IV SAB/Wr 35/16

PostanowienieWSA we Wrocławiu2016-02-29

Skład orzekający: Ewa Orłowska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy osoba fizyczna, która prowadzi odrębne gospodarstwo domowe z małżonkiem i posiada rozdzielność majątkową, może zostać zwolniona od kosztów sądowych w postępowaniu administracyjnosądowym, jeśli wykaże trudną sytuację materialną i zdrowotną?
Ratio decidendi
Osoba fizyczna może zostać zwolniona od kosztów sądowych w postępowaniu administracyjnosądowym, jeśli wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania siebie i rodziny. Rozdzielność majątkowa między małżonkami nie zwalnia od obowiązku wzajemnej pomocy, a przy ocenie sytuacji materialnej należy uwzględnić wysokość świadczeń, wydatków oraz korzystanie z pomocy społecznej.
Stan faktyczny
Skarżący G. S. złożył wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi na bezczynność Burmistrza Miasta w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej. Skarżący przedstawił swoją sytuację materialną i zdrowotną, wskazując na niskie dochody z emerytury, chorobę przewlekłą, niepełnosprawność uniemożliwiającą podjęcie zatrudnienia, a także wysokie koszty utrzymania. Mimo rozdzielności majątkowej z żoną, która również otrzymuje niską emeryturę, skarżący wykazał, że nie jest w stanie pokryć kosztów sądowych bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania.
Rozstrzygnięcie
Przyznano prawo pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych.

Pełny tekst orzeczenia

Ewa Orłowska referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym we Wrocławiu: po rozpoznaniu w dniu 29 lutego 2016 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku G. S. o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi G. S. na bezczynność Burmistrza Miasta [...] w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej postanawia: przyznać prawo pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. Zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału z dnia z dnia 11 lutego 2016 r., doręczonym w dniu 19 lutego 2016 r., wezwano skarżącego do uiszczenia wpisu sądowego od skargi w kwocie 100 zł. Dnia 25 lutego 2016 r. skarżący złożył osobiście w Sądzie urzędowy formularz wniosku o przyznanie prawa pomocy z dnia 22 lutego 2016 r., w którym wniósł o zwolnienie od kosztów sądowych. Do formularza tego dołączył pismo z dnia 22 lutego 2016 r. (k-15), w którym przedstawił miesięczny wykaz wydatków za okres obejmujący miesiąc przed złożeniem wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. Wraz z innym pismem z dnia 22 lutego 2016 r. (k-17) skarżący złożył dokumenty źródłowe dotyczące jego sytuacji materialnej. Rozpoznaniu w niniejszej sprawie podlega wniosek skarżącego o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych zawarty w powyższym formularzu (k-13). Z uzasadnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy i pisma złożonego wraz z tym formularzem wynika, że skarżący mieszka wraz z żoną, z którą jednak prowadzi odrębne gospodarstwo domowe i posiada rozdzielność majątkową, co wynika z umowy małżeńskiej majątkowej z dnia [...] r. Skarżący jest przewlekle chory, posiada orzeczenie o [...] stopniu niepełnosprawności, wydane na stałe, z którego wynika m. in, że nie może podjąć żadnego zatrudnienia. Skarżący otrzymuje emeryturę w wysokości [...] zł netto, a jego żona w wysokości [...] zł netto. Skarżący otrzymuje również dodatek mieszkaniowy w kwocie [...] zł i dodatek pielęgnacyjny wynoszący [..] zł i korzysta z pomocy finansowej ośrodka pomocy społecznej. Dodał, że posiada nieruchomość rolną , której nie uprawnia i z której nie otrzymuje dochodów ze względu na zły stan zdrowia. Wyjaśnił, że pokrywa połowę kosztów utrzymania, które wynoszą miesięcznie: prąd 45,11 zł, czynsz 109,26 zł, węgiel 63,25 zł, drewno 11,66 zł, gaz 55 zł, leczenie 271,25 zł, środki higieny osobistej 39 zł, edukacja13,75 zł, kultura i rekreacja 120,88 zł, odzież i obuwie 49,84 zł, transport 79,07 zł, Internet 55 zł, pozostałe wydatki 78,55 zł, czyli łącznie 991,62 zł. Na wyżywienie pozostała mu kwota 206,74 zł. Podał, że jest współwłaścicielem mieszkania o powierzchni [..] m2 i posiada wspomnianą nieruchomość rolną i nie posiada innych nieruchomości oraz oszczędności, papierów i przedmiotów wartościowych. W mieszkaniu, w którym zamieszkuje wraz z żoną zajmuje jeden pokój i współkorzysta z innych pomieszczeń i pokrywa połowę kosztów utrzymania mieszkania. Żona korzysta z pomocy społecznej. Z treści przepisu art. 245 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), wynika, że zwolnienie od kosztów sadowych obejmuje prawo pomocy w zakresie częściowym. Z kolei przepis art. 246 § 1 pkt 2 cytowanej ustawy stanowi, że przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodzinny. Stosownie do art. 199 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej. Do tych przepisów szczególnych należy zaliczyć przepisy określające przesłanki warunkujące przyznanie prawa pomocy na wniosek strony. Rozdzielność majątkowa między małżonkami nie zwalnia od obowiązku wzajemnej pomocy, w tym z tytułu prowadzenia spraw sądowych przez jednego z nich. Mając jednak na uwadze wysokość świadczeń emerytalno - rentowych skarżącego i jego żony, zły stan zdrowia małżonków oraz fakt korzystania z dodatku mieszkaniowego i świadczeń z pomocy społecznej, które przysługują osobom znajdującym się w trudnej sytuacji materialnej, a także wysokość wydatków związanych z koniecznym utrzymaniem, przyjąć należy, że wykazał on, iż spełnia przesłanki warunkujące przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. Z tych względów, na podstawie art. 245 § 3 w związku z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, należało orzec jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło