IV SAB/Wr 310/15

Ewa Orłowska – referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym we Wrocławiu po rozpoznaniu w dniu 15 marca 2017 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku adwokata, ustanowionego z urzędu, D. H. o zwrot kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu w sprawie ze skargi G. S. na bezczynność Przewodniczącego Zarządu [...] Związku Wodociągów i Kanalizacji w [...] w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej postanawia: przyznać od Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu adwokatowi, ustanowionemu z urzędu, wynagrodzenie za sporządzenie i wniesienie skargi kasacyjnej w wysokości 180 zł wraz ze stawką podatku VAT w kwocie 41,40 zł, czyli ogółem 221,40 zł. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu wyrokiem z dnia 2 marca 2016 r. oddalił skargę. Postanowieniem referendarza sądowego w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym we Wrocławiu z dnia 18 kwietnia 2016 r. przyznano stronie skarżącej prawo pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie adwokata z urzędu (pkt II sentencji). Okręgowa Rada Adwokacka pismem z dnia 4 maja 2016 r. wyznaczyła pełnomocnika z urzędu adwokata D. H. Pismem z dnia 25 maja 2016 r. adwokat z urzędu sporządził i wniósł skargę kasacyjną od wspomnianego wyroku Sądu, w której wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy Sądowi I instancji do ponownego rozpoznania. Skarga ta zawiera wniosek o zasądzenie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu według norm przepisanych (o przyznanie wynagrodzenia) i oświadczenie, że opłaty z tytułu udzielonej pomocy nie zostały opłacone przez stronę skarżącą w całości ani w części (k-84). Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 18 stycznia 2017 r. sygn. akt I OSK 1789/16, wydanym na posiedzeniu niejawnym, w pkt I sentencji uchylił zaskarżony wyrok i umorzył postępowanie co do żądania zobowiązania Zarządu Związków Wodociągów i Kanalizacji do rozpoznania wniosku skarżącego z dnia 22 września 2016 r. o udostępnienie informacji publicznej, a w pkt II sentencji stwierdził, że bezczynność nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa. Z uzasadnienia tego orzeczenia wynika, że na dzień wydania wyroku wniosek o udostępnienie informacji publicznej został już rozpoznany, co uzasadniało umorzenie postępowania w tym zakresie w pkt I sentencji. Jednocześnie NSA twierdził, że NSA nie rozpoznaje wniosku pełnomocnika z urzędu o przyznanie wynagrodzenia z tytułu udzielonej pomocy prawnej w postępowaniu kasacyjnym, gdyż stosownie do art. 254 § 1 p.p.s.a. wniosek o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu składa się do wojewódzkiego sądu administracyjnego, który go rozpoznaje. Pismem z dnia 27 stycznia 2017 r. pełnomocnik z urzędu, złożył w wojewódzkim sądzie administracyjnym wniosek o zasądzenie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu według norm przepisanych podając w nim, że mimo zgłoszonego w skardze kasacyjnej wniosku w tym przedmiocie, NSA w powyższym wyroku wskazał, że wniosek ten rozpoznaje Sąd I instancji. Pismem Sądu z dnia 7 lutego 2017 r. poinformowano skarżącego, iż powyższy wniosek o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu i wniosek zawarty w skardze kasacyjnej zostanie rozpoznany po zwrocie akt przez Naczelny Sąd Administracyjny. Rozpoznaniu w niniejszej sprawie podlega wniosek pełnomocnika z urzędu o zasądzenie kosztów pomocy prawnej udzielonej z urzędu z tytułu sporządzenia i wniesienia skargi kasacyjnej, zawarty w skardze kasacyjnej i w powyższym piśmie pełnomocnika z dnia 27 stycznia 2017 r. Zgodnie z art. 250 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz. U. z 2016 r., poz. 718) wyznaczony adwokat otrzymuje wynagrodzenie odpowiednio według zasad prawnych określonych w przepisach o opłatach za czynności adwokatów w zakresie ponoszenia kosztów nieopłaconej pomocy prawnej oraz zwrot niezbędnych i udokumentowanych wydatków. Stosownie do art. 258 § 2 pkt 8 powołanej ustawy do czynności referendarza sądowego w zakresie postępowania o przyznanie prawa pomocy należy m. in. wydawanie na posiedzeniu niejawnym postanowień o przyznaniu wynagrodzenia adwokatowi lub radcy prawnemu za zastępstwo prawne wykonane na zasadzie prawa pomocy oraz o zwrocie niezbędnych udokumentowanych wydatków. Z dniem 2 listopada 2016 r. weszło w życie nowe rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 3 października 2016 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu (Dz. U. poz. 1714). Skoro ustawodawca w § 22 nowego rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 3 października 2016 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu, wskazał, że w sprawach wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie tego nowego rozporządzenia (czyli przed dniem 2 listopada 2016 r.) należy stosować przepisy dotychczasowe do czasu zakończenia postępowania w danej instancji, to w niniejszej sprawie, w której Sąd I instancji wydał wyrok oddalający skargę w dniu 2 marca 2016 r., a więc przed wejściem w życie tego nowego rozporządzenia (2 listopada 2016 r.) należy stosować do postępowania w II instancji, obejmującego sporządzenie i wniesienie skargi kasacyjnej, toczącego się od momentu wydania powyższego wyroku Sądu - przepisy dotychczasowe, czyli przepisy rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu (Dz. U. 1801), które na podstawie przepisu § 23 nowego rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 3 października 2016 r. utraciło moc z dniem 2 listopada 2016 r. Zgodnie z § 21 ust. 1 pkt 2 lit "b" rozporządzenia opłaty maksymalne wynoszą w postępowaniu przed sądami administracyjnymi: za sporządzenie i wniesienie skargi kasacyjnej albo za sporządzenie opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej - 50% opłaty maksymalnej określonej w pkt 1, a jeżeli nie prowadził sprawy ten sam adwokat w drugiej instancji - 75% tej opłaty, w obu przypadkach nie mniej niż 240 zł. Opłata o której mowa w pkt 1 dotycząca postępowania przed sądem administracyjnym w I instancji, wszczętego po wejściu w życie nowego rozporządzenia do którego nawiązuje § 21 ust. 1 pkt 2 lit "b" rozporządzenia, wynosi zgodnie z pkt 1 lit "c" 480 zł. Natomiast w myśl § 4. ust. 1 rozporządzenia opłatę ustala się w wysokości co najmniej 1/2 opłaty maksymalnej określonej w rozdziałach 2-4, przy czym nie może ona przekraczać wartości przedmiotu sprawy. Rozdział IV, czyli § 21, reguluje opłaty maksymalne w postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Stosownie do ust. 2 tego przepisu ustalenie opłaty w wysokości wyższej niż określona w ust. 1, a nieprzekraczającej opłaty maksymalnej następuje z uwzględnieniem stopnia zawiłości sprawy oraz nakładu pracy adwokata oraz wkładu jego pracy w przyczynienie się do wyjaśnienia i rozstrzygnięcia sprawy, a w szczególności czasu poświęconego na przygotowanie się do prowadzenia sprawy, liczby stawiennictw w sądzie, w tym na rozprawach i posiedzeniach, czynności podjętych w sprawie, w tym czynności podjętych w celu polubownego rozwiązania sporu, również przed wniesieniem pozwu, wartości przedmiotu sprawy, wkładu pracy adwokata w przyczynienie się do wyjaśnienia okoliczności faktycznych, jak również do wyjaśnienia i rozstrzygnięcia istotnych zagadnień prawnych budzących wątpliwości w orzecznictwie i doktrynie, a także trybu i czasu prowadzenia sprawy, obszerności zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, w szczególności dopuszczenie i przeprowadzenie dowodu z opinii biegłego lub biegłych sądowych, dowodu z zeznań świadków, dowodu z dokumentów o znacznym stopniu skomplikowania i obszerności. W myśl zaś § 4 ust. 3 opłatę, o której mowa w ust. 1, podwyższa się o kwotę podatku od towarów i usług wyliczoną według stawki podatku obowiązującej dla tego rodzaju czynności na podstawie przepisów o podatku od towarów i usług. W rozpoznawanej sprawie, zgodnie z § 4 ust. 1 rozporządzenia, należało ustalić opłatę w wysokości ½ opłaty maksymalnej wskazanej w § 21 ust. 1 pkt 2 lit "b", czyli ½ opłaty maksymalnej wynoszącej 360 zł, co stanowi kwotę 180 zł (1/2 x 360 zł). Kwota 360 zł stanowi bowiem opłatę maksymalną obliczoną jako 75 % kwoty 480 zł, co wynika z treści § 21 ust. 1 pkt 2 lit "b" w związku z pkt 1 lit "c". Dodać należy, iż wymagane w przepisie § 3 rozporządzenia oświadczenie pełnomocnika z urzędu, że opłata z tytułu pomocy prawnej udzielonej z urzędu nie została opłacona w całości lub w części, zostało w niniejszej sprawie, zawarte we wniosku o zasądzenie tych kosztów sformułowanym w skardze kasacyjnej (k-84). Mając powyższe na uwadze, należało przyznać pełnomocnikowi z urzędu wynagrodzenie za udzieloną pomoc prawną obejmującą sporządzenie i wniesienie skargi kasacyjnej - powiększone o stawkę podatku od towarów i usług- w łącznej wysokości 180 zł (wynagrodzenie: 180 zł + podatek VAT: 41,40 zł =221,40 zł). Z tych względów, na podstawie art. 250 i art. 258 § 2 pkt 8 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w związku z § 21 ust. 1 pkt 2 lit "b" i pkt 1 lit "c" oraz § 4 ust. 1, 2 i 3 i rozporządzenia w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu, orzeczono jak w sentencji.