IV SAB/Wr 355/21

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Ewa Kamieniecka Sędziowie: Asesor WSA Marta Pająkiewicz - Kremis Sędzia WSA Katarzyna Radom (sprawozdawca) po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 5 kwietnia 2022 r. w Wydziale IV sprawy ze skargi: M. B. na bezczynność D. sp. z o.o. z/s we W. w przedmiocie udostępnienia informacji medycznej postanawia: I. odrzucić skargę; II. zwrócić stronie skarżącej kwotę 100,00 zł (słownie: sto złotych) uiszczoną tytułem wpisu sądowego od skargi. Przedmiotem skargi M. B. jest bezczynność D Sp. z o.o. z/s we W. (S. w Ż.) w przedmiocie udostępnienia dokumentacji medycznej. Skarżący powołując się na art. 149 § 1 pkt 4a pkt 3 i § 1a, art. 149 § 2 w zw. z art. 154 § 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi wnioskował o stwierdzenie bezczynności w udostępnieniu żądanej dokumentacji medycznej, która miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa, przyznaniu od organu na rzecz Skarżącego sumy pieniężnej w wysokości 15.000 zł oraz o zwrot kosztów postępowania sądowego. Zarzucał naruszenie art. 8, art. 12 § 1, art. 35 § 1 i § 3, art. 36 § 1 i art. 37 § 5 ustawy kodeks postępowania administracyjnego (k.p.a.) oraz art. 24 i art. 26 ustawy o Prawach pacjenta i Rzeczniku Praw Pacjenta poprzez przekroczenie terminów wydania dokumentacji medycznej tj. pozostawania w bezczynności. Uzasadniając skargę Strona wyjaśniała, że jest pacjentem z [...] poddawanym [...] w stacji dializ organu w Ż., dookreślając terminy zabiegów w dniu 1 czerwca 2021 r. Skarżący złożył wniosek o dostęp do dokumentacji medycznej za okres od 1 stycznia 2020 r. do 31 maja 2021 r. Wobec bezczynności organu, pismem z dnia 15 czerwca 2021 r. Strona zawiadomiła o tym organ (Centralę we Wrocławiu). W dniu 16 czerwca 2021 r. podczas zabiegu w godzinach wieczornych Skarżący otrzymał zaklejoną kopertę, w której znajdowały się kserokopie 8 kart z dokumentacji, 3 protokołów hemodializy za okres od 26 maja 2021 r. do 31 maja 2021 r. oraz 5 innych kart z dokumentacji medycznej (1 karta historii choroby oraz 4 karty informacji o pacjencie dializowanym na dzień 16 czerwca 2021 r.). Skarżący dostrzegał, że termin wydania dokumentacji zbiegał się z datą dostarczenia pisma do Centrali, nadto dokumenty nie były uwierzytelnione w sposób odpowiadający prawu, zatem nie stanowiły dokumentacji medycznej. W konsekwencji nie można mówić o wydaniu Stronie żądanej dokumentacji. W dniu 3 lipca 2021 r. Strona wniosła ponaglenie do Centrali. Niezależnie od tego skierowała wniosek do Biura Rzecznika Praw Pacjenta o wszczęcie postępowania wyjaśniającego, co nastąpiło w dniu 8 lipca 2021 r. W dniu 14 lipca 2021 r. podczas [...] Strona otrzymała dokumentację za okres od 1 stycznia 2020 r. do dnia 12 lipca 2021 r., co wyjaśniała wszczęciem postępowania przez Rzecznika Praw Pacjenta. W dalszych wywodach skargi Strona wyjaśniała powód wydania jej nieuwierzytelnionej dokumentacji, co wynikało z nieprawidłowego przebiegu [...], co zignorował lekarz dyżurny i ordynator. W wyniku sporu Strona zażądała dokumentacji, która w opinii Skarżącego została sfałszowana. Powołując się na orzecznictwo Sądów administracyjnych Strona wywodziła, że organ rażąco naruszył prawo, nie dotrzymano żadnego terminu naruszając powołane na wstępie przepisy oraz popełniono czyn z art. 271 § 1 ustawy kodeks karny. Uzasadniając wniosek o przyznanie sumy pieniężnej Skarżący podkreślał, że sprawa nie należy do skomplikowanych, a rżąco naruszono prawo. Akcentował podstawowy i niezaprzeczalny charakter dostępu do dokumentacji medycznej przez pacjenta i odpowiadający mu obowiązek organu niosącego na sztandarach dobro pacjenta jako wartość najwyższą. Wywodził, że organ jest bogatą międzynarodową spółką, zatem żądana kwota jest adekwatnym zadośćuczynieniem za próbę ominięcia prawa. Wskazał, że kwota żądania ma wsparcie w orzecznictwie sądów administracyjnych. Końcowo podkreślał, że do dnia złożenia skargi ani S. ani Centrala nie ustosunkowały się do ponaglenia ani wniosku Biura Rzecznika Praw Pacjenta. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. W uzasadnieniu wskazał, że nie jest organem administracji, jest zaś podmiotem leczniczym oraz podmiotem wykonującym działalność leczniczą w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 15 kwietnia 2011 r. o działalności leczniczej (Dz.U. z 2021 r., poz. 711, dalej u.d.l.). Wyjaśnił, że jako spółka z o.o. prowadzi na ternie kraju stacje dializ (m.in. stacja dializ w Ż., które nie mają odrębności podmiotowej stanowią element prowadzonego przedsiębiorstwa. W dalszych wywodach opisał wskazane także przez Stronę zdarzenie mające miejsce podczas jednej z dializ, które najprawdopodobniej stało się przyczyną wystąpienia z wnioskiem z dnia 1 czerwca 2021 r. o udostępnienie dokumentacji medycznej, tj. protokołów dializ za okres od dnia 1 stycznia 2020 r. do dnia 31 maja 2021 r. oraz wyników badań okresowych za ten sam czas. Potwierdził, że część dokumentów wydano po wpływie pisma Strony z dnia 15 czerwca 2021 r., co wynikało z obszerności dokumentacji i możliwości kadrowych. Po złożeniu ponaglenia, które w opinii organu nie miało podstaw prawnych Stronie w dniu 14 lipca 2021 r. wydano pozostałą cześć dokumentacji. Przedstawiając uzasadnienie prawne organ wskazał, że zgodnie z art. 26 ust. 1 ustawy z dnia 6 listopada 2008 r. o prawach pacjenta i Rzeczniku Praw Pacjenta (Dz.U. z 2020 r., poz. 849 ze zm., dalej u.p.p.), dokumentacja winna zostać wydana niezwłocznie, co uzasadnia stosowanie per analogiam art. 35 § 3 k.p.a. Odwołując się do poglądów judykatury wywodził, że pomimo posiadanego statusu skarga w tym zakresie jest dopuszczalna. Odmienne zapatrywanie wyraził w odniesieniu do ponaglenia i obowiązku jego rozpoznania, co szeroko uzasadniał. W opinii organu nie doszło do przewlekłości, gdyż część dokumentacji udostępniona Skarżącemu w terminie 14 dni od dnia wnioskowania, pozostała zaś część w terminie 11 dni od dnia złożenia pisma określonego jako ponaglenie. Uznając zaś, że organ naruszył termin wydania dokumentów z pewnością nie miało to charakteru rażącego, co także uzasadnił, wskazując na obszerność dokumentacji, ich częściową archiwizację, problemy kadrowe wywołane także stanem epidemii. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu, zważył co następuje. Sądy administracyjne, stosownie do art. 1 § 1 i 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2021 r., poz. 137 ze zm.), sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym zasadą jest, że kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Zgodnie z art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r. poz. 239 dalej p.p.s.a.) kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 tego przepisu lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a ww. przepisu. Stosownie zaś do art. 149 P.p.s.a. sąd uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4 albo na przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 4a, zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności lub stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa oraz stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania (§ 1 pkt 1-3). Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa (§ 1a). W literaturze przyjmuje się, że bezczynność organu administracji publicznej zachodzi wówczas, gdy w prawnie określonym terminie wymieniony organ nie podejmie żadnych czynności w sprawie lub gdy wprawdzie prowadził postępowanie w sprawie, jednakże mimo istnienia ustawowego obowiązku, nie zakończył go wydaniem stosownego aktu lub nie podjął czynności (T. Woś (w:) T. Woś, H. Knysiak-Molczyk, M. Romańska, Postępowanie sądowoadministracyjne, Warszawa 2004, s. 84). W sprawie – jak wynika z akt i treści skargi – Strona w dniu 11 sierpnia 2021 r. wniosła skargę na bezczynność organu S. w Ż. W tym miejscu wskazać trzeba, że zasadnie organ D. Spółka z o.o. z/s we W. uznała, że jest stroną w tej sprawie. Ten bowiem podmiot był adresatem wniosku Skarżącego o udostępnienie dokumentacji medycznej, co prawidłowo wyjaśniono w odpowiedzi na skargę, odwołując się do dokumentacji rejestrowej oraz przepisów art. 3 pkt 5 u.p.p. oraz art. 2 ust. 1 pkt 5 i art. 4 u.d.l. Niespornie w dniach 16 czerwca 2021 r. i 14 lipca 2021 r., a więc przed wniesieniem skargi Skarżąca uzyskała dokumentację, o którą się ubiegała. Zatem w momencie wniesienia skargi organ już rozpoznał jej wniosek. W tym miejscu wskazać trzeba na uchwałę Naczelnego Sądu Administracyjnego podjętą w dniu 22 czerwca 2020 r. sygn. akt II OPS 5/19 (dostępna w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych, dalej CBOSA), stwierdzającą, że wniesienie skargi na bezczynność po zakończeniu przez organ administracji publicznej prowadzonego postępowania przez wydanie decyzji ostatecznej stanowi przeszkodę w merytorycznym rozpoznaniu takiej skargi przez sąd administracyjny w zakresie rozstrzygnięcia podjętego na podstawie art. 149 § 1 pkt 3 p.p.s.a. W uzasadnieniu powołanego orzeczenia wskazano, że za niedopuszczalną należy uznać skargę na bezczynność wniesioną po zakończeniu postępowania administracyjnego. Odmienne rozumowanie oznaczałoby, że środek ten zamiast w swoim celu zmierzać do likwidacji stanu bezczynności, powiązany byłby zasadniczo z celem wykraczającym poza zakres postępowania administracyjnego, a więc z dążeniem do uzyskania prejudykatu. Naczelny Sąd Administracyjny podkreślił, że pogląd "(...) sprowadzający się do dopuszczalności rozstrzygania spraw ze skarg na bezczynność w razie załatwienia sprawy administracyjnej przed wniesieniem skargi jest, w ocenie składu siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego, nieprawidłowy z tego podstawowego powodu, że zakończenie postępowania, którego sposób prowadzenia jest skarżony, skutkuje ustaniem stanu podlegającego kontroli sądowej tj. stanu bezczynności". Z tych to powodów Sąd uznał, że skarga na bezczynność organu nie może zostać wniesiona po zakończeniu postępowania przez ten organ. W opinii Sądu rozpoznającego niniejszą sprawę tezy te znajdują odniesienie także w zakresie rozpoznanego sporu. Wydanie przez organ dokumentacji zakończyło procedurę wszczętą wnioskiem Strony. Zatem badanie bezczynności i ewentualne podejmowanie rozstrzygnięcia mającego zobowiązać organ do rozpoznania wniosku czy załatwienia sprawy po jej zakończeniu, staje się bezprzedmiotowe, co uzasadnia odrzucenie skargi na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a. O zwrocie wpisu orzeczono na podstawie art. 232 § 1 pkt 1 p.p.s.a.