IV SAB/Wr 329/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Henryk Ożóg (spr.), Sędziowie sędzia WSA Marta Semiczek, asesor WSA Wojciech Śnieżyński, , po rozpoznaniu w Wydziale IV w trybie uproszczonym w dniu 21 grudnia 2017 r. sprawy ze skargi M.K. na bezczynność Dyrektora Szkoły Podstawowej nr 11 im. [...] w G. w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej I. umarza postępowanie sądowoadministracyjne, II. stwierdza, że bezczynność nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa, III. odstępuje od wymierzenia podmiotowi zobowiązanemu kary grzywny, IV. zasądza na rzecz skarżącego 597 (słownie: pięćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. M. K. (skarżąca) za pośrednictwem pełnomocnika zaskarżyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego bezczynność Gimnazjum nr 5 w G. zarzucając naruszenie art. 13 ust. 1 i ust. 2 oraz art. 16 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. z 2015 r., poz. 2058 ze zm.), ustawa. Wniosła o zobowiązanie organu do rozpoznania jej wniosku o udostępnienie informacji publicznej w terminie 14-stu dni od daty zwrotu akt organowi, a także o zasądzenie od organu na jej rzecz kosztów postępowania w łącznej kwocie 602,20 zł wg załączonego spisu kosztów. W uzasadnieniu skargi podała, iż w dniu 10 lipca 2017 r. wniosła do organu wniosek o informację czy organ w latach 2014-2016 zwarł umowy z podmiotami zewnętrznymi o świadczenie usług w zakresie obsługi prawnej, w tym zastępstwa procesowego i w wypadku odpowiedzi pozytywnej – o przesłanie kopii tych umów. Wniosek został wniesiony za pomocą platformy ePUAP i został prawidłowo doręczony czego dowodzi Urzędowe Poświadczenie Przedłożenia. Doręczenie tą drogą pisma Organowi uznać należy za skuteczne. Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził w wyroku z dnia 15 marca 2017 r., sygn. akt I OSK 1729/15, iż "tak wygenerowane poświadczenie doręczenia stanowi dowód na realną możliwość zapoznania się adresata z treścią pisma [...] doręczenia dokonywane za pomocą ePUAP uważa się za dokonane przez podmiot publiczny lub do podmiotu publicznego, który utworzył na ePUAP elektroniczną skrzynkę podawczą. Poświadczenie doręczenia jest zatem niezaprzeczalnym urzędowym poświadczeniem odbioru." Nie ulega wątpliwości, że żądana przez skarżącą informacja stanowi informację publiczną, a organ jako podmiot sektora finansów publicznych jest obowiązany do jej udostępnienia. Jak podkreślił Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w wyroku z dnia 19 lipca 2016 roku, sygn. akt II SAB/Kr 142/16 "skoro umowy zawarte przez starostwo z zewnętrzną kancelarią prawną na obsługę prawną tego starostwa stanowią informację publiczną, to niewątpliwie stanowi naruszenie prawa brak realizacji wniosku dotyczącego udostępnienia tych umów". Analogiczne stanowisko wynika z wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 1 lipca 2015 roku, sygn. akt II SAB/Kr 75/15, gdzie wskazano iż "umowy zawierane pomiędzy organem samorządu terytorialnego (wójtem) a podmiotem świadczącym na rzecz wójta lub samej gminy obsługę prawną stanowią informację publiczną". Analogiczna sytuacja ma miejsce w przypadku jednostek organizacyjnych Skarbu Państwa (stationes fisci) czy też samorządu (stationes communi), albowiem oba te rodzaje podmiotów gospodarują majątkiem publicznym i wydatkują środki publiczne. Po myśli przepisu art. 13 ust. 1 ustawy, udostępnienie informacji publicznej następuje niezwłocznie, nie później jednak, niż w terminie 14 dni od dnia złożenia stosownego wniosku. W wypadku braku możliwości udostępnienia przedmiotowej informacji we wskazanym terminie, organ w terminie 14 dni od dnia wpływu wniosku winien powiadomić Wnioskodawcę o powodach opóźnienia, określając jednocześnie termin jej udostępnienia, nie dłuższy jednak niż 2 miesiące (art. 13 ust. 2 ww. ustawy). W przepisanym terminie jednakowoż, organ nie udostępnił żądanej informacji, nie zawiadomił też skarżącej o zaistnieniu okoliczności z art. 13 ust. 2 ustawy, ani też nie wydał decyzji o odmowie udostępnienia informacji publicznej w trybie art. 16 ustawy. Nie ulega zatem wątpliwości, iż organ pozostaje bezczynny w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej. W odpowiedzi na skargę Szkoła Podstawowa nr 11 w G., zastępowana przez pełnomocnika, wniosła o umorzenie postępowania sądowoadministracyjnego oraz o odstąpienie od zasądzenia od organu na rzecz skarżącej kosztów postępowania na podstawie art. 206 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718), p.p.s.a. W uzasadnieniu pisma szkoła stwierdziła, że na mocy uchwały nr xxxiv/319/17 Rady Miejskiej w G. z dnia 30 marca 2017 r. w sprawie dostosowania sieci szkół do nowego ustroju szkolnego wprowadzonego ustawą - Prawo oświatowe na okres od dnia 1 września 2017 r. do dnia 31 sierpnia 2019 r. Gimnazjum nr 5 w G. zostało przekształcone w Szkołę Podstawową nr 11 im. Polskich Olimpijczyków w G. W związku z powyższym, status strony - organu - w niniejszym postępowaniu posiada Szkoła Podstawowa nr 11 im. Polskich Olimpijczyków w G., nie gimnazjum (...). Ustawodawca w art. 54 § 3 p.p.s.a. przewidział, że organ, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania zaskarżono, może w zakresie swojej właściwości uwzględnić skargę w całości w terminie trzydziestu dni od dnia jej otrzymania. W przypadku skargi na decyzję, uwzględniając skargę w całości, organ uchyla zaskarżoną decyzję i wydaje nową decyzję. Uwzględniając skargę, organ stwierdza jednocześnie, czy działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce bez podstawy prawnej albo z rażącym naruszeniem prawa. Przepis art. 54 § 2 p.p.s.a. stosuje się odpowiednio. Pismem z dnia 18 października 2017 r., skarżąca uzyskała odpowiedź na wniosek o udostępnienie informacji publicznej, czym uwzględniła w całości złożoną skargę. Zasadne jest więc umorzenie postępowania sądowoadministracyjnego. W myśl art. 206 p.p.s.a., Sąd może w uzasadnionych przypadkach odstąpić od zasądzenia zwrotu kosztów postępowania w całości lub w części, w szczególności jeżeli skarga została uwzględniona w części niewspółmiernej w stosunku do wartości przedmiotu sporu ustalonej w celu pobrania wpisu. Szkoła w niniejszym piśmie wnosi o odstąpienie od zasądzenia na rzecz skarżącej zwrotu kosztów postępowania. Ustalenie, czy w sprawie zachodzi "uzasadniony przypadek", zostało pozostawione do uznania Sądu. Sąd dokonuje analizy wszelkich mających znaczenie dla tej kwestii okoliczności sprawy i ocenia, czy występuje w niej uzasadniony przypadek (Knysiak-Sudyka, Hanna. Art. 206. W: Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, wyd. VI. Wolters Kluwer, 2016). Szkoła wskazuje, że przyczyną uzasadniającą odstąpienie od zasądzenia na rzecz skarżącej zwrotu kosztów postępowania jest uwzględnienie skargi przez organ na podstawie art. 54 § 2 p.p.s.a. oraz okoliczność dowiedzenia się o złożeniu wniosku o udostępnieniu informacji publicznej dopiero z treści złożonej skargi. Nadto wskazuje, iż do dnia 10 lipca 2017 r. na jej adres mailowy nie przychodziły żadne powiadomienia o przychodzących wiadomościach na platformie ePUAP. Od momentu zmiany wersji platformy ePUAP 1 na ePUAP 2 nie były wysyłane powiadomienia na skrzynkę mailową szkoły [email protected]. Szkoła, dopiero po otrzymaniu skargi na bezczynność w zakresie udostępnienia informacji publicznej, tj. w dniu 5 września 2017 r., zwróciła się z zapytaniem na adres [email protected] (ze strony ePUAP) o potwierdzenie, że od momentu zmiany wersji platformy ePUAP 1 na ePUAP 2 nie były wysyłane powiadomienia na skrzynkę mailową szkoły. Szkoła powyższe pytanie skierowała w dniu 7 września 2017 r. W związku z brakiem odpowiedzi w dniu 18 września 2017 r. ponowiła pytanie dotyczące powiadomień. Pytanie to, tym razem, zostało przesłane na adres [email protected] Zespół Service Desk dopiero w dniu 10 października 2017 r. udzielił odpowiedzi, że powiadomienia nie są rejestrowane. Gdyby szkoła otrzymała powiadomienie o wpływie wiadomości strony skarżącej za pomocą platformy ePUAP, sprawa ta byłaby załatwiona. Od dnia złożenia skargi trwają czynności wyjaśniające brak dostępu do platformy ePUAP strony skarżącej. Skoro szkole wadliwie bez jej winy nie zostały wysłane powiadomienia o doręczeniu wiadomości mailowej na platformę ePUAP, a nadto szkoła w dobrej wierze, kierując się zasadą zaufania obywateli do organów państwowych, uwzględniła pytanie skarżącej, w pełni zasadne jest umorzenie postępowania i odstąpienie od obciążania organu kosztami postępowania. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga okazała się zasadna. Zgodnie z art. 1 ust. 1 ustawy każda informacja o sprawach publicznych stanowi informację publiczną w rozumieniu ustawy i podlega udostępnieniu na zasadach i w trybie w niej określonych. Nie jest przedmiotem sporu, że informacja, o jaką zwróciła się skarżąca do Gimnazjum nr 5 w G. (czy placówka edukacyjna w latach 2014-2016 zawierała umowy z podmiotami zewnętrznymi o świadczenie usług w zakresie obsługi prawnej, w tym zastępstwa procesowego) jest informacją publiczną. Sprawy oświaty bowiem należą do sprawy publicznych, a podmioty realizujące zadania w systemie oświaty są podmiotami zobowiązanymi. Nie budzi więc wątpliwości Sądu, że sprawa, z jaką zwróciła się skarżąca mieści się w zupełności w przedziale art. 1 ust. 1 ustawy. Zresztą, pismem z dnia 20 października 2017 r. Szkoła Podstawowa nr 11 w G., następca prawny wspomnianego Gimnazjum, odpowiedziała skarżącej, że w latach 2014-2016 Gimnazjum to nie zawierało umów z podmiotami zewnętrznymi o świadczenie usług w zakresie obsługi prawnej, w tym zastępstwa procesowego. Tyle tylko, że wniosek o informację został wniesiony w dniu 10 lipca 2017 r., a gdy skarżąca nie otrzymała stosownej na niego odpowiedzi, w dniu 5 września 2017 r. wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu na bezczynność szkoły. Udzielenie informacji nastąpiło zatem już po wniesieniu skargi. Bezczynność podmiotu zobowiązanego została zatem zniesiona przez sam ten podmiot i w tym zakresie postępowanie sądowoadministracyjne podlegało umorzeniu jako bezprzedmiotowe (art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a). Szkoła broni się przed konsekwencjami bezczynności wskazując, że "do dnia 10 lipca 2017 r. na adres mailowy szkoły nie przychodziły żadne powiadomienia o przychodzących wiadomościach na platformie ePUAP" jednak skarżąca przedstawiła UPP - urzędowe poświadczenie przedłożenia, z którego wynika, że wniosek dotarł do szkoły drogą mailową. Na poparcie powołała się na wyrok NSA z dnia 15 marca 2017 r., sygn. akt I OSK 1729/15, według którego poświadczenie doręczenia jest "niezaprzeczalnym urzędowym poświadczeniem odbioru". Sąd uznając, że jego postępowanie stało się bezprzedmiotowe stwierdził jednocześnie, że bezczynność szkoły nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa (art. 149 § 1a p.p.s.a.). Zdecydowały o tym takie okoliczności jak krótki czas jaki upłynął od chwili wniesienia wniosku do chwili udostępnienia informacji, jak i kwestie organizacyjne związane z przekształceniem szkół, naświetlane przez Szkołę Podstawową nr 11 w G. w odpowiedzi na skargę. Z tych też powodów odstąpił od wymierzenia podmiotowi zobowiązanemu kary grzywny (art. 149 § 2 p.p.s.a.). Skarżąca wniosła przy tym o zasądzenie na jej rzecz kosztów postępowania "według załączonego spisu, w tym kosztów zastępstwa adwokackiego w kwocie 480 zł, stosownie do § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie" (Dz. U. z 2015 r., poz. 1800) chociaż spisu takiego nie przedłożyła. Brak go również wśród załączników przesłanych Sądowi przez szkołę. W skardze dodała, że uiściła opłatę skarbową od pełnomocnictwa. Sąd zasądził koszty postępowania na podstawie art. 200 p.p.s.a. oraz przepisów cytowanego rozporządzenia. Sąd nie uwzględnił wniosku szkoły o odstąpienie od zasądzenia na rzecz skarżącej kosztów postępowania na podstawie art. 206 p.p.s.a. Przepis ten stanowi, że Sąd może w uzasadnionych przypadkach odstąpić od zasądzenia zwrotu kosztów postępowania w całości lub w części, w szczególności jeżeli skarga została uwzględniona w części niewspółmiernej w stosunku do wartości przedmiotu sporu ustalonej w celu pobrania wpisu. Szkoła wnosząc o zastosowanie tego przepisu w sprawie motywowała to uwzględnieniem skargi przez organ na podstawie art. 54 § 2 p.p.s.a. oraz zorientowaniem się o złożeniu wniosku o udostępnienie informacji publicznej dopiero z treści skargi. Art. 206 p.p.s.a. jednak nie może tu znaleźć stosownego odniesienia. Okoliczność w jakiej chwili został wniesiony wniosek o udostępnienie informacji publicznej, już wcześniej podniesiona, może mieć znaczenie dla oceny czy wniosek został skutecznie wniesiony przed wniesieniem skargi. W tej kwestii rozstrzygającego znaczenia nabywa wspomniane UPP. Stąd przyjąć należało, że wniosek został wniesiony w dniu 10 lipca 2017 r., a nie w dniu 5 września 2017 r. Odpowiadając po tej dacie szkoła nie stała się cytowanym "uzasadnionym przypadkiem", pozwalającym odstąpić od zasądzenia zwrotu kosztów postępowania. Chroniła się jedynie przed nałożeniem obowiązku przez Sąd załatwienia wniosku skarżącej o udostępnienie informacji publicznej i ewentualnego stwierdzenia, że bezczynność szkoły miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa, a także - grzywny. Z tych przyczyn, na podstawie cytowanych wcześniej przepisów Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Sąd orzekł jak w sentencji wyroku. Sąd orzekał w trybie uproszczonym na podstawie art. 119 pkt 4 p.p.s.a.