IV SAB/Wr 35/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Lidia Serwiniowska, Sędziowie Sędzia WSA Wanda Wiatkowska-Ilków (spr.), Sędzia WSA Alojzy Wyszkowski, Protokolant Aleksandra Markiewicz, po rozpoznaniu w Wydziale IV na rozprawie w dniu 21 maja 2015 r. sprawy ze skargi Z. R. na bezczynność Prezydenta W. w przedmiocie "publikacji decyzji na składane wnioski" oddala skargę. Z. R. pismem z dnia 18 lutego wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu skargę na bezczynność organu – Prezydenta W. Miejski Ośrodek Pomocy Społecznej, Zespół Terenowej Pracy Socjalnej Nr [...], w przedmiocie publikacji decyzji na składane wnioski "o przyznanie mi pomocy w otrzymaniu pracy". Wniósł w niej o stwierdzenie bezczynności organu "w temacie rozpoznania i wydania decyzji zgodnie z art. 104 i art. 107 k.p.c. w związku z art. 36 pkt 2 q ustawy o pomocy społecznej" i ukarania organu za bezczynność. Wyjaśnił jednocześnie, że pismem z dnia 20 grudnia 2012 r. wniósł zażalenie w trybie art. 37 k.p.a. na niezałatwienie sprawy do organu wyższego stopnia. Mimo upływu ustawowego terminu nie otrzymał odpowiedzi na zażalenie. W uzasadnieniu skargi powołał treść art. 36 ust. 1 i 2 pkt d – q ustawy o pomocy społecznej. Stwierdził, że od roku 2007 systematycznie zwracał się do organu o pomoc w uzyskaniu pracy. Wnioski składał pisemnie lub do protokołu. Ostatnio złożone wnioski to: z dnia 19 września 2012 r., 19 października 2012 r., 12 listopada 2012 r. i nadal. Efektem składanych wniosków było to, że organ zwrócił się do Sądu z kolejnym wnioskiem o stwierdzenie potrzeby przyjęcia skarżącego do szpitala psychiatrycznego. Kolejnym dowodem jest decyzja z dnia [...] stycznia 2009 r. o odmowie udzielania pomocy w formie zasiłku celowego. Napisano tam, że w zakresie ofert pracy i zatrudnienia w decyzji z dnia [...] października 2008 r. (...) otrzymał informację, że MOPS nie dysponuje ofertami pracy i że jest to zadanie PUP, gdzie skarżący jest zarejestrowany. Pismo to ( z dnia 19 września 2012 r.) zostało przekazane do PUP, a ten pismem z dnia 19 października 2012 r. powiadomił skarżącego, że aktywizacja zawodowa, zgodnie z przepisami powołanej ustawy będzie prowadzona wobec zainteresowanego do momentu posiadania przez niego statusu bezrobotnego, a efekt uzależniony jest od aktualnych ofert pracy zgodnych z orzeczeniem o stopniu niepełnosprawności, przeciwskazaniami lekarskimi i kwalifikacjami zawodowymi oraz akceptacji ze strony pracodawców. Wskazał również na pismo organu z dnia 15 listopada 2012 r., w którym jednoznacznie wskazano, że na PUP spoczywa jedynie obowiązek prowadzenia dokumentacji bezrobotnych, oraz że z powyższego wynika, iż spełnienie żądania skarżącego jest całkowicie niemożliwe, z przyczyn nie leżących po stronie tutejszego Urzędu Pracy. Powołał art. 35 § 1 (k.p.a.?) oraz art. 104 § 1 (o pomocy społecznej), z tego ostatniego przepisu wynika, że organ załatwia sprawę przez wydanie decyzji chyba, że przepisy ustawy stanowią inaczej. Ponieważ do zadań z zakresu pomocy społecznej są także świadczenia niepieniężne, w uzyskaniu zatrudnienia tak więc i w tym wypadku przysługuje decyzja w żądanym przedmiocie, której skarżący nie otrzymuje od 5 lat. Jak wskazują odpowiedzi pracowników MOPS, to na tym organie leży obowiązek załatwienia sprawy z wniosku w uzyskaniu zatrudnienia i musi być ona załatwiona decyzją, a tak się nie stało. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej odrzucenie, ewentualnie o oddalenie. Podał, że wskazany przez skarżącego art. 36 pkt 2 ppkt q ustawy o pomocy społecznej, który przewiduje między innymi pomoc w uzyskaniu zatrudnienia dotyczy osób usamodzielnianych to jest określonych w art. 88 ust. 1 powołanej ustawy oraz w art. 140 i kolejnych ustawy z dnia 9 czerwca 2011 r. o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej. Skarżący nie należy do kręgu adresatów wyżej wymienionych form pomocy i nie wynika dla niego z przepisu prawa, na które się powołuje indywidualne roszczenie o udzielenie pomocy. Podał, że skarżący wielokrotnie był informowany o możliwości otrzymania w tut. Ośrodku pomocy w uzyskaniu zatrudnienia w ramach świadczeń niepieniężnych z pomocy społecznej w formie pracy socjalnej i poradnictwa specjalistycznego. Wskazał na decyzję, w których były propozycje w zakresie pomocy w uzyskaniu zatrudnienia. Wnioski skarżącego z dnia: 20 września 2012 r., 19 października 2012 r. i 12 listopada 2012 r., które między innymi zawierały prośbę uzyskania pomocy w otrzymaniu zatrudnienia – zgodnie z właściwością rzeczową organów administracyjnych zostały pismem z dnia 4 października 2012 r. przesłane do Powiatowego Urzędu Pracy we W. Dalsze wnioski skarżącego z dnia 7 stycznia 2013 r., 8 lutego 2013 r. i 5 marca 2013 r. również pismem z dnia 11 marca 2013 r. zostały przez organ przekazane do Powiatowego Urzędu Pracy we W. Poinformował, że na mocy przepisu art. 106 ust. 2 ustawy o pomocy społecznej udzielenie świadczeń w postaci interwencji kryzysowej pracy socjalnej, uczestnictwa w zajęciach, klubu samopomocy, a także przyznania biletu kredytowanego nie wymaga wydania decyzji administracyjnej. Ponadto zgodnie z art. 17 ust. 2 pkt 5 ustawy o pomocy społecznej do zadań własnych gminy należy między innymi współpraca z powiatowym urzędem pracy w zakresie upowszechniania ofert pracy oraz informacji o wolnych miejscach pracy, upowszechnienia informacji o usługach poradnictwa zawodowego i o szkoleniach. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Na podstawie art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a., sprawowana przez sąd administracyjny kontrola administracji publicznej obejmuje orzekanie w sprawach skarg na bezczynność organów w przypadkach określonych w pkt 1-4a przywołanego przepisu. Przy skardze na bezczynność organu sąd uwzględnia tę skargę tylko wówczas, gdy uzna, że w sprawie wystąpiła taka bezczynność. Dlatego też, zaistnienie bezczynności oznacza naruszenie prawa i wystąpienie materialnej przesłanki do uwzględnienia skargi w myśl art. 149 p.p.s.a. Natomiast bezzasadność skargi, czyli brak stanu bezczynności, prowadzi do jej oddalenia stosownie do art. 151 p.p.s.a. W piśmiennictwie przyjmuje się, że z bezczynnością organu administracji publicznej mamy do czynienia wówczas, gdy w prawnie określonym terminie organ nie podejmuje żadnych czynności w sprawie lub, gdy wprawdzie prowadził postępowanie w sprawie, jednakże, mimo istnienia ustawowego obowiązku, nie kończy go wydaniem stosownego aktu lub nie podejmuje czynności (zob. Woś, H. Knysiak-Molczyk i M. Romańska, Komentarz do ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Warszawa 2005, s. 86). Wniesienie skargi na "milczenie władzy" jest przy tym uzasadnione nie tylko w przypadku niedotrzymania terminu załatwienia sprawy, ale także w przypadku odmowy wydania aktu mimo istnienia w tym względzie ustawowego obowiązku, choćby organ mylnie sądził, że załatwienie sprawy nie wymaga wydania aktu (zob. J. P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2006, s. 37). Dla uznania bezczynności konieczne jest zatem ustalenie, że organ administracyjny zobowiązany był na podstawie przepisów prawa do wydania decyzji lub innego aktu albo do podjęcia określonych czynności. Istotą zatem sprawy jest, czy istotnie organ pozostaje w bezczynności, czy bezczynność taka miała miejsce w dacie zgłoszenia wniosku, czyli w dniu 6 kwietnia 2012 r. (data nadania przesyłki w urzędzie pocztowym). Analiza akt pod wskazanym wyżej kątem daje podstawę do uznania, że nie ma podstaw do stwierdzenia, że organ jest bezczynny. Bezczynność również ma miejsce w sytuacji, gdy organ miał obowiązek podjąć działanie w danej formie i w określonym przez prawo terminie, a takich działań nie podjął (wyrok NSA z dnia 14 czerwca 1983 r. SA Wr 6/83 z dnia 20 lipca 1999 r., I SAB/ 60/99/OSP 2000 Nr 6, poz. 87). Termin do podjęcia określonej czynności określa art. 35 i 36 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. (t.j. Dz.U. z 2000, Nr 98, poz. 1271 ze zm.) - dalej k.p.a. W myśl art. 35 k.p.a. organy są obowiązane załatwiać sprawy bez zbędnej zwłoki (§ 1 i 2). Załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej - nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania, zaś w postępowaniu odwoławczym - w ciągu miesiąca od dnia otrzymania odwołania (§ 3). W każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie określonym w art. 35 lub w przepisach szczególnych organ administracji publicznej jest obowiązany zawiadomić strony, podając przyczyny zwłoki i wskazując nowy termin załatwienia sprawy (art. 36 § 1 k.p.a.). Na niezałatwienie sprawy w terminach określonych w powołanych przepisach stronie służy zażalenie do organu wyższej instancji, (art. 37 k.p.a.) Wniesienie zażalenie jest warunkiem niezbędnym do złożenia skargi na bezczynność do sądu administracyjnego. Skarżący wypełnił powyższy warunek gdyż w dniu 20 grudnia 2012 r. złożył do Samorządowego Kolegium Odwoławczego we W. zażalenia na bezczynność organu I instancji w przedmiocie rozpoznania opisanych w skardze wniosków. Samorządowe Kolegium Odwoławcze we W. postanowieniami z dnia [...] marca 2013 r. umorzyło postępowanie wszczęte wskazanymi wyżej zażaleniami ([...], [...], [...]. W postanowieniach tych przedstawiono pogląd, który w całości podziela Sąd a mianowicie, że udzielenie pomocy do uzyskania zatrudnienia nie następuje w formie decyzji administracyjnej. Nie jest to indywidualna sprawa rozstrzygana w drodze decyzji administracyjnej w rozumieniu art. 1 pkt 1 kodeksu postępowania administracyjnego. Udzielenie pomocy wnioskowanej przez skarżącego winno przybrać postać działań faktycznych. Jest ona udzielana w ramach pomocy socjalnej, polega na wspieraniu kogoś, pomocy w uzyskaniu zatrudnienia. Sąd zaważa, iż powyższe wnioski należy wyprowadzić z brzmienia powołanego przez skarżącego art. 36 ust. 1 pkt 2 lit. g o pomocy społecznej, mówi on o pomocy w uzyskaniu zatrudnienia a nie obowiązku znalezienia zatrudnienia, skierowania do pracy czy obowiązku zatrudnienia. Organ – Samorządowe Kolegium Odwoławcze podkreśliło też, że w związku z powyższymi wnioskami zainteresowanego (z 20 września, 12 października i 12 listopada 2013 r. podjęto działania, co wynika z dokumentacji obrazującej działania podjęte na skutek wniesienia omawianych podań. Zainteresowany otrzymał od pracownika socjalnego wykaz agencji pośrednictwa pracy działających na terenie W., w celu poszukiwania pracy. Z urzędu Sądowi wiadomo, że takie działania były przez organ kontynuowane ale skarżący nie skorzystał z nich. Z akt również niniejszej sprawy wynika, że organ I instancji wystąpił do Dyrektora Powiatowego Urzędu Pracy celem aktywizacji zawodowej wnioskodawcy. W tej sprawie w związku z wnioskami skarżącego wystosowano do PUP pismo z dnia 4 października 2012 r. a następnie w dniu 11 marca 2013 r.; odpowiedzi PUP były adresowane bezpośrednio do wnioskodawcy. Powyższe fakty nie dają podstaw do uznania, że organ I instancji jest bezczynny, brak jest też podstaw prawnych do wydania wnioskowanej przez skarżącego decyzji. Zauważyć też należy, że skarga na bezczynność w przedmiocie rozpoznania wniosków z 20 września (data wpływu – data pisma 19 września), 12 października i 12 listopada 2012 r. była również przedmiotem rozpoznania w sprawie IV SAB Wr 215/13. Mając powyższe na uwadze na podstawie art. 151 prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi należało orzec jak wyżej. H.B.29.10.2015 r.