IV SAB/Wr 350/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Jolanta Sikorska, Sędziowie sędzia NSA Tadeusz Kuczyński (spr.), sędzia NSA Henryk Ożóg, , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 10 lutego 2016 r. sprawy ze skargi T. Ź. na bezczynność Prezesa Zarządu Zakładu Wodociągów i Kanalizacji sp. z o.o. w B. w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej I. stwierdza, że bezczynność Prezesa Zarządu Zakładu Wodociągów i Kanalizacji sp. z o.o. w B. nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; II. umarza postępowanie sądowoadministracyjne; III. zasądza od Prezesa Zarządu Zakładu Wodociągów i Kanalizacji sp. z o.o. w B. na rzecz skarżącego kwotę 357 (słownie: trzysta pięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Pismem przesłanym pocztą emailową z dnia 7 sierpnia 2015 r. skarżący T. Ź. zwrócił się do Zakładu Wodociągów i Kanalizacji Sp. z o.o. w B. (dalej ZWiK) o przekazanie mu w formie emaila odpowiedzi na następujące pytania: 1) czy ZWiK korzysta ze stałej lub doraźnej pomocy prawnej adwokata lub radcy prawnego, 2) jakie są koszty roczne brutto oraz miesięczne brutto obsługi realizowanej na rzecz ZWiK, 3) jaka część (podać w procentach) środków przeznaczonych na funkcjonowanie ZWiK pochodzi ze źródeł publicznych (w tym samorządowych), 4) czy wystąpiło, a jeśli tak to ile wyniosło łącznie zadłużenie brutto odbiorców usług komunalnych w obrębie działalności ZWiK, 5) ilu łącznie dłużników z tytułu świadczonych usług komunalnych posiada podmiot oraz o ile osób/podmiotów wzrosło zadłużenie w relacji roku 2014 do roku 2013. Pismem z dnia 6 listopada 2015 r. T. Ź. reprezentowany przez r.p. A. W. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu skargę na bezczynność w przedmiocie udostępnienia w.w. informacji publicznej. Wniósł ponadto o stwierdzenie, że bezczynność nastąpiła z rażącym naruszeniem prawa oraz zasądzenie na rzecz skarżącego kosztów postępowania według norm przepisanych. W motywach skargi stwierdzono m.in., że w chwili wniesienia skargi, organ obowiązany do udzielenia odpowiedzi w trybie ustawy o dostępie do informacji publicznej z dnia 6 września 2001 roku pozostawał w bezczynności co do wniosku w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej. Podano, że skarżący skutecznie i sposób prawnie dopuszczalny zwrócił się drogą poczty elektronicznej do strony przeciwnej o udostępnienie mu informacji publicznej. Adres poczty elektronicznej jest adresem powszechnie udostępnionym przez organ - przeznaczonym do odbioru korespondencji tą drogą. To do podmiotu publicznego należy takie zorganizowanie zasad docierania korespondencji, by zapewniony był dostęp tejże korespondencji do adresata. Podano dalej, że spółka jest spółką komunalną, skarżący miał prawo skierować przedmiotowy wniosek, a dokumenty związane z postępowaniem o udzielenie zamówienia publicznego, są informacją publiczną, natomiast Prezes Zarządu Spółki jako upoważniony do reprezentowania na zewnątrz obowiązany jest do udzielenia odpowiedzi. Następnie stwierdzono, że nawet udzielenie informacji po doręczeniu odpisu skargi nie powoduje niniejszego postępowania bezprzedmiotowym, gdyż skarga nie zawiera wyłącznie wniosku o zobowiązanie organu do udostępnienia informacji publicznej, a odnosi się również do stwierdzenia, iż bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa i rozstrzygnięcia o kosztach prowadzonego postępowania. Przyjmując zatem, iż po dniu złożenia skargi organ zadośćuczynił swojemu obowiązkowi i udostępnił informację publiczną - nie czyni to skargi na bezczynność bezprzedmiotową. Mając na uwadze powyższe, to mimo że po usunięciu stanu bezczynności postępowanie w przedmiocie udzielenia informacji staje się bezprzedmiotowe (daje podstawę do umorzenia w tej części na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a. - co skarżący pozostawia do oceny Sądowi), to bezprzedmiotowym nie staje się kwestia oceny charakteru zaistniałej bezczynności. W odpowiedzi na skargę Prezes Zarządu ZWiK w B. wniósł o umorzenie postępowania oraz stwierdzenie, że bezczynność nie nastąpiła z rażącym naruszeniem prawa. Wyjaśniono, że na dzień odpowiedzi na skargę ZWiK nie jest w stanie ustalić, czy wniosek z dnia 7 sierpnia 2015 r. o udzielenie informacji publicznej rzeczywiście wpłynął, i że nastąpiło to w dacie wskazanej we wniosku. Wniosek taki nie został przekazany kierownikowi jednostki, nie można także już sięgnąć do danych historycznych skrzynki elektronicznej Zakładu, ponieważ znajduje się ona na serwerze zewnętrznym nienależącym do Zakładu i brak jest możliwości technicznych odzyskania wiadomości mailowych sprzed kilku miesięcy. Zauważono, że po wysłaniu w.w. wniosku skarżący więcej nie kontaktował się już z Zakładem celem otrzymania żądanej informacji publicznej. Niezależnie od powyższego potwierdzono, że żądane informacje wchodzą w zakres informacji publicznej i mogą zostać udostępnione skarżącemu bez żadnych ograniczeń. W związku z tym uzyskując wraz ze skargą wiedzę o treści wniosku niezwłocznie, bo już w dniu 27 listopada 2015 r. przekazano żądaną informację w drodze pisemnej do pełnomocnika skarżącego, jak też bezpośrednio do skarżącego na wskazany we wniosku adres poczty elektronicznej. W konsekwencji skonstatowano, że tym samym należy uznać, że postępowanie stało się bezprzedmiotowe i powinno zostać umorzone w trybie art. 161 § 1 pkt 3 ustawy o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Końcowo wniesiono o stwierdzenie, że bezczynność z uwagi na przedstawiony powyżej stan faktyczny nie nastąpiła z rażącym naruszeniem prawa. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) - dalej p.p.s.a. - sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w tej ustawie. Stosownie do przepisu art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a. sądy administracyjne rozpoznają między innymi skargi na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4a w tym również w sprawie bezczynności organu na niewydanie decyzji (art. 3 § 2 pkt 1 p.p.s.a.). W myśl art. 149 § 1 p.p.s.a. sąd administracyjny uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 1 pkt 1-4a, zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu lub interpretacji lub dokonania czynności lub stwierdzenie albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa. Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność lub przewlekłe postępowanie miało miejsce z rażącym naruszeniem prawa. W odniesieniu do skargi na bezczynność organu przedmiotem sądowej kontroli nie jest określony akt lub czynność organu administracji, lecz ich brak w sytuacji, gdy organ miał obowiązek podjąć działanie w danej formie i w określonym przez prawo terminie. Instytucja skargi na bezczynność organu ma bowiem na celu ochronę praw strony poprzez doprowadzenie do wydania rozstrzygnięcia w sprawie. Zauważyć należy, że badanie zasadności skargi na bezczynność organu dokonywana jest przez sąd na podstawie stanu faktycznego i prawnego istniejącego w dniu wydania orzeczenia sądowego. Podstawą do czynienia ustaleń faktycznych na wskazany moment pozostają akta administracyjne sprawy (art. 133 § 1 p.p.s.a.). Organ administracji pozostaje w bezczynności w przypadku niezałatwienia sprawy w ustawowym terminie określonym bądź w przepisach Kodeksu postępowania administracyjnego (art. 35 k.p.a.), bądź w przepisach szczególnych, m.in. w ustawie z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. Nr 112, poz.1198 ze zm.), zwanej dalej "u.d.i.p." bądź w przypadku niepodjęcia innych działań wynikających z przepisów procesowych, mających na celu usunięcie przeszkody w wydaniu decyzji (por. wyrok NSA z dnia 20 lipca 1999 r., I SAB 60/99, OPS 2000, Nr 6, poz.87). Przenosząc powyższe uwagi na grunt rozpoznawanej sprawy wskazać należy, że przedmiotem rozpoznawanej skargi jest bezczynność organu w udostępnieniu informacji publicznej. Bez wątpienia skarżony organ należy do kręgu podmiotów zobowiązanych do udostępnienia informacji publicznej, o jakich mowa w art. 4 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p. do organów władzy publicznej. Również żądana przez skarżącego informacja podlegała zakwalifikowaniu jako informacja publiczna w rozumieniu u.d.i.p. Stosownie bowiem do art. 6 ust. 1 pkt 4 lit. a u.d.i.p. udostępnieniu podlega informacja publiczna a w szczególności o danych publicznych. W okolicznościach faktycznych niniejszej sprawy stwierdzić należy, że podmiot zobowiązany w dniu 27 listopada 2015r. przekazał skarżącemu żądaną informację publiczną, a więc przed dniem rozpoznania skargi przez Sąd. W tej sytuacji brak było podstaw do orzekania przez Sąd w przedmiocie o jakim mowa w art. 149 § 1 p.p.s.a. Skoro bowiem organ, którego dotyczyła skarga na bezczynność w sprawie wszczętej wnioskiem skarżącego z dnia 3 kwietnia 2015r. przed dniem orzekania przez Sąd zakończył owo postępowanie udzielając żądanej informacji, brak było podstaw do uwzględnienia żądania skargi w tym zakresie. Organ przestał bowiem pozostawać w bezczynności, a w sprawie zaistniała przesłanka do umorzenia postępowania wynikającego z art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a. Zgodnie z tym przepisem, sąd wydaje postanowienie o umorzeniu postępowania, gdy stało się ono z innych przyczyn bezprzedmiotowe. Bezprzedmiotowość postępowania sądowoadministracyjnego w rozumieniu powołanego zachodzi wówczas, gdy w toku postępowania, a przed wydaniem wyroku zajdą zdarzenia, które czynią wydanie wyroku zbędnym lub niedopuszczalnym. Mając powyższe na względzie orzeczono jak w pkt. II sentencji. Załatwienie sprawy przed datą orzekania przez sąd administracyjny, skutkujące umorzeniem postępowania, nie zwalnia jednak sądu z obowiązku rozpoznania skargi w pozostałym zakresie objętym dyspozycją art. 149 p.p.s.a. W § 1 a mowa jest o jednoczesnym stwierdzeniu przez sąd, czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce oraz czy nacechowane były rażącym naruszeniem prawa. Oceniając w przedmiotowej sprawie stopień naruszenia prawa przez organ, Sąd uznał, że bezczynność podmiotu zobowiązanego nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa. Wprawdzie należy zauważyć, że wniosek skarżącego z dnia 7 sierpnia 2015 r. powinien zostać rozpatrzony w ustawowym terminie wynoszącym co do zasady 14 dni, to jednak w ocenie Sądu zachowanie podmiotu zobowiązanego nie może być traktowane jako celowe działanie, mające na celu uniemożliwienie uzyskania wnioskowanej informacji. Mając powyższe na względzie orzeczono jak w pkt I sentencji. O kosztach postępowania sądowego, Sąd orzekł w pkt III mając na uwadze, że w razie umorzenia postępowania z przyczyn przewidzianych w art. 54 § 3 P.p.s.a., skarżącemu stosownie do art. 201 § 1 p.p.s.a. należy się zwrot kosztów postępowania sądowego. Na koszty postępowania składają się wpis od skargi w kwocie 100 zł, wynagrodzenie pełnomocnika - 240 zł oraz opłata skarbowa 17 zł.