IV SAB/Wr 360/23
WyrokWSA we Wrocławiu2023-12-28
Skład orzekający: Daria Gawlak - Nowakowska, Ewa Kamieniecka, Marta Pająkiewicz - Kremis
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy spółka prawa handlowego, w której całość udziałów posiada gmina, wykonująca zadania publiczne, dopuściła się bezczynności w udostępnieniu informacji publicznej, i czy bezczynność ta miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa?Ratio decidendi
Spółka prawa handlowego, w której całość udziałów posiada gmina i która wykonuje zadania publiczne, jest zobowiązana do udostępniania informacji publicznej. Bezczynność w udostępnieniu informacji publicznej zachodzi, gdy organ nie udzieli odpowiedzi lub nie wyda decyzji odmownej w ustawowym terminie. W przypadku, gdy organ rozpatrzy wniosek po wniesieniu skargi na bezczynność, sąd stwierdza bezczynność, ale umarza postępowanie w zakresie zobowiązania do jej wykonania. Rażące naruszenie prawa wymaga stwierdzenia znacznej zwłoki lub lekceważenia praw strony, a nie tylko przekroczenia terminu.Stan faktyczny
Skarżący zwrócił się do W. sp. z o.o. o udostępnienie informacji publicznej dotyczącej waloryzacji wynagrodzenia w umowach o zamówienie publiczne. Organ uznał, że żądana informacja nie jest informacją publiczną, ponieważ służy indywidualnemu interesowi wnioskodawcy i jest informacją przetworzoną, wymagającą nakładu pracy. Skarżący złożył skargę na bezczynność organu. Organ poinformował, że rozpatrzył wniosek po wniesieniu skargi. Sąd stwierdził bezczynność organu, ale uznał, że nie miała ona miejsca z rażącym naruszeniem prawa.Rozstrzygnięcie
I. Stwierdzono bezczynność W. sp. z o.o. w rozpoznaniu wniosku skarżącego, która nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa. II. Umorzono postępowanie w zakresie zobowiązania W. sp. z o.o. do rozpoznania wniosku. III. Zasądzono od W. sp. z o.o. na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania sądowego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Daria Gawlak - Nowakowska (sprawozdawca), Sędziowie: Sędzia WSA Ewa Kamieniecka, Sędzia WSA Marta Pająkiewicz - Kremis, po rozpoznaniu w Wydziale IV na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 28 grudnia 2023 r. sprawy ze skargi D. F. na bezczynność W. sp. z o.o. z siedzibą we W. w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej na wniosek z dnia 4 lipca 2023 r. I. stwierdza, że W sp. z o.o. z siedzibą we W. dopuściły się bezczynności w rozpoznaniu wniosku skarżącego D. F. z dnia 4 lipca 2023 r., która to bezczynność nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; II. umarza postępowanie w zakresie zobowiązania W. sp. z o.o. z siedzibą we W. do rozpoznania wniosku skarżącego D. F. z dnia 4 lipca 2023 r.; III. zasądza od W. sp. z o.o. z siedzibą we W. na rzecz skarżącego D. F. kwotę 597,00 zł (pięćset dziewięćdziesiąt siedem złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Wnioskiem z dnia 4 lipca 2023 r. (za pośrednictwem poczty elektronicznej) D. F. (dalej: wnioskodawca, strona, skarżący) zwrócił się do W. sp. z o.o. z siedzibą we W. (dalej: organ) na podstawie art. 2 ust. 1 w zw. z art. 3 ust. 1 i 2 ustawy o dostępie do informacji publicznej z dnia 6 września 2001 r. (Dz. U. Nr 112, poz. 1198 ze zm., dalej: u.d.i.p.) o udostępnienie informacji publicznej w postaci:
1. Informacji czy organ w odniesieniu do umów zawartych w wyniku postępowania o udzielenie zamówienia publicznego w okresie od 1 stycznia 2022 r. do dnia złożenia niniejszego wniosku, dokonał waloryzacji wynagrodzenia wykonawcy, tj. podwyższenia wynagrodzenia ponad kwotę wynikającą pierwotnie z umowy?
2. W przypadku odpowiedzi twierdzącej na powyższe pytanie nr 1, informacji czy którakolwiek ze zmian wynagrodzenia została dokonana na podstawie:
a. art. 455 ust. 1 pkt 1 prawa zamówień publicznych z dnia 11 września 2019 r. (Dz.U. z 2019 r., poz. 2019 ze zm., dalej: PZP)
b. art. 455 ust. 1 pkt 4 PZP
c. art. 439 PZP?
3. W przypadku odpowiedzi twierdzącej na pytanie nr 2 lit. b, o wskazanie, które z umów zawartych przez organ zostały zmienione poprzez waloryzację wynagrodzenia na podstawie art. 455 ust. 1 pkt 4 PZP
4. W przypadku odpowiedzi twierdzącej na pytanie nr 3, o udostępnienie treści aneksów zawierających taką zmianę lub też, alternatywnie, przesłanie zestawienia zawierającego co najmniej nazwę umowy, strony oraz wynagrodzenie początkowe z tytułu wykonania umowy oraz kwotę lub procent podwyższenia wynagrodzenia początkowego.
Pismem z dnia 18 lipca 2023 r. organ poinformował stronę, że w jego ocenie żądanie zawarte we wniosku z dnia 4 lipca 2023 r. ma na celu uzyskanie informacji służącej indywidualnemu (prywatnemu) interesowi wnioskodawcy, a zatem nie może być zrealizowane w trybie u.d.i.p. Organ stwierdził, że skoro żądana informacja nie ma charakteru informacji publicznej, to organ nie ma zgodnie z art. 16 u.d.i.p. podstaw do wydania decyzji, gdyż odmowa udostępnienia informacji publicznej wymaga decyzji administracyjnej tylko wtedy, gdy chodzi o informację publiczną w rozumieniu u.d.i.p. Ponadto, organ wskazał, że informacja, o udostępnienie której skarżący się zwrócił, jest informacją przetworzoną. O tym z kolei, zdaniem organu, przesądza rozmiar i zakres żądanych informacji, ponieważ wymagają one przeglądu i zgromadzenia materiałów źródłowych oraz specjalnych przygotowań i nakładu pracy, a nadto angażują środki i zasoby kadrowe konieczne dla prawidłowego funkcjonowania podmiotu. Wskazano też, że w przypadku wniosku skarżącego nie zaistniała i nie została wykazana przesłanka szczególnej istotności dla interesu publicznego, o której stanowi art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p.
Skarżący działając przez profesjonalnego pełnomocnika w dniu 10 sierpnia 2023r. za pośrednictwem organu złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu na bezczynność organu w przedmiocie odmowy udostępnienia informacji publicznej zgodnie z wnioskiem skarżącego złożonym w dniu 4 lipca 2023 r. o udostępnienie informacji publicznej, zarzucając naruszenie:
1) art. 61 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. w zakresie, w jakim przepis ten stanowi podstawę prawa do uzyskiwania informacji - poprzez błędne zastosowanie, polegające na braku udostępnienia informacji publicznej podlegającej udostępnieniu na wniosek;
2) art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p. w zakresie, w jakim przepis ten stanowi o tym, że prawo do informacji publicznej obejmuje uprawnienie do uzyskiwania informacji przetworzonej w takim zakresie, w jakim jest to szczególnie istotne dla interesu publicznego - poprzez błędne uznanie, że przedmiotem wniosku skarżącego było udostępnienie informacji przetworzonej, podczas gdy treść wniosku nie pozwala na przyjęcie takiego stanowiska;
3) art. 16 ust. 1 w zw. z art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p. w zakresie, w jakim odmowa udostępnienia informacji następuje w drodze decyzji administracyjnej - poprzez jego niezastosowanie wobec uznania, iż wniosek skarżącego ma na celu uzyskanie informacji służącej indywidualnemu (prywatnemu) interesowi skarżącego, a w konsekwencji - brak wydania decyzji administracyjnej.
Wobec powyższego wniósł o zobowiązanie organu do udostępnienia w określonym terminie informacji publicznej zgodnie z wnioskiem złożonym przez skarżącego, stwierdzenie, czy bezczynność organu miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa oraz zasądzenie od organu na jego rzecz kosztów postępowania według norm przepisanych.
Organ w odpowiedzi na skargę wskazał, że na podstawie art. 54 § 3 p.p.s.a. skarga skarżącego została w całości uwzględniona przez organ. Za pismem z dnia 24 sierpnia 2024 r. skarżącemu została udzielona informacja publiczna w zakresie oznaczonym we wniosku z dnia 4 lipca 2023 r. (k:16-22 akt sprawy sądowej).
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje:
Na wstępie wskazać należy, że niniejsza sprawa została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym w postępowaniu uproszczonym, w składzie trzech sędziów, stosownie do art. 119 pkt 4 oraz art. 120 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r., poz. 1634; dalej: p.p.s.a.), jako że jej przedmiotem jest bezczynność organu.
Zgodnie z art. 3 § 1 p.p.s.a. sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Kontrola ta obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na bezczynność organów w przypadkach niepodejmowania przez nie nakazanych prawem aktów lub czynności w sprawach indywidualnych (art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a.). W tym przypadku przedmiotem sądowej kontroli nie jest określony akt lub czynność organu administracji, lecz ich brak w sytuacji, gdy organ miał obowiązek podjąć działania w danej formie i w określonym przez prawo terminie.
W przypadku złożenia skargi na bezczynność w zakresie udostępnienia informacji publicznej obowiązkiem Sądu jest w pierwszej kolejności zbadanie, czy sprawa mieści się w zakresie podmiotowym i przedmiotowym ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. z 2022 r., poz. 902, dalej u.d.i.p.), jeżeli tak, to czy zachowanie organu, tak co do formy, treści i terminu wypełnia wymogi stawiane przez ustawę o dostępie do informacji publicznej.
Przenosząc te uwagi na grunt rozpoznawanej sprawy nie ma sporu, że W. sp. z o.o. jest spółką prawa handlowego, w której całość udziałów posiada Gmina Wrocław, Podmiot ten wykonuje zadania publiczne, w związku z czym jest podmiotem zobowiązanym do udzielania informacji publicznej w myśl art. 4 ust. 1 u.d.i.p., jak również, iż żądana informacja stanowi informację publiczną.
Uwzględniając skargę na bezczynność na podstawie art. 149 § 1 p.p.s.a., sąd: 1) zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności; 2) zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa; 3) stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania. Stosownie do art. 149 § 1a p.p.s.a., jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa.
Skoro zatem wniosek skarżącego dotyczył informacji publicznej i został skierowany do właściwego podmiotu, to odpowiedź powinna być udzielona na zasadach i w trybie określonych w ustawie, a mianowicie:
– zgodnie z art. 13 ust. 1 u.d.i.p. udostępnienie informacji publicznej na wniosek następuje bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku, z zastrzeżeniem ust. 2 i art. 15 ust. 2;
– jeżeli w tym terminie informacja publiczna nie może być udostępniona, podmiot obowiązany do jej udostępnienia powiadamia w tym terminie o powodach opóźnienia oraz o terminie, w jakim udostępni informację, nie dłuższym jednak niż 2 miesiące od dnia złożenia wniosku (art. 13 ust. 2 u.d.i.p.);
– w przypadku uwzględnienia wniosku udostępnienie informacji publicznej następuje w sposób i w formie zgodnej z wnioskiem, chyba że środki techniczne, którymi dysponuje podmiot obowiązany do udostępnienia, nie umożliwiają udostępnienia informacji w sposób i w formie określonych we wniosku (art. 14 ust. 1 u.d.i.p.). W tej ostatniej sytuacji podmiot obowiązany do udostępnienia powiadamia pisemnie wnioskodawcę o przyczynach braku możliwości udostępnienia informacji zgodnie z wnioskiem i wskazuje, w jaki sposób lub w jakiej formie informacja może być udostępniona niezwłocznie. W takim przypadku, jeżeli w terminie 14 dni od powiadomienia wnioskodawca nie złoży wniosku o udostępnienie informacji w sposób lub w formie wskazanych w powiadomieniu, postępowanie o udostępnienie informacji umarza się (art. 14 ust. 2 u.d.i.p.);
– odmowa udostępnienia informacji publicznej oraz umorzenie postępowania następują w drodze decyzji (art. 16 ust. 1 u.d.i.p.).
Bezczynność podmiotu obowiązanego do udostępnienia informacji publicznej zachodzi wówczas, gdy podmiot ten nie reaguje na wniosek o udostępnienie informacji w terminie przewidzianym w ustawie, tj. nie podejmuje czynności przewidzianych w art. 13, art. 14, art. 15 ust. 2 lub art. 16 i nie udostępnia informacji publicznej ani nie wydaje decyzji odmownej w tym zakresie.
Z akt sprawy wynika, że ostatecznie wniosek skarżącego z dnia 4 lipca 2023 r. został rozpatrzony w dniu 24 sierpnia 2023 r. Nie ulega zatem wątpliwości, że w niniejszej sprawie organ dopuścił się bezczynności, gdyż przekroczony został termin określony w art. 10 ust. 1 u.d.i.p. – wnioskowane informacje winny zostać udostępnione do dnia 18 lipca 2023 r. Powyższe nakazuje stwierdzenie, że organ w chwili wniesienia skargi pozostawał w bezczynności w rozpoznaniu złożonego przez stronę wniosku, o czym, na podstawie art. 149 § 1 pkt 3 p.p.s.a. orzeczono jak w pkt I sentencji wyroku.
W świetle zapisu art. 149 § 1a p.p.s.a. Sąd winien ocenić, czy zaistniała bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Dokonując oceny charakteru stwierdzonej bezczynności Sąd uznał, że naruszenie prawa w tym zakresie, nie miało rażącego charakteru (pkt II sentencji wyroku). Sąd miał bowiem na względzie, że o rażącym naruszeniu prawa można mówić, gdy zwłoka w załatwieniu sprawy jest znaczna i jest efektem działań (zaniechań) organów, które można zinterpretować jako unikanie podejmowania rozstrzygnięcia, bądź lekceważenie praw strony. W orzecznictwie przyjmuje się, że rażącym naruszeniem prawa będzie stan, w którym bez żadnej wątpliwości można stwierdzić, że naruszono prawo w sposób oczywisty. Dla uznania, rażącego naruszenia prawa nie jest wystarczające zaś samo przekroczenie ustawowych obowiązków, w tym terminu do załatwienia sprawy, ale musi być ono znaczne bądź też przejawiać się w całkowitym braku reakcji na wniosek strony (por. wyrok NSA z 21 czerwca 2012 r., sygn. I OSK 675/12; postanowienie NSA z 27 marca 2013 r., sygn. akt II OSK 468/13). W rozpoznawanej sprawie Sąd nie dopatrzył się złej woli w działaniu organu. W opinii Sądu działanie organu jakkolwiek naruszało terminy zastrzeżone dla rozpoznania sprawy, to prawidłowe zrealizowanie wniosku strony niezwłocznie po wniesieniu skargi do sądu nie daje podstaw do wywodzenia rażącego naruszenia prawa.
Z uwagi na rozpoznanie wniosku strony Sąd umorzył postępowanie w tym zakresie na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 w zw. z art. 149 § 1 pkt 1 p.p.s.a. (pkt III sentencji wyroku). W obecnym stanie prawnym, załatwienie sprawy przez organ po wniesieniu skargi na bezczynność nie skutkuje już umorzeniem całego postępowania sądowoadministracyjnego, lecz umorzeniem postępowania jedynie w odniesieniu do żądania skargi zobowiązania organu do załatwienia sprawy w określonym terminie. W orzecznictwie podkreśla się, że przy ocenie zasadności skargi na bezczynność decydujący jest stan faktyczny z momentu orzekania przez sąd administracyjny i fakt dokonania czynności. Nie można bowiem zobowiązać organu do dokonania czynności, został przez organ termin przewidziany do jej wykonania. Umorzenie postępowania sądowego w takiej sytuacji w zakresie zobowiązania organu do wydania rozstrzygnięcia oznacza jednocześnie uznanie przez sąd administracyjny, że organ administracji dopuścił się bezczynności (por. uchwała Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 22 czerwca 2020 r., sygn. akt II OPS 5/19 wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 18 maja 2021 r., sygn. akt III OSK 1161/21, z dnia 13 października 2021 r., sygn. akt III OSK 3812/21 oraz z dnia 16 stycznia 2020 r., sygn. akt II OSK 470/18).
O kosztach orzeczono w pkt IV sentencji wyroku na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 2 p.p.s.a. Złożyły się na nie wpis w kwocie 100 zł, opłata skarbowa w wysokości 17 zł i koszty zastępstwa w kwocie 480 zł, których wysokość ustalono w oparciu o § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz. U. z 2015 r., poz. 1800).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło