IV SAB/Wr 305/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Lidia Serwiniowska po rozpoznaniu w dniu 13 listopada 2015 r., na posiedzeniu niejawnym, sprawy ze skargi K. M., na bezczynność Komendanta Wojewódzkiego Policji we W. w przedmiocie wydania postanowienia bądź decyzji w przedmiocie wycofania tytułu wykonawczego z Urzędu Skarbowego postanawia: odrzucić skargę. Pismem z dnia 9 października 2015 r. K. M. (zwany dalej stroną lub skarżącym) wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu skargę na bezczynność Komendanta Wojewódzkiego Policji we W. w sprawie "(...) wydania postanowienia bądź decyzji stosownie do przepisu § 2 – ego art. 840 – tego kodeksu postępowania cywilnego w przedmiocie wygaśnięcia zobowiązania lub niemożliwości jego wyegzekwowania – od których przysługuje środek zaskarżenia i zaniechania uchylania się od wydania postanowienia czy też decyzji w zakresie również wycofania z Urzędu Skarbowego w Z., tytułu wykonawczego o nr [...] bowiem został on przesłany z pominięciem drogi sądowej (...)". W odpowiedzi na skargę organ stwierdził m.in., że skarga wniesiona w niniejszej sprawie jest niedopuszczalna, gdyż samo wystawienie tytułu wykonawczego przez wierzyciela i złożenie do organu egzekucyjnego wniosku o wszczęcie egzekucji nie są czynnościami zapadającymi w drodze postanowienie, na które służy zażalenie, a więc tym samym nie podlegają kognicji sądów administracyjnych. Organ zakwestionował również okoliczność wyczerpania przez skarżącego przysługujących mu środków zaskarżenia i wskazał, że – jego zdaniem – rzeczywistą przyczyną wniesienia skargi w niniejszej sprawie jest próba zakwestionowania ostatecznej decyzji będącej podstawą do wystawienia tytułu wykonawczego. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., zwanej dalej "p.p.s.a."), kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1 – 4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a. Ponadto jak wynika z art. 3 § 2 pkt 9 p.p.s.a., sądy administracyjne orzekają również w zakresie bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania w sprawach innych niż określone w pkt 1 – 3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw. W ocenie Sądu skargę wniesioną przez K. M. na bezczynność Komendanta Wojewódzkiego Policji we W. należało uznać za niedopuszczalną, albowiem zarzucana bezczynność obejmuje sprawy niewymienione w art. 3 § 1 pkt 8 i 9 p.p.s.a. W pierwszej kolejności należy zauważyć, że skarga została wniesiona w kontekście toczącego się przed Naczelnikiem Urzędu Skarbowego w Z. postępowania egzekucyjnego na podstawie tytułu wykonawczego wystawionego przez Komendanta Wojewódzkiego Policji we W. ze względu na konieczność zwrotu przez skarżącego nienależnie pobranego równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego. Podstawę formalną toczącego się postępowania stanowią przepisy ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (tekst jednolity: Dz. U. z 2014 r., poz. 1619 ze zm., zwanej dalej u.p.e.a.). Stąd też zakres ewentualnej bezczynności organów administracji publicznej będzie mógł się odnosić jedynie do sytuacji określonych w art. 3 § 1 pkt 3 i 4 p.p.s.a., tj. przypadków, w których dany organ będzie zobowiązany do wydania w toku postępowania egzekucyjnego i zabezpieczającego postanowienia, na które służyć będzie zażalenie, z wyłączeniem postanowień wierzyciela o niedopuszczalności zgłoszonego zarzutu oraz postanowień, przedmiotem których jest stanowisko wierzyciela w sprawie zgłoszonego zarzut, a także podjęcia innych aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa w ramach tego postępowania. Czynność wierzyciela polegająca na złożeniu wniosku egzekucyjnego jak i tytułu wykonawczego do właściwego organu egzekucyjnego, a także inne działania wierzyciela podejmowane w stosunku do tego tytułu po skutecznym wszczęciu postępowania egzekucyjnego, jak chociażby żądanie przez wierzyciela umorzenia postępowania, nie dokonują się w formie postanowienia, na które przysługuje zażalenie. Należy także zwrócić uwagę, że pojęcie "cofnięcia tytułu wykonawczego" w ustawie egzekucyjnej nie występuje, zaś przepisy ustawy nie wskazują na prawną dopuszczalność takiego działania wierzyciela. W momencie bowiem skierowania do organu egzekucyjnego stosownego wniosku wraz z tytułem wykonawczym wszczynane jest postępowanie zmierzające do wyegzekwowania wskazanego w tym tytule obowiązku (art. 26 § 1 u.p.e.a.). Co więcej, ewentualność bezczynności wierzyciela została w samej ustawie egzekucyjnej przypisana wyłącznie do braku jego aktywności przy podejmowaniu czynności zmierzających do zastosowania środków egzekucyjnych (art. 6 § 1a u.p.e.a.), a więc w konsekwencji do zaniechania działań ukierunkowanych na wyegzekwowanie dochodzonego obowiązku. Wobec powyższego należy stwierdzić, że wierzyciel w toku prowadzonego postępowania egzekucyjnego nie jest zobowiązany do wydania jakiegokolwiek aktu administracyjnego, którego przedmiotem będzie wycofanie złożonego już tytułu wykonawczego w sytuacji, gdy obowiązek nim dochodzony w dalszym ciągu winien zostać przez zobowiązanego wykonany. Skoro zatem wierzyciel nie wydaje w tej sprawie postanowienia, na które przysługiwać będzie zażalenie, to również nie istnieje prawna możliwość zarzucenia mu w tym względzie bezczynności. Niedopuszczalność skargi na bezczynność wierzyciela wydaje się tym bardziej oczywista, że skarżący podnosi również konieczność wydania stosownego aktu na podstawie art. 840 § 2 ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. – Kodeks postępowania cywilnego (tekst jednolity: Dz. U. z 2014 r., poz. 101 ze zm., zwanej dalej k.p.c.). Należy jednakże podkreślić, że przepis ten znajduje zastosowanie jedynie w sprawach egzekucyjnych toczących się na podstawie przepisów tego kodeksu, a nie postępowań, które prowadzone są na podstawie ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Oznacza to, że nie jest możliwe stosowanie tych dwóch trybów postępowania zamiennie lub równolegle, zaś organ egzekucyjny lub wierzycielski, działający na podstawie przepisów o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, nie jest zobowiązany do wydania – na podstawie art. 840 § 2 k.p.c. – rozstrzygnięcia stwierdzającego, że zobowiązanie wygasło lub nie może być wyegzekwowane. Skoro zaś brak jest po jego stronie obowiązku działania, to tym samym nie jest dopuszczalne czynienie mu w tym względzie zarzutu bezczynności. Reasumując powyższe rozważania należy stwierdzić, że skarga wniesiona przez K. M. okazała się niedopuszczalna, albowiem bezczynność zarzucana zaskarżonemu organowi, pełniącemu w toczącym się postępowaniu egzekucyjnym rolę wierzyciela, została podniesiona w sprawie nie mieszczącej się w katalogu aktów i czynności wymienionych w art. 3 § 1 pkt 1 – 4a p.p.s.a. i jednocześnie nie dotyczyła innych niż określone w pkt 1 -3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego, postępowań określonych w działach IV, V i VI ordynacji podatkowej lub postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw. Wobec powyższego Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu – po stwierdzeniu, że wniesiona skarga okazała się niedopuszczalna – zobowiązany był do jej odrzucenia na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a., o czym orzeczono w sentencji niniejszego postanowienia.