IV SAB/Wr 374/23

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Ewa Kamieniecka po rozpoznaniu w dniu 15 maja 2024 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi M. K. na bezczynność Komornika Sądowego przy Sądzie Rejonowym w Oławie w przedmiocie sprawy o alimenty postanawia: I. odrzucić skargę; II. zwrócić skarżącej M. K. uiszczony wpis od skargi w kwocie 100 (słownie: sto) złotych. W dniu 17 sierpnia 2023 r. wpłynęła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu skarga M. K. (dalej: strona, skarżąca) na bezczynność Komornika Sądowego przy Sądzie Rejonowym w Oławie (dalej również: komornik) w przedmiocie egzekucji należności alimentacyjnych na rzecz małoletnich wierzycieli, których skarżąca jest przedstawicielem ustawowym. W treści skargi strona wniosła o: 1) stwierdzenie bezczynności komornika; 2) zobowiązanie komornika do załatwienia sprawy w terminie 30 dni od daty otrzymania odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy; 3) zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych. W odpowiedzi na skargę komornik wskazał, że zgodnie z art. 767 § 1 ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego (t.j. Dz. U. z 2023 r., poz. 1550, dalej: k.p.c.) na czynności i zaniechania komornika przysługuje skarga do właściwego ze względu na siedzibę kancelarii komornika sądu rejonowego. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Skarga podlegała odrzuceniu jako niedopuszczalna. Przed merytorycznym rozpoznaniem skargi, sąd administracyjny w pierwszej kolejności bada z urzędu jej dopuszczalność, ustalając czy mieści się w katalogu spraw należących do właściwości sądu administracyjnego. W przypadku stwierdzenia braku kognicji sądu, skarga podlega odrzuceniu stosownie do art. 58 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2023 r., poz. 1634 ze zm., dalej p.p.s.a.). Na wstępie należy wskazać, że stosownie do przepisu art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz.U. z 2022 r. poz. 2492 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej oraz rozstrzyganie sporów kompetencyjnych i o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego, samorządowymi kolegiami odwoławczymi i między tymi organami a organami administracji rządowej (§ 1). Kontrola ta sprawowana jest zaś pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (§ 2). Stosownie do art. 3 § 1 p.p.s.a. sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. W myśl art. 3 § 2 p.p.s.a. kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na: 1) decyzje administracyjne; 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty; 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które przysługuje zażalenie; 4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z wyłączeniem aktów lub czynności podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2023 r. poz. 775 i 803), postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2022 r. poz. 2651, z późn. zm.), postępowań, o których mowa w dziale V w rozdziale 1 ustawy z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej (Dz. U. z 2023 r. poz. 615, z późn. zm.), oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw; 4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach, opinie zabezpieczające i odmowy wydania opinii zabezpieczających; 4b) opinie, o których mowa w art. 119zzl § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa, i odmowy wydania tych opinii; 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej; 6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej; 7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego; 8) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a; 9) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw. Ponadto sądy administracyjne orzekają także w sprawach sprzeciwów od decyzji wydanych na podstawie art. 138 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (art. 3 § 2a p.p.s.a.). Sądy administracyjne orzekają także w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę, i stosują środki określone w tych przepisach (art. 3 § 3 p.p.s.a.). Z przytoczonych wyżej przepisów wynika, że zakres właściwości rzeczowej sądów administracyjnych wyznacza katalog skarg na określone w art. 3 § 2 p.p.s.a. działania organów administracji publicznej, ich bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania, ale tylko w przypadkach, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 1-4a. Katalog ten rozszerzają przepisy ustaw szczególnych, które przewidują kontrolę sądu administracyjnego w sprawach nieprzewidzianych w art. 3 § 2 p.p.s.a. Z treści skargi wniesionej do Sądu w niniejszej sprawie można wywnioskować, że skarżący zarzuca Komornikowi Sądowemu przy Sądzie Rejonowym w Oławie bezczynność w przedmiocie prowadzenia postępowania egzekucyjnego obejmującego egzekucję, stwierdzonych tytułem wykonawczym, świadczeń pieniężnych zasądzonych na rzecz małoletnich wierzycieli, których skarżąca jest przedstawicielem ustawowym. W świetle przytoczonego art. 3 § 2 p.p.s.a. rozpatrywana sprawa nie mieści się jednak w katalogu aktów i czynności należących do kognicji sądu administracyjnego. Prowadzenie postępowania egzekucyjnego przez komornika sądowego (czynności komornicze dokonywane w trakcie tego postępowania lub jego bezczynność) nie zostało również objęte regulacją żadnej z ustaw szczególnych, o jakich mowa w art. 3 § 3 p.p.s.a. Zgodnie z treścią art. 767 § 1 k.p.c., na czynności komornika przysługuje skarga do sądu rejonowego jeżeli ustawa nie stanowi inaczej. Dotyczy to także zaniechania przez komornika dokonania czynności. Skargę na czynności i bezczynność komornika rozpoznaje sąd właściwy ze względu na siedzibę kancelarii komornika. Z literalnego brzmienia cytowanego przepisu jednoznacznie zatem wynika, który sąd jest właściwy do rozpatrywania skarg na czynności komornicze lub bezczynność komornika. W związku z powyższym, przedmiotowa skarga nie podlega zaskarżeniu w postępowaniu sądowoadministracyjnym, tym samym skargę - jako niedopuszczalną - należało odrzucić na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a. Rozstrzygnięcie zawarte w pkt II sentencji postanowienia znajduje oparcie w dyspozycji art. 232 § 1 pkt 1 p.p.s.a., zgodnie z którym Sąd z urzędu zwraca stronie cały uiszczony wpis od pisma odrzuconego lub cofniętego do dnia rozpoczęcia rozprawy.