IV SAB/Wr 351/17

WyrokWSA we Wrocławiu2018-04-18

Skład orzekający: Lidia Serwiniowska, Ireneusz Dukiel, Wanda Wiatkowska -Ilków

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy Dyrektor Instytutu Pamięci Narodowej dopuścił się bezczynności w przedmiocie udostępnienia dokumentów na wniosek skarżącej, pomimo wielokrotnego składania podobnych wniosków i zastosowania przez organ art. 239 § 1 k.p.a.?
Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę na bezczynność, uznając, że organ nie dopuścił się bezczynności, ponieważ zareagował na kolejny wniosek skarżącej, wyjaśniając przesłanki zakwalifikowania go jako skargi powszechnej i informując o możliwości udostępnienia dokumentów w przypadku ich odnalezienia. Organ, który nie posiada poszukiwanych dokumentów, nie może ich udostępnić, a jego działanie zgodne z art. 239 § 1 k.p.a. nie stanowi bezczynności.
Stan faktyczny
Skarżąca złożyła skargę na bezczynność Dyrektora IPN w przedmiocie udostępnienia dokumentów dotyczących jej i jej zmarłego brata. Zarzuciła organowi naruszenie przepisów ustawy o IPN i k.p.a. poprzez niezałatwienie wniosków w terminie i błędną kwalifikację jej pism jako skarg. Organ odmówił realizacji wniosków, powołując się na art. 239 § 1 k.p.a., uznając je za skargi o znamionach pieniactwa, gdyż skarżąca wielokrotnie składała podobne wnioski, a wyniki kwerend nie satysfakcjonowały jej. Po wcześniejszych postępowaniach i postanowieniach, skarżąca ponownie wniosła skargę na bezczynność.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę w całości.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Lidia Serwiniowska (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Ireneusz Dukiel Sędzia WSA Wanda Wiatkowska -Ilków po rozpoznaniu w Wydziale IV w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 18 kwietnia 2018 r. sprawy ze skargi M. S. – P. na bezczynność Dyrektora Oddziału Instytutu Pamięci Narodowej – Komisji Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu Oddział we W. w przedmiocie udostępnienia dokumentów ze zbioru Instytutu Pamięci Narodowej oddala skargę w całości. Pismem z dnia 12 października 2017 r. M. S.-P. (dalej: wnioskodawczyni, skarżąca, strona) wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu skargę na bezczynność Dyrektora Instytutu Pamięci Narodowej – Komisji Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu Oddział we W. w przedmiocie realizacji wniosków skarżącej w sprawach o sygn. akt: [...] oraz [...] o udostępnienie dokumentów dotyczących strony oraz jej zmarłego brata A. S. Skarżąca zarzuciła organowi naruszenie przepisów ustawy z dnia 18 grudnia 1998 r. o Instytucie Pamięci Narodowej – Komisji Ścigania Zbrodni Przeciwko Narodowi Polskiemu (dalej: IPN), mającego istotny wpływ na treść wydanego rozstrzygnięcia, a to: 1. art. 33 ust. 3 ustawy o IPN poprzez niezałatwienie wniosków strony z dnia 26 czerwca 2015 r. w terminie 4 miesięcy od dnia ich złożenia, a ponadto naruszenie przepisów o postępowaniu administracyjnym a to, 1. art. 239 § 1 kpa poprzez jego zastosowanie w odniesieniu do wniosków strony z dnia 26 czerwca 2015 r. wszczynającego odrębne postępowanie w trybie art. 30 ust. 1 ustawy o IPN i uznanie w tym względzie wniosków strony wyłącznie za skargi w rozumieniu art. 227 kpa, podczas gdy pisma z dnia 26 czerwca 2015 r. nie mogły być kwalifikowane wyłącznie jako skargi na działanie organów, lecz winny być uznane również za wnioski wszczynające postępowanie w trybie art. 30 ust. 1 ustawy o IPN, wymagające merytorycznego załatwienia. Wobec powyższego skarżąca wniosła o 1. zobowiązanie Dyrektora IPN do załatwienia wniosków strony z dnia 26 czerwca 2015 r. o udostępnienie dokumentów dotyczących strony oraz jej zmarłego brata A. w postępowaniu o sygn. akt: [...] oraz [...] w terminie 14 dni od prawomocnego zakończenia niniejszego postępowania, 2. stwierdzenie, że bezczynność Dyrektora IPN miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa, 3. zasądzenie zwrotu kosztów postępowania w tym kosztów zastępstwa adwokackiego. W uzasadnieniu skargi skarżąca wskazała, że na wnioski z dnia 26 czerwca 2015 r., złożone w trybie art. 30 ust. 1 ustawy o IPN, otrzymała pisma z dnia 11 sierpnia 2015 r. w sprawach [...], [...], w których organ poinformował, że odstępuje od realizacji wniosków powołując się w tym zakresie na art. 239 § 1 kpa. Skarżąca nie zgadza się z tym rozstrzygnięciem, mając na uwadze okoliczności sprawy. Skarżąca podała, że począwszy od 2002 r. usiłuje uzyskać dokumenty dotyczące jej osoby, osób odpowiedzialnych za stosowane wobec niej represje, oraz wobec jej bliskich (brata A. S.). Przez okres 13 lat, była zbywana wieloma pismami, którymi informowano ją o trwającej kwerendzie (niektóre kwerendy trwały nawet po kilka lat). Strona po wielokroć występowała z formalnymi wnioskami, inicjując stosowne postępowania, wskazując bardzo dokładnie zakres oczekiwanej dokumentacji. Niejednokrotnie, była następczo informowana o fakcie, iż dokumenty były rzekomo dostępne w siedzibie organu, natomiast wobec jej niestawiennictwa (co istotne, wobec braku prawidłowego zawiadomienia), dokumenty oddawano ponownie do archiwum, nie realizując jej wniosków. Z uwagi na wieloletnie już próby uzyskania dostępu do dokumentacji IPN, organ prezentował lekceważące zachowanie wobec skarżącej, co było widocznie przy sytuacjach w których celowo przedstawiano stronie dokumenty dotyczące innych zupełnie spraw (gdy zaś strona domagała się protokołu z takowego "udostępnienia dokumentów" organ odmawiał wydania dokumentu). W/w sytuacja trwa do dnia dzisiejszego, bowiem do chwili obecnej, skarżąca nadal nie uzyskała wnioskowanych dokumentów, będąc stale informowaną albo o trwającej kwerendzie lub jej zakończeniu (przy czym, co istotne, stronie nigdy nie wyjaśniono dlaczego kwerenda nie zakończyła się odnalezieniem wnioskowanych dokumentów). Przykładem lekceważącego stosunku do skarżącej, jest (po raz kolejny) niezałatwienie wniosków strony z dnia 26 czerwca 2015 r. (opisane powyżej), dotyczących m.in. następujących dokumentów: "1. kwestionariusza osoby rozpracowywanej (podstawowy dokument dotyczący osoby inwigilowanej), 2. wpisów do dziennika rejestracyjnego SB WUSW, wydruków z systemu komputerowego ZSKO z lat 1988 i 1990 dokumentów z teczek Spraw Obiektowych P. W. powyższe dotyczące A. S. 3. kwestionariusza osoby rozpracowywanej (podstawowy dokument dotyczący osoby inwigilowanej), 4. wpisów do dziennika rejestracyjnego SB WUSW, wydruków z systemu komputerowego ZSKO z lat 1988 i 1990, dokumentów z teczek Spraw Obiektowych P. W., P., M., 5. części B "OSOBOPOZNAWCZEJ" AKT Tymczasowo Aresztowanego, 6. dokumentów ze zbioru SB sygn. [...], spis [...], który figurował w ewidencji elektronicznej przy nazwiskach J. B. i M. S. – P. do 2012 roku i został usunięty z ewidencji po wprowadzeniu systemu NEXUS, 7. protokołu dotyczącego posiedzenia komisji mieszanej w składzie: przedstawiciele senackiego biura sprawiedliwości i praw człowieka, [...] regionu d. i KZ P. [...] z dnia 18 grudnia 1989 r. (niemożność uzyskania rzeczonego dokumentu od 13 lat), powyższe dotyczące M. S. - P." Obecnie jednak, organ opierając się o brzmienie art. 239 § 1 kpa odstąpił od realizacji wniosków, mimo, iż pisma strony z dnia 26 czerwca 2015 r. nie były wyłącznie skargami w rozumieniu art. 227 kpa lecz pismami wszczynającymi postępowanie przed organem w przedmiocie udostępnienia określonych dokumentów (art. 30 ust. 1 ustawy o IPN). Skarżąca podniosła, że art. 239 § 1 kpa ma zastosowanie wyłącznie do skarg określonych w dziale VIII, rozdziale II kodeksu postępowania administracyjnego. Organ zaś, w sposób nieuprawniony, skorzystał z w/w regulacji w odniesieniu do żądania wszczęcia postępowania w sprawie (art. 61 § 1 kpa). Skutkiem powyższego, do dnia dzisiejszego, wnioski strony z dnia 26 czerwca 2015 r. nie zostały załatwione w rozumieniu art. 35 kpa mimo upływu ustawowego terminu 4 miesięcy określonych w art. 33 ust. 3 ustawy o IPN. Powyższe pozwala bezsprzecznie stwierdzić, iż Dyrektor IPN, dopuścił się bezczynności w rozumieniu art. 3 § 2 pkt 8 ppsa, z rażącym naruszeniem prawa. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Oddziału Instytutu Pamięci Narodowej – Komisji Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu we W. wniósł o jej oddalenie podnosząc, iż twierdzenia skarżącej oraz zarzuty skargi nie znajdują potwierdzenia w materiale akt sprawy. Organ wskazał, że w skarżąca w dniu 26 czerwca 2015 r., na podstawie art. 30 ust. 1 ustawy o IPN złożyła w tut. Oddziale IPN 2 wnioski o udostępnienie do wglądu dokumentów dotyczących zmarłej osoby najbliższej - brata A. S., który to wniosek zarejestrowany został pod numerem [...], a wniosek dotyczący skarżącej – pod numerem [...]. We wniosku dotyczącym brata A. S. o sygn. akt: [...], skarżąca po raz kolejny żądała udostępnienia dokumentów, wskazując na: kwestionariusz osoby rozpracowywanej; wpis do dziennika rejestracyjnego b. SB WUSW; SO P. W. Skarżąca nie załączyła do wniosku odpisu skróconego aktu zgonu brata, informując pracownika tut. Oddziału IPN, że dokument ten był już przez nią dołączany do wcześniej realizowanych wniosków z art. 30 ust. 1 ustawy o IPN. We wniosku dotyczącym osoby skarżącej o sygn. akt: [...], żądała udostępnienia dokumentów, wskazując na: kwestionariusz osoby rozpracowywanej; wpis do dziennika rejestracyjnego b. SB WUSW we W.; SO P. W.; P.; M. Przedmiotowy zakres wniosków i zakres żądanych dokumentów przez skarżącą pokrywał się z wcześniejszymi, różnymi wnioskami skarżącej i w latach 2001 - 2015 były już wielokrotnie przedmiotem kwerend przez IPN, prowadzonymi pod różnymi sygnaturami. W tej sytuacji ówczesny p.o. Naczelnika Oddziałowego Biura Udostępniania i Archiwizacji Dokumentów tut. Oddziału IPN pismem z dnia 9 lipca 2015 r. znak: [...] zwrócił się do Zastępcy Dyrektora Biura Udostępniania i Archiwizacji Dokumentów z prośbą o zajęcie stanowiska w sprawie trybu realizacji wniosku skarżącej i zastosowanie postępowania przewidzianego w art. 239 kpa. W uzasadnieniu podał, że skarżąca w latach 2001 - 2013 siedmiokrotnie składała wnioski dotyczące swojej osoby oraz osoby nieżyjącego brata A. S. Za każdym razem wyniki kwerendy nie satysfakcjonowały skarżącej. Skarżąca twierdziła, iż oprócz odnalezionych i udostępnionych Jej akt paszportowych, akt internowania i materiałów ewidencyjnych w zasobie IPN znajdują się dokumenty, których dotychczas Jej nie udostępniono. W toku realizacji kolejnych wniosków z art. 30 ust.1 ustawy o IPN, skarżąca często odmawiała ponownego zapoznawania się z wytypowanymi materiałami i składała kolejne wnioski. W ocenie ówczesnego p.o. Naczelnika Oddziałowego Biura Udostępniania Archiwizacji Dokumentów tut. Oddziału IPN, kolejne wnioski składane na podstawie art. 30 ust. 1 ustawy o IPN miały charakter skargi i zawierały żądania udostępnienia dokumentów, których istnienia nie potwierdziły wielokrotnie przeprowadzane kwerendy archiwalne. Ponadto w latach 2011-2014 skarżąca korzystała z szerokiego zakresu samodzielnie wytypowanych materiałów archiwalnych, udostępnianych Jej na podstawie wniosku naukowego. W odpowiedzi Zastępca Dyrektora Biura Udostępniania i Archiwizacji Dokumentów IPN w Warszawie (pismo z dnia 4 sierpnia 2015 r. znak: [...]) zajął stanowisko, iż w związku z faktem, że skarżącej udzielono kompleksowej odpowiedzi w sprawie wniosków i nie zachodzą przesłanki do zastosowania art. 30. ust. 5 ustawy o IPN, a skarżąca mimo tego składa uporczywie kolejne wnioski, wyrażając w nich swoje niezadowolenie ze sposobu załatwienia sprawy, uzasadnione jest postępowanie przewidziane w art. 239 kpa, tj. dla skargi o znamionach pieniactwa. Pismami z dnia 11 sierpnia 2015 r. znak: [...] oraz znak: [...] organ udzielił skarżącej odpowiedzi na wnioski złożone w dniu 26 czerwca 2015 roku. Skarżąca została poinformowana, że z uwagi na wielokrotne ponawianie wniosków na podstawie art. 30 ust. 1 ustawy o IPN, które przybrało charakter skargi, tut. OBUiAD odstępuje od ich realizacji na podstawie art. 239 § 1 kpa. Nadto skarżącą poinformowano, że zgodnie z art. 30 ust. 5 ustawy o IPN, w przypadku późniejszego odnalezienia dokumentów w archiwum IPN dotyczących osoby skarżącej zostanie o tym fakcie pisemnie powiadomiona. Skarżąca w dniu 15 września 2015 r. wniosła zażalenie do Prezesa IPN na niezałatwienie sprawy w terminie przez Dyrektora tut. Oddziału IPN, który postanowieniem z dnia [...] listopada 2015 r. uznał zażalenie skarżącej za niezasadnie, a działanie Dyrektora tut. Oddziału IPN za prawidłowe. Następnie skarżąca w dniu 18 grudnia 2015 r. wniosła skargę na bezczynność organu w przedmiocie udostępnienia do wglądu dokumentów dotyczących skarżącej, bezpośrednio do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu. Postanowieniem z dnia 28 czerwca 2016 r. WSA we Wrocławiu , sygn. akt: IV SAB/Wr 104/16 odrzucił skargę. Następnie po roku, pismem z dnia 29 czerwca 2017 r., skarżąca wniosła ponaglenie dotyczące niezałatwienia w terminie sprawy o sygn. akt: [...] i [...], otrzymanym przez tut. organ w dniu 4 lipca 2017 r. Postanowieniem z dnia [...] września 2017 r. Prezes IPN (sygn.: [...] stwierdził, że tut. organ nie dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania. Odnośnie zarzutu naruszenia art. 33 ustawy o IPN organ podniósł, że jest on bezpodstawny i nieuzasadniony albowiem wnioski strony o sygn. akt [...] i [...] organ załatwił i nie uchybił terminowi z kpa. Ponadto organ podniósł, że nie naruszył art. 239 § 1 kpa, albowiem prawidłowo zakwalifikował wniosek skarżącej o sygn. akt [...] oraz [...] jako skargi o znamionach pieniactwa i załatwił je w terminach prawem przepisanych. Organ podkreślił, że zgodnie z art. 239 kpa, w przypadku skargi o znamionach pieniactwa, uznaniu organu pozostawiono sposób załatwienia sprawy. W takiej sytuacji organ może skorzystać z uproszczonej procedury, tym bardziej, że wniosek skarżącej o sygn. [...] i [...], zakwalifikowano zgodnie z art. 239 § 1 kpa, miał przedmiot pokrywający się z wcześniejszymi, wielokrotnie składanymi wnioskami skarżącej oraz w sytuacji braku wskazania przez skarżącą nowych okoliczności. Skoro skarżąca nie wskazała nowych okoliczności, to organ nie mógł potraktować wniosków o sygn. [...] i [...], jako nowych, wszczynających postępowanie. Organ nadmienił, że postanowieniem nr [...] z dnia [...] września 2017 r. Prezes IPN-KŚZpNP uznał, że rozpatrując wniosek skarżącej złożony w trybie art. 30 ust. 1 ustawy o IPN, o udostępnienie do wglądu dokumentów dotyczących wnioskodawczyni oraz jej nieżyjącego brata tut. organ nie dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania. Organ podkreślił, że dokumentów oczekiwanych przez skarżącą nie posiada i skoro tak, to nie może skarżącej ich udostępnić. Dodatkowo organ podniósł, że przedmiotem skargi powszechnej może być w szczególności zaniedbanie lub nienależyte wykonywanie zadań przez właściwy organ albo przez jego pracowników, naruszenie praworządności lub interesów skarżących, a także przewlekłe lub biurokratyczne załatwianie spraw. Skarga ta wnoszona jest w związku z już podjętym działaniem organu, ewentualnie w związku z brakiem takiego działania, ma na celu zwrócenie uwagi właściwym organom na wszelkie nieprawidłowości powstałe w wyniku takiego działania lub zaniechania. Tego rodzaju skarga powoduje wszczęcie "samodzielnego jednoinstancyjnego postępowania administracyjnego uproszczonego, kończącego się czynnością materialno-techniczną czyli zawiadomieniem o załatwieniu skargi" (B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego, Komentarz, 2 Wydanie, Wydawnictwo C. H. Beck, Warszawa1998 r., str. 920; Przybysz Piotr Marek, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, wyd. XII, opublikowano: WP 2017; Art. 238 KPA Adamiak 2017, wyd. 15/Borkowski/Adamiak). Zdaniem organu zawiadomienie o sposobie załatwienia skargi powszechnej nie mieści się w katalogu aktów lub czynności podlegających kontroli sądów administracyjnych. Co prawda art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. wymienia wśród aktów podlegających kontroli sądu administracyjnego "czynności z zakresu administracji publicznej", do których zaliczyć należy również czynności materialno-techniczne, ale jednocześnie ogranicza właściwość sądów administracyjnych jedynie do czynności faktycznych kreujących uprawnienia lub nakładających obowiązki wynikające z przepisów prawa. Natomiast zawiadomienie o sposobie załatwienia skargi, o której mowa w art. 227 k.p.a. nie ma charakteru materialno-prawnego. Oznacza to, że na jego podstawie nie jest możliwe uzyskanie uprawnienia bądź nałożenie obowiązku. Stąd też w opinii organu skarżącej nie służy skarga do sądu administracyjnego od pisma -zawiadomienia z dnia 11 sierpnia 2015 r. stanowiącego de facto i de iure zawiadomienie o sposobie załatwienia skargi, o którym mowa w art. 238 kpa. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: W myśl art. 149 § 1 p.p.s.a., sąd administracyjny uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4a, zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu lub interpretacji lub dokonania czynności lub stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa. Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa. W odniesieniu do skargi na bezczynność organu, przedmiotem sądowej kontroli nie jest określony akt lub czynność organu administracji, lecz ich brak w sytuacji, gdy organ miał obowiązek podjąć działanie w danej formie i w określonym przez prawo terminie. Instytucja skargi na bezczynność organu ma bowiem na celu ochronę praw strony poprzez doprowadzenie do wydania rozstrzygnięcia w sprawie. Zauważyć należy, że badanie zasadności skargi na bezczynność organu dokonywane jest przez sąd na podstawie stanu faktycznego i prawnego istniejącego w dniu wydania orzeczenia sądowego. Podstawą do czynienia ustaleń faktycznych na wskazany moment pozostają akta administracyjne sprawy (art. 133 § 1 p.p.s.a.). Przenosząc powyższe uwagi na grunt rozpoznawanej sprawy wskazać należy, że przedmiotem rozpoznawanej skargi jest bezczynność Dyrektora Instytutu Pamięci Narodowej – Komisji Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu – Oddział we W. w załatwieniu wniosku skarżącej z dnia 26 czerwca 2015 r. w sprawie udostępnienia do wglądu dokumentów, na podstawie ustawy z dnia 18 grudnia 1998 r. o Instytucie Pamięci Narodowej – Komisji Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu (Dz.U. z 2007 r., Nr 63 poz. 424 z późn. zm.; dalej: ustawa o IPN). W art. 1 ustawa o IPN reguluje: 1) ewidencjonowanie, gromadzenie, przechowywanie, opracowywanie, zabezpieczenie, udostępnianie i publikowanie dokumentów organów bezpieczeństwa państwa, wytworzonych oraz gromadzonych od dnia 22 lipca 1944 r. do dnia 31 lipca 1990 r., a także organów bezpieczeństwa Trzeciej Rzeszy Niemieckiej i Związku Socjalistycznych Republik Radzieckich, dotyczących: a) popełnionych na osobach narodowości polskiej lub obywatelach polskich innych narodowości w okresie od dnia 1 września 1939 r. do dnia 31 lipca 1990 r.: - zbrodni nazistowskich, - zbrodni komunistycznych, - innych przestępstw stanowiących zbrodnie przeciwko pokojowi, ludzkości lub zbrodnie wojenne, b) innych represji z motywów politycznych, jakich dopuścili się funkcjonariusze polskich organów ścigania lub wymiaru sprawiedliwości albo osoby działające na ich zlecenie, a ujawnionych w treści orzeczeń zapadłych na podstawie ustawy z dnia 23 lutego 1991 r. o uznaniu za nieważne orzeczeń wydanych wobec osób represjonowanych za działalność na rzecz niepodległego bytu Państwa Polskiego (Dz. U. Nr 34, poz. 149 z późn. zm.1), c) działalności organów bezpieczeństwa państwa, o których mowa w art. 5; 2) tryb postępowania w zakresie ścigania przestępstw określonych w pkt 1 lit. a; 3) ochronę danych osobowych osób, których dotyczą dokumenty zgromadzone w archiwum Instytutu Pamięci; 4) prowadzenie działań w zakresie edukacji publicznej. W rozdziale 4 - Udostępnianie dokumentów przez Instytut Pamięci powołanej ustawy zostały uregulowane zasady i tryb dostępu do dokumentów będących w zasobach Instytutu Pamięci. Zgodnie z art. 30 ust. 1 i 2 pkt 1 powołanej ustawy, każdy ma prawo wystąpić z wnioskiem do Instytutu Pamięci o udostępnienie do wglądu dotyczących go dokumentów będących w zasobach Instytutu Pamięci. Instytut Pamięci udostępnia dokumenty, o których mowa w ust. 1, dotyczące wnioskodawcy lub kopie tych dokumentów, jeżeli stan fizyczny zachowania dokumentów nie pozwala na ich udostępnienie lub jeżeli o dostęp do tych samych dokumentów ubiega się jednocześnie wiele osób lub gdy dysponuje wyłącznie kopiami tych dokumentów, przy czym: 1) Instytut Pamięci udostępnia kopie dokumentów, o których mowa w ust. 1, dotyczących wnioskodawcy i wytworzonych przez wnioskodawcę lub przy jego udziale w ramach czynności wykonywanych w związku z jego pracą lub służbą w organach bezpieczeństwa państwa albo w związku z czynnościami wykonywanymi w charakterze tajnego informatora lub pomocnika przy operacyjnym zdobywaniu informacji. Wniosek, o którym mowa w ust. 1, powinien zawierać: 1) imię i nazwisko oraz adres zamieszkania wnioskodawcy; 2) rodzaj i numer dokumentu tożsamości; 3) datę wydania dokumentu tożsamości oraz nazwę organu, który go wydał; 4) dane ułatwiające odnalezienie dokumentów. (ust. 4). W razie późniejszego odnalezienia w archiwum Instytutu Pamięci dokumentów dotyczących wnioskodawcy należy go o tym poinformować oraz pouczyć o możliwości ponownego złożenia wniosku, o którym mowa w ust. 1. (ust. 5). W myśl art. 33 ust. 3 ustawy "dokumenty udostępnia się do wglądu w siedzibie oddziału Instytutu Pamięci właściwego ze względu na miejsce zamieszkania wnioskodawcy, chyba że we wniosku wskazał on inny oddział w terminie 4 miesięcy od dnia złożenia wniosku, o których mowa w art. 30 ust. 1. Przepis art. 34 ust. 4 stosuje się odpowiednio. Postępowanie w niniejszej sprawie zostało zainicjowane wnioskiem skarżącej z dnia 26 czerwca 2015 r. o udostępnienie do wglądu dokumentów dotyczących jej osoby. W odpowiedzi na rzeczony wniosek organ pismem z dnia 11 sierpnia 2015 r. [...], poinformował skarżącą, że z uwagi na jego wielokrotne ponawianie, które przybrało charakter skargi, odstępuje od jego realizacji na podstawie art. 239 § 1 kpa. Jednocześnie organ wskazał, że zgodnie z zapisem art. 30 ust. 5 ustawy o Instytucie Pamięci Narodowej – Komisji Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu – w przypadku późniejszego odnalezienia w archiwum IPN dokumentów dotyczących skarżącej zostanie o tym fakcie powiadomiona odrębnym pismem. W tych okolicznościach sprawy nie można Dyrektorowi Oddziału IPN we W. postawić zarzutu bezczynności bowiem zareagował na kolejny wniosek skarżącej w sprawie. Tym samym Sąd zauważa, że jakkolwiek organ nie skierował do skarżącej odrębnego pisma stanowiącego odpowiedź na jej żądanie zawarte w piśmie z dnia 26 czerwca 2015 r., to jednak wyjaśniając w piśmie z dnia 11 sierpnia 2015 r. przesłanki zakwalifikowania kolejnego jej wystąpienia jako skargi powszechnej po raz kolejny poinformował ją o tym, iż jej żądanie udostępnienia akt zostanie zrealizowane jeżeli zostaną one odnalezione w zasobach IPN. Tym samym przyjąć należy, że wypełnił ciążący na nim obowiązek wynikający z art. 30 ust. 5 ustawy o IPN. Zauważyć należy, że organ w odpowiedzi na skargę kategorycznie oświadczył, iż "dokumentów oczekiwanych przez skarżącą nie posiada i skoro tak, to nie może skarżącej ich udostępnić". Stąd też w kontrolowanej sprawie należało skargę na bezczynność oddalić, co Sąd uczynił na podstawie art. 151 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2017 r., poz. 1369). H.B.21.05.2018 r.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło