IV SAB/Wr 317/15
PostanowienieWSA we Wrocławiu2016-01-15
Skład orzekający: Ewa Orłowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie dotyczącej bezczynności organu w przedmiocie statusu bezrobotnego i zasiłku jest zbędny, jeśli strona jest zwolniona z ponoszenia kosztów sądowych na mocy przepisu szczególnego?Ratio decidendi
Wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie dotyczącej bezczynności organu w przedmiocie statusu bezrobotnego i zasiłku jest zbędny, ponieważ strona jest zwolniona z obowiązku ponoszenia wszelkich kosztów sądowych na mocy art. 239 pkt 1 lit. 'b' Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. W takiej sytuacji postępowanie w przedmiocie zwolnienia od kosztów sądowych podlega umorzeniu jako zbędne na podstawie art. 249a PPSA.Stan faktyczny
Skarżący złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia radcy prawnego z urzędu w sprawie ze skargi na przewlekłość postępowania Starosty w przedmiocie uznania za osobę bezrobotną i przyznania prawa do zasiłku. Skarżący uzasadnił wniosek trudną sytuacją materialną, obejmującą niskie dochody, zajęcie komornicze rachunku bankowego i świadczenia, wysokie wydatki związane z utrzymaniem i leczeniem. Sąd rozpoznał wniosek na posiedzeniu niejawnym.Rozstrzygnięcie
I. Przyznano prawo pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie radcy prawnego z urzędu. II. Umorzono postępowanie sądowe wszczęte wnioskiem o zwolnienie od kosztów sądowych.Pełny tekst orzeczenia
Ewa Orłowska referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym we Wrocławiu: po rozpoznaniu w dniu 15 stycznia 2016 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku Z. Z. o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego z urzędu w sprawie ze skargi Z. Z. na przewlekłość postępowania Starosty [...] w przedmiocie uznania za osobę bezrobotną i przyznania prawa do zasiłku postanawia: I. przyznać prawo pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie radcy prawnego z urzędu; II. umorzyć postępowanie sądowe wszczęte wnioskiem o zwolnienie od kosztów sądowych.
Skarżący dnia 14 stycznia 2016 r. złożył na urzędowym formularzu wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego.
W uzasadnieniu wniosku wskazał, że prowadzi wspólne gospodarstwo domowe razem z żoną i dorosłym synem, który nie otrzymuje dochodów i nie posiada konta bankowego i nie składał zeznania podatkowego. Skarżący natomiast otrzymuje dochód z tytułu zasiłku przedemerytalnego w wysokości [...] zł, gdyż 25% świadczenia wynoszącego w pełnej kwocie [...] zł netto jest zajęte przez komornika. Jego sytuacja nie pozwala na poniesienie kosztów sądowych. Jest przewlekle chory, był operowany i wielokrotnie hospitalizowany. Żona otrzymuje emeryturę w kwocie [..] zł netto. Konto bankowe ma zajęte przez komornika i korzysta z rachunku żony. Wydatki związane z utrzymaniem obejmują: czynsz 400,24 zł, prąd 170 zł, leczenie 116,96 zł, gaz 1160 zł, telefon 30 zł. Nie kupują ubrań. Z powodu braku środków finansowych nie jest w stanie wykupić wszystkich recept i dlatego ponosi koszty leczenia w zależności od możliwości wynikających z kosztów utrzymania. Podał, że jest współwłaścicielem mieszkania. Samochód jest zajęty przez komornika. Nie posiada oszczędności, papierów i przedmiotów wartościowych i wierzytelności. Syn jest współwłaścicielem mieszkania i posiada nieruchomość rolną.
W pierwszej kolejności rozpoznaniu podlega wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie radcy prawnego z urzędu.
Z treści przepisu art. 245 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) wynika, że prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje ustanowienie adwokata lub radcy prawnego. Z kolei przepis art. 246 § 1 pkt 2 cytowanej ustawy stanowi, że przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie częściowym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodzinny.
Stosownie do art. 199 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej. Do tych przepisów szczególnych należy zaliczyć przepisy określające przesłanki warunkujące przyznanie prawa pomocy na wniosek strony.
Mając na uwadze wysokość dochodu skarżącego i jego żony, brak dochodu u syna oraz zajęcie komornicze i wykazane wydatki przyjąć trzeba, iż wykazał on, że spełnia przesłanki warunkujące ustanowienie radcy prawnego z urzędu.
Z tych względów, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, należało orzec jak w I sentencji.
Odnośnie zaś wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych wskazać należy, że skarżący jest w niniejszej sprawie zwolniony z obowiązku ponoszenia wszelkich kosztów sądowych (opłat sądowych i wydatków) na podstawie art. 239 pkt 1 lit "b" ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, z którego wynika, że nie ma obowiązku uiszczenia kosztów sądowych strona skarżąca działanie, bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących statusu bezrobotnego, zasiłków oraz innych należności i uprawnień przysługujących osobie bezrobotnej.
W tej sytuacji postępowanie wszczęte wnioskiem o zwolnienie od kosztów sądowych podlega umorzeniu jako zbędne na podstawie art. 249a p.p.s.a., zgodnie z którym jeżeli strona cofnie wniosek lub rozpoznanie wniosku stało się zbędne, postępowanie w sprawie przyznania prawa pomocy umarza się.
O umorzeniu postępowania wszczętego wnioskiem o zwolnienie od kosztów sądowych orzeczono w pkt II sentencji.
W myśl zaś art. 258 § 2 pkt 7 tej ustawy do czynności w zakresie przyznania prawa pomocy, które wykonuje referendarz sądowy należy wydawanie na posiedzeniu niejawnym postanowień o przyznaniu, cofnięciu, odmowie przyznania prawa pomocy albo umorzeniu postępowania w sprawie przyznania prawa pomocy;
Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 245 § 3 p.p.s.a. i 249a w związku z art. 239 pkt 1 lit "b" i art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a, orzeczono jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło