IV SAB/Wr 3/19

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Ewa Kamieniecka po rozpoznaniu w dniu 15 stycznia 2019 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi M. D. na bezczynność Dyrektora Zakładu Karnego w W. w przedmiocie udzielenia odpowiedzi na pismo z dnia 8 listopada 2017 r. postanawia: odrzucić skargę. W dniu 17 grudnia 2018 r. M. D. (dalej: strona, skarżący) wniósł - na podstawie art. 63 Konstytucji RP - skargę na bezczynność Dyrektora Zakładu Karnego w W. (dalej: Dyrektor Zakładu Karnego) w przedmiocie udzielenia odpowiedzi na pismo z dnia 8 listopada 2017 r., w którym skarżący zwrócił z zapytaniem o kryteria jakie powinien spełniać ubiegający się o zmianę podgrupy klasyfikacyjnej z R1/P na R2/P. W uzasadnieniu skargi strona wskazała, że - jej zdaniem - "opinia penitencjarna oraz decyzje Komisji Penitencjarnej są w znacznym stopniu zaniżone, a wręcz zafałszowane". Skarżący podkreślił, że od ponad roku ubiega się o istotne dla niego informacje od Dyrektora Zakładu Karnego, jednak nie uzyskał w tym zakresie odpowiedzi. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Zakładu Karnego wniósł o jej oddalenie i obciążenie skarżącego kosztami postępowania. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga podlegała odrzuceniu jako niedopuszczalna. Przed merytorycznym rozpoznaniem skargi, sąd administracyjny w pierwszej kolejności bada z urzędu jej dopuszczalność, ustalając czy mieści się w katalogu spraw należących do właściwości sądu administracyjnego. W przypadku stwierdzenia braku kognicji sądu, skarga podlega odrzuceniu stosownie do art. 58 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm., dalej p.p.s.a.). Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t. j. Dz. U. z 2018 r., poz. 2107 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym, w świetle § 2 powołanego wyżej artykułu, kontrola ta jest sprawowana pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Stosownie do art. 3 § 1 p.p.s.a. sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. W myśl art. 3 § 2 p.p.s.a. kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na: 1) decyzje administracyjne; 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty; 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie, z wyłączeniem postanowień wierzyciela o niedopuszczalności zgłoszonego zarzutu oraz postanowień, przedmiotem których jest stanowisko wierzyciela w sprawie zgłoszonego zarzutu; 4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z wyłączeniem aktów lub czynności podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2017 r. poz. 1257 oraz z 2018 r. poz. 149 i 650), postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2018 r. poz. 800, z późn. zm.), postępowań, o których mowa w dziale V w rozdziale 1 ustawy z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej (Dz. U. z 2018 r. poz. 508, 650, 723, 1000 i 1039), oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw; 4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach, opinie zabezpieczające i odmowy wydania opinii zabezpieczających; 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej; 6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej; 7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego; 8) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a; 9) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw. Ponadto sądy administracyjne orzekają także w sprawach sprzeciwów od decyzji wydanych na podstawie art. 138 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (art. 3 § 2a p.p.s.a.). Sądy administracyjne orzekają także w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę, i stosują środki określone w tych przepisach (art. 3 § 3 p.p.s.a.). Z przytoczonych wyżej przepisów wynika, że zakres właściwości rzeczowej sądów administracyjnych wyznacza katalog skarg na określone w art. 3 § 2 p.p.s.a. działania organów administracji publicznej, ich bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania, ale tylko w przypadkach, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 1-4a. Katalog ten rozszerzają przepisy ustaw szczególnych, które przewidują kontrolę sądu administracyjnego w sprawach nieprzewidzianych w art. 3 § 2 p.p.s.a. Powyższe wyliczenie stanowi katalog zamknięty. Zaskarżenie aktu lub czynności niewymienionych w art. 3 § 2 p.p.s.a. (a także bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 tego przepisu) oznacza, że sprawa nie jest objęta właściwością sądu administracyjnego, a tym samym - zgodnie z treścią art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a. - skarga podlega odrzuceniu. W niniejszej sprawie skargą do wojewódzkiego sądu administracyjnego została objęta bezczynność Dyrektora Zakładu Karnego w przedmiocie udzielenia odpowiedzi na pismo strony z dnia 8 listopada 2017 r. dotyczące kryteriów, jakie powinien spełniać skazany ubiegający się o zmianę podgrupy klasyfikacyjnej. Zakres żądania skarżącego nie mieści się jednak w katalogu spraw podlegających jurysdykcji sądów administracyjnych. Zarówno treść skargi, jak i status skarżącego, który jest osadzony w zakładzie karnym wskazują, że okoliczności w niej powołane dotyczą braku reakcji na pismo skarżącego skierowane do Dyrektora Zakładu Karnego i powinny być skierowane do właściwych w tym zakresie organów. Zgodnie z art. 32 ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. Kodeks karny wykonawczy (Dz. U. 2018, poz. 652, ze zm., zwanej dalej: k.k.w.), nadzór nad legalnością i prawidłowością wykonywania kary pozbawienia wolności, zastępczej kary pozbawienia wolności, kary aresztu wojskowego, kary aresztu lub zastępczej kary aresztu, kary porządkowej, tymczasowego aresztowania, zatrzymania, środka przymusu skutkującego pozbawienie wolności oraz środka zabezpieczającego związanego z umieszczeniem w zakładzie psychiatrycznym sprawuje sędzia penitencjarny. Sędzia penitencjarny (art. 34 § 1 k.k.w.), uchyla sprzeczną z prawem decyzję organu wymienionego w art. 2 pkt 5 i 6 k.k.w., o ile dotyczy ona osoby pozbawionej wolności. W art. 2 pkt 5 k.k.w. jako organy postępowania wykonawczego wskazano dyrektora zakładu karnego, aresztu śledczego, a także dyrektora okręgowego i Dyrektora Generalnego Służby Więziennej albo osobę kierującą innym zakładem przewidzianym w przepisach prawa karnego wykonawczego oraz komisję penitencjarną. Na decyzję sędziego penitencjarnego skazanemu przysługuje skarga do sądu penitencjarnego, w którego okręgu wydano decyzję (art. 34 § 2 k.k.w.). Natomiast rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 13 sierpnia 2003 r. w sprawie sposobów załatwiania wniosków, skarg i próśb osób osadzonych w zakładach karnych i aresztach śledczych (Dz. U. z 2013 r. poz. 647) reguluje tryb prowadzenia postępowania zaskarżającego działalność jednostek organizacyjnych Służby Więziennej. Organy te nie są jednak organami administracji publicznej, lecz organami postępowania wykonawczego, a rozpoznawana przez nie sprawa nie jest sprawą z zakresu administracji publicznej. Pomimo, że sprawa osoby osadzonej załatwiana jest w formie decyzji (art. 34 § 2 k.k.w.), nie jest to jednak decyzja administracyjna, o której mowa w art. 3 § 2 pkt 1 p.p.s.a., stąd nie podlega kontroli sądu administracyjnego, lecz sądu penitencjarnego (art. 34 § 2 k.k.w.), którym jest sąd okręgowy (art. 3 § 2 k.k.w.). W związku z powyższym, sprawa dotycząca bezczynności Dyrektora Zakładu Karnego w przedmiocie udzielenia odpowiedzi na pismo skarżącego odnoszące się do kryteriów, jakie powinien spełniać skazany ubiegający się o zmianę podgrupy klasyfikacyjnej, nie podlega rozpoznaniu w trybie postępowania administracyjnego. Opisana sprawa podlega rozpoznaniu przez sąd powszechny (sąd penitencjarny), który jest właściwy w sprawach wskazanych w przywołanym art. 32 k.k.w. Podsumowując, skoro rozstrzygnięcia organów wykonawczych na mocy przepisów k.k.w. nie podlegają kognicji sądów administracyjnych, to skarżącemu nie przysługuje również skarga do sądu administracyjnego we wskazanym przedmiocie. W tym stanie rzeczy Sąd, na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a., postanowił jak w sentencji.