IV SAB/Wr 3/05

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Bogumiła Skrzypczak Sędzia WSA (del.) Krystyna Skowrońska-Pastuszko (spr.) Asesor WSA Ewa Kamieniecka Protokolant Agnieszka Figura po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 maja 2005 r. sprawy ze skargi S. S. na bezczynność Międzyzakładowej Spółdzielni Mieszkaniowej "[...]" we W. w przedmiocie udzielenia informacji publicznej odrzuca skargę. 2 Sygn. akt IV SAB / Wr 3/05 UZASADNIENIE S. S. w dniu [...] r. wniósł bezpośrednio do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu skargę " na Zarząd Spółdzielni Mieszkaniowej MSM [...] we W. za odmowę udostępnienia " informacji publicznej z naruszeniem przepisów ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej ( Dz. U. Nr 112, poz. 1198 ,zezm.). Skarga wniesiona została w związku z tym , iż w dniu [...] r. S. S. , będący członkiem Międzyzakładowej Spółdzielni Mieszkaniowej [...] we W. ( dalej MSM [...] ) , podczas pobytu w siedzibie MSM [...] zażądał pełnej i wiarygodnej informacji w sprawie realizacji ustawy o spółdzielniach mieszkaniowych , dot. ustanowienia prawa odrębnej własności lokalu i gruntu . Skarżący chciał otrzymać do wglądu następujące dokumenty : 1) wniosek MSM [...] do Wojewody D. z dnia [...] r. L.dz. [...] w sprawie zapewnienia dotacji budżetowej na pokrycie kosztów związanych z rozgraniczeniem nieruchomości oraz ewidencją gruntów i budynków , w tym również uzasadnionych kosztów prac geodezyjnych ; 2) wniosek do Prezydenta Miasta W. z dnia [...] r. L.dz. [...] dotyczący nabycia , z zastosowaniem bonifikaty , prawa własności gruntów będących w użytkowaniu wieczystym Spółdzielni. S. S. nie otrzymał bezzwłocznie wyżej wymienionych dokumentów , został zobowiązany natomiast do złożenia stosownego wniosku i został poinformowany , iż wgląd do pism będzie możliwy w ciągu 30 dni. Nie stało się tak jednak i w dniu [...] r. , podczas kolejnej bytności skarżącego w siedzibie Spółdzielni, a w dniu [...] r. S. S. otrzymał pismo Prezesa MSM [...] , z którego wynika , że nie skorzystał w dniu [...] r. z możliwości wglądu do dokumentów . W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego S. S. zażądał w szczególności nakazania Zarządowi MSM [...] natychmiastowego przedłożenia mu do wglądu lub przekazania odpisów powyżej wymienionych pism Spółdzielni kierowanych do organów administracji publicznej. W odpowiedzi na skargę MSM [...] wnosiła o jej oddalenie podając w uzasadnieniu, iż jej zdaniem , informacji jakich żąda skarżący nie Sygn. akt IV SAB /Wr 3/05 3 można uznać za informację publiczną, gdyż wymienione pisma wnioski MSM [...] nie wywołują jeszcze żadnych skutków prawnych , tj. członkowie Spółdzielni nie nabywają na ich mocy żadnych praw . Wniosek skierowany do Wojewody miał jedynie na celu zarezerwowanie środków finansowych w budżecie na ewentualne wydatki Spółdzielni " w procesie uwłaszczeniowym " . Natomiast wniosek do Gminy o wykup na własność gruntów będących w użytkowaniu wieczystym Spółdzielni bez stosownych uchwał właściwych organów nie pociągał za sobą żadnych skutków prawnych. Skarżący wezwany przez Wojewódzki Sąd Administracyjny do oświadczenia się , czy przed wniesieniem skargi wystąpił o usunięcie naruszenia prawa , jak stanowi art. 52 § 3 i 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153 , poz. 1270 , ze zm. ) podał , że jego zdaniem temu wymogowi czyni zadość wyczerpanie drogi w postępowaniu wewnątrzspółdzielczym , co wcześniej uczynił. Obecny na rozprawie w dniu 19.05.2005 r. S. S. podtrzymał skargę w całości , natomiast pełnomocnik MSM [...] na rozprawie zgłosił wniosek o odrzucenie skargi , podtrzymując dotychczasową argumentację Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje : Przedmiotem skargi jest udostępnienie informacji publicznej , przy czym podmiotem zobowiązanym do tego udostępnienia miałyby być organy spółdzielni mieszkaniowej MSM [...] . Podstawę obowiązku udostępnienia informacji publicznej przez spółdzielnie mieszkaniowe upatrywać można jedynie w przepisach art. 4 ust. 1 pkt 5 ustawy z dnia 6 września o dostępie do informacji publicznej ( Dz. U. Nr 112 , poz. 1198 , ze zm. ) . Stanowią one , że obowiązek taki dotyczy w szczególności podmiotów reprezentujących inne osoby lub jednostki organizacyjne , które wykonują zadania publiczne lub dysponują majątkiem publicznym . Należy zauważyć , iż w odniesieniu do spółdzielni mieszkaniowych istniały wątpliwości dotyczące stosowania przez te podmioty przepisów ustawy o dostępie do informacji publicznej . Niemniej w orzecznictwie dawnego NSA ukształtowana została linia , według której ustawa o dostępie do informacji publicznej ma zastosowanie również do spółdzielni mieszkaniowych . Należą one bowiem do grupy podmiotów reprezentujących inne osoby lub jednostki organizacyjne , które wykonują zadania publiczne lub dysponują majątkiem publicznym , o którym mowa w 4 Sygn. akt IV SAB /Wr 3/05 art. 4 ust. 1 pkt 5 ustawy - por. wyrok NSA w Warszawie z dnia 20 czerwca 2002 r., sygn. akt II SAB 113/02 LEX nr 78061. Natomiast w dniu 11 kwietnia 2005 r. została podjęta w trybie art. 187 § 1 cyt. ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi , a zatem w związku z wyłonieniem się zagadnienia prawnego budzącego poważne wątpliwości , uchwała składu siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego , sygn. akt I OPS 1/05 , w której przyjęto , iż przepis art. 4 ust. 1 pkt 5 ustawy o dostępie do informacji publicznej nie ma zastosowania do spółdzielni mieszkaniowych. NSA po rozważeniu w pierwszej kolejności treści konstytucyjnego prawa dostępu do informacji publicznej ( art. 61 Konstytucji RP ) i podkreśleniu , iż w ujęciu konstytucyjnym prawo do uzyskania informacji zostało wyraźnie związane z działalnością organów władzy publicznej , działalnością osób pełniących funkcje publiczne oraz z działalnością innych podmiotów , jeżeli wykonują zadania władzy publicznej i gospodarują mieniem komunalnym lub majątkiem Skarbu Państwa przyjął, że przepis art. 4 o dostępie do informacji publicznej powinien być interpretowany w kontekście art. 61 Konstytucji RP wskazującym , działalność jakich podmiotów stanowi przedmiot informacji. Jak podano w uchwale NSA przykładowe wyliczenie w art. . 4 ust . 1 pkt 1- 5 ustawy podmiotów zobowiązanych, poprzedzone ogólnym określeniem "władze publiczne oraz inne podmioty wykonujące zadania publiczne " wymaga , aby w każdym przypadku dokonywania oceny , czy określony podmiot jest zobowiązany do udostępnienia informacji publicznej , koniecznie ustalić , czy podmiot ten mieści się w wyżej zacytowanym ogólnym pojęciu . Wskazując na obowiązujące przepisy ustawy z dnia 16 września 1982 r. Prawo spółdzielcze ( Dz. U. z 2003 r. Nr 119 , poz. 1848 , ze zm. ) oraz ustawy z dnia 15 grudnia 2000 r. o spółdzielniach mieszkaniowych (Dz. U. z 2003 r. Nr 119 , poz. 116 , ze zm. ) NSA w cyt. uchwale stwierdził , iż spółdzielnia mieszkaniowa jest dobrowolnym zrzeszeniem (korporacją) osób fizycznych , które w tej formie organizacyjnej zmierzają do zaspokojenia potrzeb mieszkaniowych swoich członków i ich rodzin oraz potrzeb gospodarczych , kulturalnych, oświatowych i innych społecznych potrzeb, ale tylko członków tej spółdzielni , wynikających z zamieszkiwania w budynku czy spółdzielczym osiedlu , a także w tych budynkach , w których lokale i domy jednorodzinne są własnością członków spółdzielni. Spółdzielnie mieszkaniowe jako osoby prawne są podmiotem praw i obowiązków do majątku spółdzielni w znaczeniu cywilnoprawnym. 5 Sygn. akt IV SAB /Wr 3/05 W znaczeniu ekonomicznym mienie spółdzielni jako ogół praw majątkowych jest prywatną własnością członków. Na tle powyższych rozważań NSA stwierdził, że nie wymaga dowodzenia to , że spółdzielnie mieszkaniowe nie mieszczą się w pojęciu "władzy publicznej " , bowiem nie są one organami państwowymi ani samorządowymi , nie są też innymi podmiotami sprawującymi w imieniu wymienionych organów funkcje publiczne. Brak też jest podstaw prawnych , by działalność spółdzielni mieszkaniowych można było utożsamiać z wykonywaniem zadań publicznych w rozumieniu art. 4 ust. 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej , skoro działalność spółdzielni ogranicza się do realizacji podstawowego celu , jakim jest zaspokajanie potrzeb mieszkaniowych członków danej spółdzielni mieszkaniowej i ich rodzin. Spółdzielnie mieszkaniowe nie dysponują majątkiem publicznym , skoro w rozumieniu ustawy o dostępie do informacji publicznej oznacza to mienie państwowe , mienie komunalne oraz mienie należące do podmiotów sektora finansów publicznych. Oddanie spółdzielni mieszkaniowej nieruchomości w użytkowanie wieczyste nie powoduje , że spółdzielnia dysponuje majątkiem publicznym w rozumieniu art. 4 ust. 1 pkt 5 ustawy . Nie stanowi dysponowania majątkiem publicznym zaciągnięcie kredytów przez spółdzielnię mieszkaniową, czy też poręczenie ich spłaty przez Skarb Państwa . Przewidziana w obowiązującym stanie prawnym pomoc państwa jest jedynie wyrazem wspierania budownictwa mieszkaniowego , a nie dysponowania mieniem publicznym przez spółdzielnię mieszkaniową. Skład orzekający w niniejszej sprawie w pełni zgadza się z przytoczonym stanowiskiem NSA , w tym także ze stwierdzeniem , że ustawa o dostępie do informacji publicznej nie może być traktowana jako uzupełnienie niedostatków przepisów ustrojowych regulujących funkcjonowanie spółdzielni mieszkaniowych , a tym bardziej jako środek zaradczy na wadliwe praktyki organów spółdzielni ograniczające korzystanie z praw wynikających z członkostwa. Wobec przyjęcia , że ustawa o dostępie do informacji publicznej nie ma zastosowania do spółdzielni mieszkaniowych należało stwierdzić, iż sprawa skargi S. S. nie należy do właściwości sądu administracyjnego , w związku z czym na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono Jak w sentencji.