkowując się do tego wniosku organ w piśmie z 19 stycznia 2024 r., w zakresie pytania pierwszego wyraził pogląd, że wnioskowana informacja publiczna stanowi informację przetworzoną wobec czego wezwał skarżącą do wykazania szczególnego interesu publicznego w udostępnieniu żądnej informacji publicznej i dodatkowo wydłużył termin na załatwienie sprawy do 4 marca 2024 r. W zakresie pytania drugiego, organ wskazał natomiast, że nie posiada danych w zakresie "ile osób zamieszkiwało Gminę Rudna, ile osób przybyło/ubyło w stosunku do roku 2022". Jednocześnie organ poinformował, że w 2023 r. urodziło się 50 dzieci, zmarły 83 osoby".
W piśmie z 22 stycznia 2024 r. skarżąca wezwała organ do udostępnienia informacji zgodnie z zakresem wniosku lub wydania decyzji administracyjnej w sprawie.
Pismem z 4 marca 2024 r. organ udzielił skarżącej odpowiedzi w zakresie pytania pierwszego – przesyłając kopię rejestru wydanych przez Wójta Gminy Rudna w 2023 r, pozostawiając jednoczenie, zdaniem skarżącej, pytanie drugie bez poprawnej odpowiedzi. Skarżąca wskazała, że organ przesłał kopię rejestru upoważnień, animizując dane osób fizycznych. Organ nie zrealizował zatem, zdaniem skarżącej, w pełni żądań objętych wnioskiem, gdyż pominął informacje dotyczących osób upoważnionych przez Wójta Gminy Rudna, a także danych w tabeli pod pozycją "Ref". W rezultacie doszło do udzielenia odpowiedzi niepełnej, czyli niezgodnej z treścią wniosku, a dokonana w sprawie anonimizacja jest nadmierna i nieuprawniona.
W rozwinięciu tej argumentacji strona zwróciła uwagę, że prawo do informacji publicznej podlega ograniczeniu ze względu na prywatność osoby fizycznej lub tajemnicę przedsiębiorcy. Ograniczenie to nie dotyczy informacji o osobach pełniących funkcje publiczne, mających związek z pełnieniem tych funkcji, w tym o warunkach powierzenia i wykonywania funkcji, oraz w przypadku, gdy osoba fizyczna lub przedsiębiorca rezygnują z przysługującego im prawa. Końcowo skarżąca podniosła, że jeżeli w ocenie Wójta objęte żądaniem wniosku informacje podlegają ochronie na podstawie art. 5 u.d.i.p., to winien on wydać decyzję o odmowie udostępnienia informacji publicznej, czego jednak nie uczynił. W zakresie pytania drugiego skarżąca podniosła, że organ udzielił jej "fałszywej informacji" oświadczając, że "nie posiada danych w zakresie "ile osób zamieszkiwało Gminę Rudna, ile osób przybyło/ubyło w stosunku do roku 2022". Powyższe zdaniem skarżącej wynika z faktu, że na podstawie uchwały Rady Gminy Rudna z 10 listopada 2020 r. nr XXV/172/2020 właściciele nieruchomości leżących w obrębie Gminy Rudna zobowiązani są do uiszczania opłat za gospodarowanie odpadami komunalnymi. Wysokość miesięcznej opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi ustala się na podstawie iloczynu stawki wskazanej w uchwale i danych, które organ otrzymał od właściciela nieruchomości w stosowanej deklaracji o wysokości opłat za gospodarowanie odpadami komunalnymi dla właścicieli nieruchomości zamieszkałych, gdzie w punkcie F.2 każdy właściciel nieruchomości leżącej w obrębie Gminy Rudna wskazuje liczbę osób zamieszkujących nieruchomość. Dlatego też, odpowiedź organu w tym zakresie skarżąca uznała "za fałszywą", gdyż jej zdaniem organ posiada wiedzę od ilu osób pobrał opłatę za gospodarowanie odpadami komunalnymi w 2023 r. oraz ile osób z tej opłaty zwolnił. Różnica tych danych z danymi z 2022 r. wskaże natomiast ile osób zamieszkujących Gminę Rudna przybyło, czy też ubyło.
Końcowo skarżąca podkreśliła, że organ dopuścił się bezczynności, bo termin do udostępnienia informacji publicznej upłynął 5 stycznia 2024 r. Wskazując na powyższe zarzuciła w sprawie naruszenie:
1) art. 19 ust. 2 Międzynarodowego Paktu Praw Obywatelskich i Politycznych w zakresie w jakim przepis ten stanowi o prawie do swobodnego wyrażania opinii, obejmującego swobodę poszukiwania, otrzymywania i rozpowszechniania wszelkich informacji i poglądów, bez względu na granice państwowe, ustnie, pismem lub drukiem, w postaci dzieła sztuki bądź w jakikolwiek inny sposób według własnego wyboru, poprzez jego niezastosowanie i nieudostępnienie na wniosek informacji podlegającej udostępnieniu, co w konsekwencji doprowadziło do nieuzasadnionego ograniczenia prawa człowieka do informacji,
3) art. 61 ust. 1 Konstytucji RP w zakresie w jakim przepis ten stanowi podstawę do uzyskiwania informacji publicznej, poprzez jego niezastosowanie, skutkujące nieudostępnieniem informacji polegającej udostępnieniu lub wydaniem decyzji odmownej, a tym samym pozbawieniem obywatela możliwości prawidłowej realizacji prawa do informacji.
4) art. 10 ust. 1 w zw. Z art. 13 ust. 1 u.d.i.p. w zakresie, w jakim przepis ten stanowi o tym, że informacja która nie została udostępniona w Biuletynie Informacji Publicznej lub portalu danych, jest udostępniana na wniosek, a podmiot jest zobowiązany w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku do udostępnienia informacji lub poinformowania wnioskodawcy o przedłużeniu terminu na rozpatrzenie wniosku, poprzez jego niezastosowanie i nieudostępnienie informacji w zakreślonym ustawowo terminie,
5) art. 16 ust. 1 w zw. z art. 13 u.d.i.p. w zakresie w jakim z przepisów tych wynika, że podmiot zobowiązany jest w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku do udostępnienia informacji poinformowania wnioskodawcy o przedłużeniu terminu do rozpatrzenia wniosku lub wydania decyzji. Na tej podstawie skarżąca wniosła o:
1) orzeczenie, że organ dopuścił się bezczynności;
2) zobowiązanie organu do pełnej realizacji wniosku z 5 stycznia 2024 r. niezwłocznie, nie później jednak niż w terminie 14 dni od dnia uprawomocnienia się wyroku;
3) orzeczenie, że bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa i wymierzenie organowi grzywny w kwocie 10.000 zł,
4) zasądzenie od organu na rzecz skarżącej kosztów postępowania według norm przepisanych.
W odpowiedzi na skargę Wójt Gminy wniósł o jej oddalenie. Wskazał, że rejestr upoważnień został skarżącej "w całości udostępniony", zaś w zakresie pytania drugiego, że nie posiada danych o liczbie mieszkańców. Końcowo organ wyraził pogląd o nadużywaniu przez skarżącą prawa do informacji publicznej. Na poparcie tego wniosku wskazał, że skarżąca w samym tylko 2021 r. złożyła 26 wniosków o udostępnienie informacji publicznej. Wnioski w tym przedmiocie składała również w 2022 r. oraz składa je także na bieżąco w 2023 r. Zwrócił uwagę, że składane przez stronę wnioski w przeważającej mierze dotyczą bądź informacji, które są bezsporne i powszechnie w Gminie znane, bądź informacji treść których można odnaleźć na stronach internetowych Gminy, w tym w biuletynie informacji publicznej. Konstatując organ stwierdził, że celem skarżącej nie jest troska o dobro publiczne, lecz zaburzenie sprawności funkcjonowania aparatu Wójta Gminy, jakim jest Urząd Gminy Rudna i (bezpodstawne) podważenie zaufanie mieszkańców do transparentności organów Gminy.
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jednolity: Dz. U. z 2021 r., poz. 137 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej oraz rozstrzyganie sporów kompetencyjnych i o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego, samorządowymi kolegiami odwoławczymi i między tymi organami a organami administracji rządowej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.
W myśl art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz.U. z 2024 r., poz. 935 ze zm., dalej p.p.s.a.), kontrola – o której mowa powyżej – obejmuje m. in. orzekanie w sprawie skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w art. 1 – 4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a. Jak wynika zaś z art. 3 § 3 p.p.s.a., sądy administracyjne orzekają także w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę i stosują środki określone w tych przepisach. Do takich zaś spraw należy postępowanie prowadzone w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej.
Podstawą oceny zasadności skargi na bezczynność zawsze będzie stan faktyczny istniejący w dacie orzekania (wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z 19 września 2013 r., sygn. akt II OSK 1591/13 oraz z 27 maja 2015 r., sygn. akt I OSK 2331/13, CBOSA).
W rozpatrywanej sprawie zaskarżeniu podlegała bezczynność związana z udostępnieniem informacji publicznej. Jak wynika z art. 1 ust. 1 ustawy z 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (tekst jednolity: Dz.U. z 2020 r., poz. 2176, dalej u.d.i.p.), każda informacja o sprawach publicznych stanowi informację publiczną w rozumieniu ustawy i podlega udostępnieniu na zasadach i w trybie określonych tym aktem prawnym. Stosownie zaś do treści art. 2 ust. 1 u.d.i.p., prawo dostępu do informacji publicznej przysługuje każdemu, z zastrzeżeniem art. 5, który wprowadza w tym zakresie pewne ograniczenia związane z ochroną informacji niejawnych oraz innych tajemnic ustawowo chronionych, a także ze względu na prywatność osoby fizycznej lub tajemnicę przedsiębiorcy. Zgodnie z art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p., prawo do informacji publicznej obejmuje uprawnienie do uzyskania informacji publicznej, w tym uzyskania informacji przetworzonej w takim zakresie, w jakim jest to szczególnie istotne dla interesu publicznego.
W myśl art. 4 ust. 1 u.d.i.p., obowiązane do udostępnienia informacji publicznej są władze publiczne oraz inne podmioty wykonujące zadania publiczne. Do wymienionego katalogu zaliczają się w szczególności organy władzy publicznej (art. 4 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p.). Przepisy powołanej ustawy nakładają na podmioty dysponujące informacjami publicznymi obowiązek ich udostępnienia bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku (art. 13 ust. 1 u.d.i.p.). W przypadku, gdy informacja publiczna nie może zostać udostępniona w czternastodniowym terminie, należy powiadomić wnioskodawcę o powodach opóźnienia oraz o terminie, w jakim udostępni się informację, nie dłuższym jednak niż 2 miesiące od dnia złożenia wniosku (ust. 2).
Mając powyższe regulacje na uwadze należy podkreślić, że w toku oceny zasadności skargi w sprawach z zakresu dostępu do informacji publicznej sąd administracyjny zobowiązany jest do ustalenia, czy podmiot, do którego skierowano wniosek był zobowiązany do udostępnienia informacji publicznej, czy dane, o które wnioskowała strona skarżąca, miały charakter informacji publicznej oraz czy żądanie wnioskodawcy zostało rozpatrzone w sposób zgodny z obowiązującymi przepisami tj. w formie i w terminie wynikających z regulacji ustawowej.
W rozpatrywanej sprawie bezsporne jest, że Wójt Gminy – jako podmiot, o którym mowa w art. 4 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p. – zobowiązany jest do udostępniania informacji publicznych. Odpowiadając na wniosek skarżącej z 5 stycznie 2024 r., Wójt Gminy w piśmie z 19 stycznia 2024 r. w zakresie pytania pierwszego wezwał skarżącą do wykazania szczególnej istotności dla interesu publicznego z uwagi na żądanie udostępnienia informacji przetworzonej, w zakresie pytania drugiego wskazał, że "nie posiada danych w zakresie "ile osób zamieszkiwało Gminę Rudna, ile osób przybyło/ubyło w stosunku do roku 2022.". Organ poinformował natomiast, że w 2023 r. urodziło się 50 dzieci, zmarły 83 osoby". Następnie, pismem z 4 marca 2024 r. organ przesłał skarżącej kopię rejestru upoważnień wydanych przez Wójta Gminy Rudna w 2023 r.
Natomiast skarżąca w skardze do WSA wniosła o zobowiązanie organu do udostępnienia jej informacji, żądanych we wniosku, na podstawie przepisów ustawy o dostępie do informacji publicznej. W zakresie pytania pierwszego skarżąca wskazała, że udostępniono jej kopię rejestru upoważnień, animizując dane osób fizycznych upoważnionych przez Wójta Gminy. Poza tym skarżąca wskazała, że w rejestrze tym pominięte zostały także informacje w zakresie tabeli "Ref". Tym samym zdaniem skarżącej Wójt Gminy nie zrealizował w pełni żądań objętych jej wnioskiem.
Odnosząc się do powyższych twierdzeń skarżącej (w zakresie pytania pierwszego) podnieść należy, że pojęcie "informacji publicznej" ustawodawca przybliżył w art. 1 ust. 1 i art. 6 ust. 1 u.d.i.p., wskazując, że informacją taką jest każda informacja o sprawach publicznych, a w szczególności o sprawach wymienionych w art. 6 ust. 1 u.d.i.p. Ustawodawca określając pojęcie informacji publicznej odwołał się do kategorii sprawy publicznej. Zgodnie z ugruntowanymi poglądami orzecznictwa, informacją publiczną jest każda informacja wytworzona lub odnoszona do władz publicznych, a także wytworzona lub odnoszona do innych podmiotów wykonujących funkcje publiczne w zakresie wykonywania przez nie zadań władzy publicznej i gospodarowania mieniem komunalnym lub mieniem Skarbu Państwa. W szczególności walor informacji publicznej będą posiadały informacje o zasadach funkcjonowania podmiotów, o których mowa w art. 4 ust. 1 u.d.i.p., w tym trybie działania władz publicznych i ich jednostek organizacyjnych (art. 6 ust. 1 pkt 3 lit. a u.d.i.p.), informacje o prowadzonych rejestrach, ewidencjach i archiwach oraz o sposobach i zasadach udostępniania danych w nich zawartych (art. 6 ust. 1 pkt 3 lit. f u.d.i.p.) oraz informacje o majątku publicznym, w tym o majątku jednostek samorządu terytorialnego oraz majątku osób prawnych samorządu terytorialnego (art. 6 ust. 1 pkt 5 lit. c u.d.i.p.). Stąd też objęte treścią żądania wniosku rejestry upoważnień wydanych przez Wójta Gminy w okresie od 1 stycznia do 31 grudnia 2023 r. bezspornie stanowią, zdaniem Sądu, informację publiczną. Organ natomiast nie udzielił pełnej informacji, o którą wnioskowała skarżąca w punkcie pierwszym wniosku, udostępniając kopię rejestru upoważnień za 2023 r. W niektórych pozycjach rejestru pominięto bowiem nazwisko osoby fizycznej (pracownika), który otrzymał pełnomocnictwo do wykonania w imieniu Gminy poszczególnych czynności, w tym do odbioru węgla w punkcie sprzedaży, występowania w imieniu inwestora, do przeprowadzania kontroli przestrzegania zasad i warunków korzystania z zezwolenia na sprzedaż napojów alkoholowych, rejestracji pojazdów stanowiących własność Gminy. Organ nie wyjaśnił też, z jakich względów w niektórych przypadkach podano dotyczących czynności tego samego rodzaju podano nazwisko pracownika, a w innych wskazano jedynie "osoba fizyczna", pomimo że są to informacje o trybie działania władz publicznych oraz prowadzonych rejestrach i ewidencjach (art. 6 ust. 1 pkt 3 lit. a i lit. f u.d.i.p.). Ponadto organ pominął dane rejestru odnoszące się do tabeli "Ref", również w tym przypadku nie wskazując tego przyczyny. Należy zauważyć, że w przypadku ograniczenia prawa do informacji publicznej ze względu na prywatność osoby fizycznej organ zobowiązany jest do wydania decyzji odmownej i wyjaśnienia przyczyn odmowy udostępnienia informacji (art. 5 ust. 2 u.d.i.p.). W tym miejscu podkreślenia wymaga, iż analogiczne stanowisko w sprawie zostało zawarte w wyrokach tutejszego Sądu z 18 lipca 2024 r. o sygn. akt IV Sab/Wr 135/24 oraz z 26 września 2023 r. o sygn. akt IV SAB/Wr 230/23, CBOSA.
Dalej wskazać należy, że w zakresie pytania drugiego skarżąca podniosła, że organ udzielił jej "fałszywej informacji" oświadczając w piśmie z 19 stycznia 2024 r., że nie posiada danych w zakresie "ile osób zamieszkiwało Gminę Rudna, ile osób przybyło/ubyło w stosunku do roku 2022". Mając powyższe na uwadze skarżąca również – w tym zakresie – zawnioskowała o stwierdzenie bezczynności organu twierdząc, że ww. odpowiedź jest "fałszywa", gdyż organ jest w posiadaniu wnioskowanych danych.
Odnosząc się do powyższych twierdzeń skarżącej (w zakresie pytania drugiego) przywołać należy art. 4 ust. 3 u.d.i.p. zgodnie z którym zobowiązane do udostępnienia informacji publicznej są podmioty, o których mowa w ust. 1 i 2, będące w posiadaniu takich informacji. Z przepisu tego jednoznacznie zatem wynika, że dla realizacji obowiązku informacyjnego istotne znaczenie ma to, czy dany podmiot posiada informację publiczną żądaną przez wnioskodawcę. Organ ma bowiem obowiązek udostępnienia informacji tylko wtedy, gdy jest w jej posiadaniu, gdyż nie sposób wymagać od niego udostępnienia informacji publicznej, której nie posiada. W takiej sytuacji obowiązek organu ogranicza się do poinformowania o tym fakcie wnioskodawcy w drodze czynności materialno-technicznej. Przy czym zawiadomienie to powinno zawierać jasne oświadczenie o nieposiadaniu żądanej informacji, a twierdzenie takie należy uwiarygodnić. Adresat wniosku musi wprost i w jednoznaczny sposób wypowiedzieć się, że nie posiada wnioskowanych informacji (wyrok NSA z 14 czerwca 2021 r., III OSK 4072/21, CBOSA).
Innymi słowy jeżeli na zobowiązanym organie spoczywa obowiązek posiadania konkretnej informacji, a w praktyce nią nie dysponuje (z powodu niewywiązania się z obowiązku jej wytworzenia, przekazania dokumentacji itd.), w zawiadomieniu nie może ograniczyć się do krótkiego stwierdzenia, iż wnioskowanej informacji nie posiada, co też miało miejsce w rozpatrywanej sprawie. Powinien bowiem wskazać przyczyny braku informacji publicznej, konkretyzując ewentualnego jej posiadacza (np. w związku z przekazaniem dokumentacji). Przyjąć też należy, iż w razie istnienia ustawowego obowiązku posiadania określonych informacji powinien wskazać przyczyny jego uchybienia oraz, jeżeli jest to możliwe, podjąć niezwłoczne działania w celu jej wytworzenia (Piskorz-Ryń Agnieszka (red.), Sakowska-Baryła Marlena (red.), Ustawa o dostępie do informacji publicznej. Komentarz).
W ocenie Sądu, odpowiedź Wójta z 19 stycznia 2024 r. w zakresie pytania drugiego wniosku nie spełnia powyższych wymogów. Organ ten, wprawdzie w ustawowym terminie i właściwej formie zwykłego pisma poinformował skarżącą, że "nie posiada danych w zakresie "ile osób zamieszkiwało Gminę Rudna, ile osób przybyło/ubyło w stosunku do roku 2022", aczkolwiek w żaden sposób nie uprawdopodobnił tegoż twierdzenia. Tym bardziej, że organ ten dysponuje danymi wynikającymi z prowadzonych rejestrów mieszkańców (art. 6a w zw. z art. 8 ustawy o ewidencji ludności z 24 września 2010 r. (Dz. U z 2024, poz. 736)), czy też danymi wynikającymi z deklaracji o wysokości opłaty za gospodarowanie mieszkańcami (art. 6c ust. 1 w zw. z 6 j ust. 1 ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach (Dz.U z 2024 r., poz. 399)). Nie wskazał również skarżącej (ewentualnego) potencjalnego posiadacza tych informacji (np. GUS). Samo zaś stwierdzenie organu, że nie "posiada danych" nie stanowi prawidłowej realizacji obowiązku informacyjnego.
W związku z powyższym Sąd zobowiązał Wójta Gminy do załatwienia punktu pierwszego wniosku skarżącej w zakresie wskazania "Pracownika" i "Ref" oraz punktu drugiego wniosku w zakresie wskazania "na dzień 31 grudnia 2023 r. ile osób zamieszkiwało Gminę Rudna, ile osób przybyło/ubyło w stosunku do 2022 r"., w terminie 14 dni od dnia otrzymania odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy (punkt I sentencji wyroku).
Sąd uznał, że Wójt Gminy dopuścił się bezczynności w rozpoznaniu wniosku skarżącej w zakresie wymienionym w punkcie I wyroku i bezczynność ta nie ma miejsca z rażącym naruszeniem prawa (punkt II sentencji wyroku). O rażącym naruszeniu prawa mówimy przede wszystkim, jeżeli bezczynność jest wynikiem lekceważącego traktowania przez organ swoich obowiązków. Sąd nie dopatrzył się natomiast rażącego naruszenia prawa, albowiem udzielenie skarżącej - niepełnej odpowiedzi - na wniosek z 5 stycznia 2024 r. nie nastąpiło z powodu złej woli organu, ale wynikało z błędnej interpretacji przez organ przepisów ustawy o dostępie do informacji publicznej.
W ramach przysługujących kompetencji (Sąd "może"), Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. oddalił skargę w zakresie żądania wymierzenia organowi grzywny (punkt III sentencji wyroku). Sąd podzielił pogląd prezentowany w orzecznictwie, zgodnie z którym środki wskazane w art. 149 § 2 p.p.s.a. są środkami dyscyplinująco-represyjnymi o charakterze dodatkowym, które powinny być stosowane z rozwagą, a więc w szczególnie drastycznych przypadkach zwłoki organu w załatwieniu sprawy. Odnosić je należy zatem do sytuacji, gdy oceniając całokształt działań organu, można dojść do przekonania, że działania te noszą znamiona celowego unikania podjęcia rozstrzygnięcia w sprawie, a przy tym istnieje uzasadniona obawa, że bez tej dodatkowej sankcji organ nadal nie będzie respektować obowiązków wynikających z przepisów prawa (wyrok NSA z 28 lipca 2020 r., II GSK 127/20, CBOSA).Tymczasem – w rozpoznanej sprawie – Sąd nie dopatrzył się istnienia takiej uzasadnionej obawy.
O należnych skarżącej kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 i art. 205 § 1 p.p.s.a. w pkt IV sentencji wyroku (wpis od skargi - 100 zł).
Odnosząc się natomiast końcowo do kwestii "nadużycia prawa dostępu do informacji publicznej" przez skarżącą (która została podniesiona jedynie w odpowiedzi na skargę i już chociażby tylko z tej przyczyny nie powinna zostać wzięta pod uwagę przy rozpoznaniu sprawy skarżącej) wskazać należy, że w orzecznictwie przyjmuje się, że nadużycie to polega na próbie korzystania z jego instytucji dla osiągnięcia celu innego aniżeli troska o dobro publiczne, jakim jest prawo do przejrzystego państwa, jego struktur, przestrzeganie prawa przez podmioty życia publicznego, jawność administracji i innych organów itp. (wyrok NSA z 11 maja 2017 r., sygn. akt I OSK 2777/16; wyroki WSA w Kielcach: z 20 marca 2019 r., sygn. akt II SAB/Ke 6/19 i z 22 marca 2022 r., sygn. akt II SAB/Ke 12/22, CBOSA). Nadużycie prawa w wyżej rozumieniu może zatem uzasadniać odmowę udzielenia żądanej informacji bez formy decyzji, o której mowa w art. 16 ust. 1 u.i.d.p., niemniej jednak winno ono wynikać z okoliczności sprawy. Tymczasem przedstawiona Sądowi dokumentacja nie daje podstaw do tego, aby uznać, że w tym konkretnym przypadku skarżąca nadużyła prawa do uzyskania informacji publicznej. Nie może o tym stanowić podniesiony przez organ fakt, że skarżąca "w samym roku 2021 złożyła 26 wniosków o udostępnienie informacji publicznej, a w 2022 r. i 2023 r. również składa na bieżąco wnioski". Takie uprawnienie daje jej bowiem ustawa o dostępie do informacji publicznej. Nie przedstawiono również jakiejkolwiek dokumentacji mogącej świadczyć o tym, że skarżąca, składając wniosek, rzeczywiście kierowała się wyłącznie pobudkami osobistymi (chęcią podważenia zaufania publicznego mieszkańców do transparentności organów Gminy, czy też zburzenia sprawności funkcjonowania aparatu Wójta Gminy).
Sąd orzekł w sprawie na posiedzeniu niejawnym, w postępowaniu uproszczonym, stosownie do art. 119 pkt 4 p.p.s.a., zgodnie z którym, sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło