IV SAB/Wr 365/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: asesor WSA Wojciech Śnieżyński po rozpoznaniu w dniu 7 lutego 2018 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi J. B. na przewlekłość postępowania Dyrektora Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej we W. postanawia: odrzucić skargę. J. B. pismem z dnia 29 listopada 2017 r. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu skargę na "opieszałość MOPS i przewlekłe lub biurokratyczne załatwianie spraw oraz naruszenie praworządności przez MOPS we W.". W skardze jej autor wskazał m.in., że MOPS we W. na każde jego pismo odpowiada po 30 dniach. Wobec tego domaga się przyjrzenia przez sąd aktom jego spraw. W odpowiedzi na skargę Dyrektor MOPS we W. wniósł o jej odrzucenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga podlega odrzuceniu. Na wstępie wyjaśnić należy, że merytoryczne rozpatrzenie zasadności skargi poprzedzone jest w postępowaniu przed sądem administracyjnym badaniem dopuszczalności jej wniesienia. Skarga jest dopuszczalna, gdy przedmiot sprawy należy do właściwości sądu, skargę wniesie uprawniony podmiot, oraz gdy spełnia ona wymogi formalne i została złożona w terminie. Stwierdzenie braku którejś z wymienionych przesłanek dopuszczalności zaskarżenia uniemożliwia nadanie skardze dalszego biegu, co w konsekwencji prowadzi do jej odrzucenia. Zgodnie z art. 3 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U z 2017 r., poz. 1369 ze zm., zwana dalej: p.p.s.a.), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Art. 3 § 2 tej ustawy stanowi, że kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na: 1) decyzje administracyjne; 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty; 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie, z wyłączeniem postanowień wierzyciela o niedopuszczalności zgłoszonego zarzutu oraz postanowień, przedmiotem których jest stanowisko wierzyciela w sprawie zgłoszonego zarzutu; 4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z wyłączeniem aktów lub czynności podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2016 r. poz. 23, 868, 996, 1579 i 2138 oraz z 2017 r. poz. 935), postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2017 r. poz. 201, 648, 768 i 935), postępowań, o których mowa w dziale V w rozdziale 1 ustawy z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej (Dz. U. poz. 1947, z późn. zm.), oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw; 4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach, opinie zabezpieczające i odmowy wydania opinii zabezpieczających; 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej; 6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej; 7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego; 8) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a; 9) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw. Odnosząc powyższe do niniejszej sprawy należy zauważyć, że skarga ma charakter skargi regulowanej przez przepisy działu VIII ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2017 r., poz. 1257, dalej: "k.p.a."), gdyż wiąże się z krytyką należytego wykonywania zadań przez właściwe organy albo przez ich pracowników, naruszeniem praworządności i interesów skarżących, a także przewlekłym i biurokratycznym załatwieniem sprawy (art. 227 k.p.a.). Skargi tego typu rozpatrywane są przez organy administracji wskazane przepisami Kodeksu postępowania administracyjnego i nie podlegają kontroli sądów administracyjnych, co oznacza, że nie mogą być przez nie rozpoznawane. Tym bardziej, że w postępowaniu sądowadministracyjnym przedmiotem skargi na przewlekłość może być jedynie konkretna sprawa administracyjna - a nie całokształt działań jednego organu administracji publicznej. Postępowanie skargowe stanowi bowiem odrębny rodzaj postępowania, służąc usprawnieniu działania administracji, eliminowaniu z niej zjawisk, takich jak nadmierna przewlekłość postępowania, czy biurokratyzm. W postępowaniu tym nie rozstrzyga się zatem konkretnej sprawy administracyjnej - w konsekwencji nie kończy się ono wydaniem decyzji administracyjnej. Z tego względu na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi należało orzec jak w postanowieniu. Niezależnie od powyższego należy zauważyć, że podstawową przesłanką skutecznego wniesienia skargi, tj. przesłanką jej dopuszczalności, jest "wyczerpanie środków zaskarżenia" (jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie) – o czym expressis verbis stanowi art. 52 § 1 p.p.s.a. Na gruncie tego przepisu – w stanie prawnym zmienionym ustawą z dnia z dnia 7 kwietnia 2017 r. o zmianie ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. poz. 935) do Kodeksu postępowania administracyjnego została wprowadzona nowa instytucja prawna służącą zwalczaniu bezczynności organów (tj. przypadków, gdy "nie załatwiono sprawy w terminie określonym w art. 35 lub przepisach szczególnych ani w terminie wskazanym zgodnie z art. 36 § 1") i przewlekłości prowadzonych przez nie postępowań (tj. sytuacji, gdy "postępowanie jest prowadzone dłużej niż jest to niezbędne do załatwienia sprawy") – a mianowicie ponaglenie (art. 37 k.p.a. po nowelizacji). Dopiero zatem poprzedzenie skargi opisanym ponagleniem, przy czym skarżący powinien skonkretyzować postępowanie administracyjne, którego domaga się skontrolowania (z treści odpowiedzi na skargę wynika, że obecnie przed organem pozostają w toku trzy różne postępowania administracyjne, w których skarżący jest stroną), będzie podstawą do merytorycznego jej rozpoznania przez sąd.