IV SAB/Wr 310/15

Ewa Orłowska referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym we Wrocławiu: po rozpoznaniu w dniu 18 kwietnia 2016 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z ponownego wniosku G. S. o zwolnienie od kosztów sądowych i wniosku o ustanowienie adwokata z urzędu w sprawie ze skargi G. S. na bezczynność Przewodniczącego Zarządu [...] Związku Wodociągów i Kanalizacji w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej postanawia: I. umorzyć postępowanie sądowe wszczęte ponownym wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych; II. przyznać prawo pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie adwokata z urzędu. Prawomocnym postanowieniem referendarza sądowego z dnia 28 grudnia 2015 r. przyznano skarżącemu prawo pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. Wyrokiem z dnia 2 marca 2016 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu oddalił skargę skarżącego w całości. Na urzędowym formularzu z dnia 5 kwietnia 2016 r. skarżący złożył ponowny wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych oraz wniosek o ustanowienie adwokata z urzędu w osobie D. H. prowadzącego kancelarię adwokacką w W. w celu sporządzenia skargi kasacyjnej, co wynika z treści pisma z dnia 5 kwietnia 2016 r. (k-44). Do wniosku tego dołączył dwa pisma z dnia 5 kwietnia 2016 r., w których przedstawił miesięczny wykaz wydatków za okres obejmujący miesiąc przed złożeniem wniosku o przyznanie prawa pomocy oraz opisał swoją sytuację materialną i rodzinną. Złożył również dokumenty dotyczące sytuacji materialnej. Z uzasadnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy wynika, że skarżący mieszka wraz z żoną, z którą jednak prowadzi odrębne gospodarstwo domowe i posiada rozdzielność majątkową, co potwierdza umowa małżeńska majątkowa z dnia [...] r. Skarżący jest przewlekle chory, posiada orzeczenie o [...] stopniu niepełnosprawności, wydane na stałe, z którego wynika m. in, że nie może podjąć żadnego zatrudnienia. Skarżący otrzymuje emeryturę w wysokości [...] zł netto, a jego żona w wysokości [...] zł netto. Skarżący korzysta z pomocy społecznej, otrzymuje dodatek mieszkaniowy w kwocie [...] zł i dodatek pielęgnacyjny wynoszący [..] zł. Żona posiada także orzeczenie o stopniu niepełnosprawności i korzysta z pomocy finansowej ośrodka pomocy społecznej. Skarżący dodał, że posiada nieruchomość rolną o powierzchni [...] ha, której nie uprawnia i z której nie otrzymuje dochodów ze względu na zły stan zdrowia, a jedynie opłaca podatek gruntowy. Wyjaśnił, że pokrywa połowę kosztów utrzymania, które wynoszą miesięcznie: prąd 45,11 zł, czynsz 109,26 zł, węgiel 63,25 zł, drewno 11,66 zł, gaz 55 zł, leczenie 186,413 zł, środki higieny osobistej 39 zł, edukacja13,75 zł, kultura i rekreacja 120,88 zł, odzież i obuwie 49,84 zł, transport 79,07 zł, Internet 55 zł, pozostałe wydatki 78,55 zł, czyli łącznie 906,55 zł. Na wyżywienie pozostała mu kwota 293,22 zł. Podał, że jest współwłaścicielem mieszkania o powierzchni [..] m2 i posiada wspomnianą nieruchomość rolną i nie posiada innych nieruchomości oraz oszczędności, papierów i przedmiotów wartościowych i wierzytelności. W mieszkaniu, w którym zamieszkuje wraz z żoną zajmuje jeden pokój i współkorzysta z innych pomieszczeń. W pierwszej kolejności rozpoznaniu w niniejszej sprawie podlega ponowny wniosek skarżącego o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. Z treści przepisu art. 245 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.; dalej p.p.s.a.), wynika, że zwolnienie od kosztów sądowych obejmuje prawo pomocy w zakresie częściowym. Prawo pomocy w tym zakresie zostało już przyznane skarżącemu wspomnianym prawomocnym postanowieniem referendarza sądowego z dnia 28 grudnia 2015 r. Stosownie zaś do art 239 § 1 pkt 4 p.p.sa. nie ma obowiązku uiszczenia kosztów sądowych strona, której przyznane zostało prawo do pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym (prawo pomocy), w zakresie określonym w prawomocnym postanowieniu o przyznaniu tego prawa. W tej sytuacji postępowanie wszczęte ponownym wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych, czyli w zakresie w którym skarżącemu już przyznano prawo pomocy, podlega umorzeniu jako zbędne na podstawie art. 249a p.p.s.a., w myśl którego, jeżeli strona cofnie wniosek lub rozpoznanie wniosku stało się zbędne, postępowanie w sprawie przyznania prawa pomocy umarza się. O umorzeniu postępowania wszczętego ponownym wnioskiem o zwolnienie od kosztów sądowych orzeczono w pkt II sentencji. Skoro skarżącemu w niniejszej sprawie zostało już przyznanie prawomocnym postanowieniem referendarza sądowego z dnia 28 grudnia 2015 r. prawo pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych, to rozpoznawany obecnie wniosek o przyznanie prawa pomocy w pozostałym zakresie, obejmującym ustanowienie adwokata z urzędu, podlega rozpoznaniu na podstawie przesłanek regulujących przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, o których mowa w przepisie art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a stanowiącym, że przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zaś zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie pełnomocnika z urzędu (art. 245 § 2 p.p.s.a). Stosownie do art. 199 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej. Do tych przepisów szczególnych należy zaliczyć przepisy określające przesłanki warunkujące przyznanie prawa pomocy na wniosek strony. Rozdzielność majątkowa między małżonkami nie zwalnia od obowiązku wzajemnej pomocy, w tym z tytułu prowadzenia spraw sądowych przez jednego z nich. Mając jednak na uwadze wysokość świadczeń emerytalno - rentowych skarżącego i jego żony, zły stan zdrowia małżonków oraz fakt korzystania z dodatku mieszkaniowego i świadczeń z pomocy społecznej, które przysługują osobom znajdującym się w trudnej sytuacji materialnej, a także wysokość wydatków związanych z koniecznym utrzymaniem, przyjąć należy, że wykazał on, iż spełnia przesłanki warunkujące przyznanie prawa pomocy w pozostałym zakresie obejmującym ustanowienie adwokata z urzędu, co orzeczono w pkt II sentencji. W myśl zaś art. 258 § 2 pkt 7 tej ustawy do czynności w zakresie przyznania prawa pomocy, które wykonuje referendarz sądowy należy wydawanie na posiedzeniu niejawnym postanowień o przyznaniu, cofnięciu, odmowie przyznania prawa pomocy albo umorzeniu postępowania w sprawie przyznania prawa pomocy. Z tych względów, na podstawie art. 245 § 2 w związku z art. 249a i art 239 § 1 pkt 4 oraz art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a. , należało orzec jak w sentencji.