IV SAB/Wr 35/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Wanda Wiatkowska - Ilków Sędziowie: Sędzia WSA Lidia Serwiniowska (sprawozdawca) Sędzia NSA Julia Szczygielska po rozpoznaniu w Wydziale IV w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 11 maja 2017 r. sprawy ze skargi W. P. G. na bezczynność Burmistrza G. w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej I. stwierdza, że bezczynność organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; II. umarza postępowanie sądowe w zakresie bezczynności organu; III. zasądza od Burmistrza G. na rzecz strony skarżącej W. P. G. kwotę 597 (słownie: pięćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Wnioskiem z dnia 3 stycznia 2017 r. Wojciech P. G. (dalej: skarżący) zwrócił się do Burmistrza G. (dalej: organ zobowiązany) o udostępnienie, na podstawie art. 2 ust. 1 w związku z art. 4 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (t.j. Dz.U. z 2016 r., poz. 1764, dalej: ustawa), informacji publicznej w postaci: "kserokopii metryczki subwencji oświatowej przysługującej Gminie G. z budżetu państwa w roku 2016." Wobec nie otrzymania żądanych informacji skarżący pismem z dnia 13 lutego 2017 r., które wpłynęło do organu zobowiązanego w dniu 17 lutego 2017 r. wystąpił do tutejszego Sądu ze skargą na bezczynność tego organu. W ogólnej ocenie skarżącego, oczekiwane dane miały publiczny charakter zaś organ jest podmiotem zobowiązanym do udzielenia informacji publicznej. Stąd też strona skarżąca wniosła o zobowiązanie organu do rozpoznania wniosku o udostępnienie informacji publicznej oraz zasądzenie kosztów postępowania, według norm przepisanych. Przekazując skargę Sądowi organ wniósł o jej oddalenie. Wskazał, że pismem z dnia 21 lutego 2017 r. udzielił skarżącemu odpowiedzi na wniosek z dnia 3 stycznia 2017 r., a zwłoka w jej udzieleniu wynikała z nałożonych ustawowo terminów przygotowania sprawozdawczości miesięcznej i rocznej z wykonania budżetu Gminy G. i przekazania jej do Regionalnej Izby Obrachunkowej we W. Organ zobowiązany podkreślił przy tym, że niezależnie od wyniku sprawy koszty zastępstwa procesowego nie należą się skarżącemu, gdyż skarżący w istocie reprezentuje sam siebie, ponieważ reprezentuje go jego "wspólnik/współpracownik". W piśmie procesowym z dnia 7 marca 2017 r. skarżący potwierdził uzyskanie żądanej informacji publicznej od organu po wniesieniu skargi do tutejszego Sądu. Wskazał jednocześnie, że usprawiedliwienia organu dotyczące opóźnienia w udzieleniu żądanej informacji nie mają żadnego znaczenia. W kwestii wniosku o zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego podniósł, że nie jest wspólnikiem w spółce partnerskiej swojego pełnomocnika, jak twierdzi organ, co wprost wynika z aktualnego KRS spółki partnerskiej pełnomocnika. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do treści art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2016 r., poz. 1066) w związku z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.) – dalej: p.p.s.a., sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej. Wspomniana kontrola sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje między innymi orzekanie w sprawach skarg na bezczynność organów w przypadkach określonych w pkt 1-4a, a więc wówczas gdy organ pomimo ciążącego na nim obowiązku nie wydaje decyzji administracyjnej, postanowienia, pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego albo też uchyla się od podjęcia innych aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa. W rozpoznawanej sprawie przedmiotem skargi jest bezczynność Burmistrza G. w zakresie udostępnienia informacji publicznej. Problematyka dostępu do informacji publicznej została unormowana przez ustawodawcę w przepisach cytowanej na wstępie ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej. Zgodnie z treścią art. 1 ust. 1 ustawy każda informacja o sprawach publicznych stanowi informację publiczną w rozumieniu ustawy i podlega udostępnieniu i ponownemu wykorzystywaniu na zasadach i w trybie określonych w niniejszej ustawie. Podmiotami zobowiązanymi do udostępnienia informacji są władze publiczne oraz inne podmioty wykonujące zadania publiczne (art. 4 ust. 1 ustawy). Przykładowy katalog informacji publicznych, podlegających udostępnieniu wymienia przepis art. 6 ust. 1 ustawy. Według Naczelnego Sądu Administracyjnego informacją publiczną w rozumieniu art. 6 ustawy będzie każda wiadomość wytworzona lub odnoszona do władz publicznych, a także wytworzona lub odnoszona do innych podmiotów wykonujących funkcje publiczne w zakresie wykonywania przez nie zadań władzy publicznej i gospodarowania mieniem komunalnym lub mieniem Skarbu Państwa. Bliższa analiza powołanego przepisu wskazuje, że wnioskiem może być pytanie o określone fakty, o stan określonych zjawisk na dzień udzielania odpowiedzi. Informacje publiczne odnoszą się do pewnych danych, a nie są środkami do ich kwestionowania (por. wyrok z dnia 7 marca 2012 r., sygn. akt I OSK 2445/11 - Lex nr 1264728). Przenosząc powyższe rozważania na grunt rozpoznawanej sprawy należy uznać, że wniosek skarżącego z dnia 3 stycznia 2017 r. powinien zostać rozpatrzony na gruncie ustawy o dostępie do informacji publicznej. Zauważyć należy, że subwencja ogólna, jako nieodpłatna i bezzwrotna pomoc finansowa udzielana przez państwo gminnej jednostce samorządowej, zgodnie z art. 167 ust. 2 Konstytucji RP oraz art. 3 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 13 listopada 2003 r. o dochodach jednostek samorządu terytorialnego (t.j. Dz. U. z 2016 r., poz. 198) stanowi dochód gminy. Składa się ona przy tym z części oświatowej (art. 7 ust. 1 pkt 4 ustawy o dochodach jednostek samorządu terytorialnego), która przeznaczana jest przez gminę na finansowanie zadań oświatowych i w myśl art. 27 wskazanej ustawy ustalana jest corocznie w ustawie budżetowej. Środki finansowe w postaci części oświatowej subwencji ogólnej są zatem środkami publicznymi, służącymi do finansowania przez jednostkę samorządu terytorialnego zadań o charakterze publicznym w zakresie edukacji publicznej, która to działalność, stosownie do art. 7 ust. 1 pkt 8 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (t.j. Dz.U. z 2016, poz. 446) i art. 5 ust. 5 ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty (t.j. Dz. U. z 2016 r., poz. 1943), należy do zadań własnych gmin, które - stosownie do art. 163 w zw. z art. 166 ust. 1 Konstytucji PR - są zadaniami publicznymi. Wszelkie informacje o finansowych środkach publicznych przekazanych gminie, a pochodzących z budżetu państwa, stanowią informacje o sprawach publicznych, o których mowa w art. 1 ust. 1 ustawy. W świetle przywołanej wyżej regulacji nie ulega zatem wątpliwości, że Burmistrz G. jest organem zobowiązanym do rozpoznania wniosku skarżącego. Zgodnie z treścią art. 13 ustawy udostępnianie informacji publicznej na wniosek następuje bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku (ust.1). Jeżeli informacja publiczna nie może być udostępniona w terminie określonym w ust. 1, podmiot obowiązany do jej udostępnienia powiadamia w tym terminie o powodach opóźnienia oraz o terminie, w jakim udostępni informację, nie dłuższym jednak niż 2 miesiące od dnia złożenia wniosku (ust. 2). Udostępnianie informacji publicznej na wniosek następuje w sposób i w formie zgodnych z wnioskiem, chyba że środki techniczne, którymi dysponuje podmiot obowiązany do udostępnienia nie umożliwiają udostępnienia informacji w sposób i w formie określonych we wniosku (art. 14 ust. 1). Ustawa o dostępie do informacji publicznej wymienia trzy formy załatwienia sprawy w przedmiocie udzielenia informacji na wniosek zainteresowanego podmiotu. Mianowicie organ, do którego wniesiono wniosek, winien udostępnić tę informację w formie czynności materialno-technicznej (art. 10 ustawy) bądź też odmówić jej udostępnienia (art. 16 ust. 1 ustawy) albo umorzyć postępowanie (art. 14 ust. 2 w związku z art. 16 ust. 1 ustawy). Bezczynność organu w sytuacji określonej przepisami powołanej ustawy polega więc na tym, że organ zobowiązany do podjęcia czynności materialno-technicznej w przedmiocie informacji publicznej, takiej czynności nie podejmuje i jednocześnie nie wydaje decyzji o odmowie jej udostępnienia, albo też udziela informacji niepełnej, czy też niezgodnej z wnioskiem. W rozpoznawanej sprawie okolicznością niesporną jest fakt, że organ dopiero po wniesieniu skargi do Sądu, co miało miejsce w dniu 17 lutego 2017 r., udostępnił stronie skarżącej informacje, wyczerpujące żądanie wniosku, przesyłając jej stosowne pismo z dnia 21 lutego 2017 r. Oznacza to, że w momencie rozpoznawania skargi, organ nie pozostawał już w bezczynności, gdyż rozpatrzył w całości wniosek z dnia 3 stycznia 2017 r. o udostępnienie informacji publicznej. Przy ocenie zasadności skargi na bezczynność decydujące znaczenie ma stan faktyczny i prawny istniejący w chwili orzekania. W konsekwencji, podjęcie przez organ aktu po wniesieniu skargi, w tym wypadku dokonanie czynności materialno-technicznej przesądza o tym, że organ nie pozostaje już w stanie bezczynności i Sąd nie może uwzględnić skargi stosownie do uprawnień, jakie posiada na podstawie art. 149 § 1 pkt 1 p.p.s.a. Nieuprawnione i niemożliwe jest bowiem zobowiązywanie organu do dokonania czynności, która została już dokonana. W zaistniałej sytuacji Sąd umorzył postępowanie sądowoadministracyjne w zakresie zobowiązania organu do załatwienia wniosku skarżącego z dnia 3 stycznia 2017 r., o czym na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a. w związku z art. 54 § 3 p.p.s.a., orzekł w punkcie II wyroku. Usunięcie przez organ stanu bezczynności po wniesieniu do sądu skargi na bezczynność nie zwalnia jednak sądu administracyjnego z dokonania oceny, czy owa bezczynność w prowadzeniu postępowania miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa. W ocenie Sądu, w rozpoznawanej sprawie bezczynność organu nie nosi cechy rażącego naruszenia prawa w rozumieniu art. 149 § 1a p.p.s.a. Oceniając tę okoliczność, należy mieć na uwadze, że rażącym naruszeniem prawa będzie stan, w którym wyraźnie, ewidentnie, bezdyskusyjnie i drastycznie naruszono treść obowiązku wynikającego z przepisu prawa (por. wyrok WSA w Łodzi z dnia 17 października 2014 r., sygn. akt II SAB/Łd 124/14, wyrok WSA w Olsztynie z dnia 3 listopada 2015r., sygn. akt II SAB/Ol 57/15, CBOSA). Z akt administracyjnych sprawy wynika, że czynności związane z rozpoznawaniem wniosku skarżącego zostały w istocie podjęte z opóźnieniem. Ostatecznie jednak w dniu 21 lutego 2017 r. przesłano skarżącemu wnioskowaną informację. Opóźnienie zatem w realizacji wniosku nie miało charakteru nadmiernego. Z tych samych względów, Sąd nie dopatrzył się przesłanek uzasadniających wymierzenie organowi grzywny bądź przyznanie od organu na rzecz skarżącego sumy pieniężnej na podstawie art. 149 § 2 p.p.s.a. Uwzględniając powyższe, na podstawie art. 149 § 1a p.p.s.a., Sąd w punkcie I sentencji wyroku odpowiednio stwierdził, że bezczynność organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa. Orzeczenie o kosztach postępowania zawarte w punkcie III wyroku Sąd wydał na podstawie art. 201 § 1 w zw. z art. 54 § 3 p.p.s.a., stosownie do którego skarżącemu przysługuje zwrot kosztów postępowania od organu. W ślad za stanowiskiem wyrażonym w uchwale Naczelnego Sądu Administracyjnego z 26 listopada 2008 r., sygn. akt I OPS 6/08 uznać należy, że swoiste działanie autokontrolne organu podjęte już po przekazaniu skargi do sądu administracyjnego, ale przed jej rozstrzygnięciem, winno wywoływać w zakresie kosztów postępowania takie same skutki prawne jak czynność podjęta przez organ wprost na podstawie art. 54 § 3 p.p.s.a.