IV SAB/Wr 377/25

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Ewa Kamieniecka (sprawozdawca), Sędziowie: Sędzia WSA Anetta Makowska-Hrycyk, Sędzia WSA Katarzyna Radom, po rozpoznaniu w Wydziale IV na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 29 października 2025 r. sprawy ze skargi R. S. na przewlekłe prowadzenie postępowania przez Prezesa Sądu Okręgowego w Świdnicy w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej na wniosek z dnia 20 listopada 2023 r. oddala skargę w całości. Wnioskiem z dnia 20 listopada 2023 r. (wpływ do organu 20 listopada 2023 r.) R. S. zwrócił się za pośrednictwem poczty elektronicznej do Prezesa Sądu Okręgowego w Świdnicy o udostępnienie i przesłanie na podany adres w S. oraz na podany adres poczty elektronicznej informacji publicznej, dotyczącej jednego z sędziów tego Sądu (w zakresie dokumentów uprawniających do orzekania na stanowisku sędziego, pobierania zwrotu kosztów za przejazdy do pracy, zgody na zamieszkiwanie poza siedzibą Sądu, zaświadczenia o niekaralności, dokumentu potwierdzającego nieskazitelny charakter, ilości skarg na sędziego za ostatnie pięć lat oraz sposobu ich rozpoznania). Jednocześnie wnioskodawca zauważył, że jego własnoręczny podpis znajduje się na oryginale dokumentu. Pismem z dnia 1 grudnia 2023 r. nr A-061-134/23 Prezes SO udostępnił żądane informacje, poza dotyczącymi skarg złożonych na sędziego i sposobu ich rozpoznania. Wskazał, że dane te mają charakter informacji publicznej przetworzonej i wezwał autora wniosku do wykazania szczególnie istotnego interesu publicznego w ich pozyskaniu (pod rygorem odmowy udostępnienia informacji publicznej). W tym samym piśmie - na podstawie art. 64 § 2 K.p.a. - wezwał do usunięcia braku formalnego wniosku w zakresie niezbędnym do wydania decyzji odmownej, tj. opatrzenie wniosku własnoręcznym podpisem (ewentualnie podpisanie wniosku kwalifikowanym podpisem elektronicznym albo podpisem potwierdzonym profilem zaufanym E-PUAP). Po zwrocie korespondencji z uwagi na nieprzebywanie adresata pod podanym adresem w S. w dniu 10 stycznia 2024 r., korespondencja została ponownie wysłana na adres wnioskodawcy w Polsce i odebrana przez wnioskodawcę w dniu 5 lutego 2024 r. W odpowiedzi - w piśmie z 12 lutego 2024 r. (wpływ do organu w dniu 12 lutego 2024 r.) - wnioskodawca nie zgodził się ze stwierdzeniem, że żądana informacja stanowi informację publiczną przetworzoną i wymaga wykazania szczególnie istotnego interesu publicznego. W dniu 20 lutego 2024 r. wnioskodawca wniósł o podanie miejscowości, w której zamieszkuje wskazany sędzia Sądu Okręgowego. Decyzją z dnia 26 lutego 2024 r. nr A-061-134/23 Prezes SO odmówił udostępnienia informacji publicznej w części wniosku dotyczącej informacji publicznej przetworzonej. Decyzja została odebrana przez wnioskodawcę w dniu 12 marca 2024 r. Pismem z dnia 4 marca 2024 r. Wiceprezes SO poinformował wnioskodawcę, że dane dotyczące miejsca zamieszkania sędziego nie posiadają charakteru informacji publicznej. W dniu 7 marca 2024 r. wnioskodawca ponownie wniósł o podanie miejscowości, w której zamieszkuje wskazany sędzia Sądu Okręgowego. Odpowiedz organu została udzielona w piśmie z dnia 8 marca 2024 r. W dniu 13 marca 2024 r. wnioskodawca złożył odwołanie od decyzji Prezesa SO do Prezesa Sądu Apelacyjnego. Odwołanie zostało przesłane do Sądu Apelacyjnego w dniu 18 marca 2024 r. Po rozpoznaniu sprawy w trybie odwoławczym, Prezes SA decyzją z dnia 27 marca 2024 r. nr PO.0123.72.204 stwierdził nieważność decyzji Prezesa SO. Dowodził, że w sytuacji, w której ma dojść do wydania przez organ decyzji administracyjnej, bezwzględnie wymagane winno być opatrzenie wniosku o udostępnienie informacji publicznej własnoręcznym podpisem wnioskodawcy (podpisem elektronicznym) i że brak takiego podpisu winien być usuwany w postępowaniu naprawczym, regulowanym art. 64 § 2 K.p.a. Przyjął, że wydanie decyzji administracyjnej w sytuacji niepodpisania wniosku wykazuje cechy działania organu z urzędu, co w przypadku postępowania wszczynanego jedynie na wniosek oznacza wydanie decyzji nieważnej (art. 156 § 1 pkt 2 K.p.a.). Po rozpoznaniu skargi wnioskodawcy, Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu wyrokiem z dnia 15 października 2024 r. sygn. akt IV SA/Wr 257/24 uchylił decyzję Prezesa SA i poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji. W ocenie WSA, Prezes SA jako organ odwoławczy obowiązany był rozpatrzyć odwołanie strony i wydać decyzję stosowną do treści art. 138 k.p.a. Stwierdzając nieważność decyzji organu pierwszej instancji Prezes SA jako organ odwoławczy naruszył art. 138 i art. 156 k.p.a. Ponadto organ pierwszej instancji wydał decyzję pomimo nieuzupełnienia przez wnioskodawcę braku formalnego i niepodpisania wniosku o udzielenie informacji publicznej. WSA wskazał, że obowiązkiem organu będzie ponowna analiza wniosku skarżącego o udostępnienie informacji publicznej w zakresie ilości skarg na sędziego SO za ostatnie pięć lat oraz sposobu ich rozpoznania, a w przypadku zamiaru wydania decyzji administracyjnej wezwanie autora wniosku do uzupełnienia braków formalnych wraz z pouczeniem o skutkach nieuzupełnienia tych braków. Akta administracyjne sprawy wraz z prawomocnym wyrokiem WSA z dnia 23 stycznia 2025 r. wpłynęły do Sądu Okręgowego w dniu 30 stycznia 2025 r. Pismem z dnia 6 lutego 2025 r. Wiceprezes SO wezwał wnioskodawcę do uzupełnienia braków formalnych wniosku z dnia 20 listopada 2025 r. i podpisanie wniosku pod rygorem pozostawienia wniosku bez rozpoznania. Wezwanie zostało odebrane przez wnioskodawcę w dniu 26 lutego 2025 r. i w dniu 28 lutego 2025 r. wnioskodawca złożył własnoręczny podpis na wniosku z dnia 20 listopada 2023 r. w siedzibie SO. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia 3 marca 2025 r. (wpływ do organu w dniu 10 marca 2025 r.), podpisanej przez skarżącego w dniu 11 czerwca 2025 r., skarżący wniósł o stwierdzenie, że doszło do rażącej przewlekłości w sprawie o nr akt A-061-134/23 w Sądzie Okręgowym w Świdnicy, toczącej się od 20 listopada 2023 r. do nadal, a także o wydanie Sądowi Okręgowemu zalecenia podjęcia w wyznaczonym terminie odpowiednich czynności oraz o zasądzenie na rzecz skarżącego sumy pieniężnej w wysokości 20.000 zł. Skarżący podniósł, że do dnia złożenia skargi nie otrzymał odpowiedzi na wszystkie złożone zapytania. W odpowiedzi na skargę Prezes Sądu Okręgowego wniósł o odrzucenie skargi z uwagi na niezłożenie przez skarżącego ponaglenia i niedopuszczalność skargi bądź o oddalenie skargi, ponieważ wszystkie czynności były podejmowane w terminie. W piśmie procesowym z dnia 3 września 2025 r. pełnomocnik skarżącego podtrzymał w całości stanowisko prezentowane przez skarżącego, wskazując że postępowanie było prowadzone dłużej niż to było niezbędne do załatwienia wniosku. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t. j. Dz. U. z 2024 r., poz. 334 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej oraz rozstrzyganie sporów kompetencyjnych i o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego, samorządowymi kolegiami odwoławczymi i między tymi organami a organami administracji rządowej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W myśl art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2024 r., poz. 935 ze zm., dalej p.p.s.a.) kontrola - o której mowa powyżej - obejmuje m. in. orzekanie w sprawie skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w art. 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a. Jak wynika zaś z art. 3 § 3 p.p.s.a., sądy administracyjne orzekają także w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę i stosują środki określone w tych przepisach. Do takich zaś spraw należy postępowanie prowadzone w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej. Stosownie zaś do art. 149 § 1 p.p.s.a. sąd uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu lub dokonania czynności lub stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa. Sąd ma również zgodnie z tym przepisem obowiązek stwierdzić czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa (§1a). Kwestie związane z udostępnianiem informacji publicznej unormowane zostały w przepisach ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (j. t. Dz. U. z 2022 r. poz. 902; dalej "u.d.i.p."). Udostępnienie informacji publicznej powinno nastąpić bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku, z zastrzeżeniem ust. 2 i art. 15 ust. 2 (art. 13 ust. 1 u.d.i.p.). Jeżeli informacja publiczna nie może być udostępniona w terminie określonym w ust. 1, podmiot obowiązany do jej udostępnienia powiadamia w tym terminie o powodach opóźnienia oraz o terminie, w jakim udostępni informację, nie dłuższym jednak niż 2 miesiące od dnia złożenia wniosku (art. 13 ust. 2 u.d.i.p.). W rozpatrywanej sprawie skarżący zarzucił przewlekłość postępowania w udostępnieniu informacji publicznej przez Prezesa Sądu Okręgowego na wniosek strony z dnia 20 listopada 2023 r. Przepisy u.d.i.p. nie definiują, na czym polega "przewlekłość postępowania". Niewątpliwie pojęcie to ma inny zakres znaczeniowy niż "bezczynność". Przewlekłość w prowadzeniu postępowania wystąpi wówczas, gdy organ nie załatwia sprawy w terminie, nie pozostając jednocześnie w bezczynności, a podejmowane przez ten organ czynności nie charakteryzują się koncentracją, względnie mają charakter czynności pozornych, nie istotnych dla merytorycznego załatwienia sprawy. Za postępowanie prowadzone przewlekle uznać należy postępowanie prowadzone w sposób nieefektywny przez wykonywanie czynności w dużym odstępie czasu bądź wykonywaniu czynności pozornych, powodujących że formalnie organ nie jest bezczynny. Nie można stwierdzić przewlekłości tam, gdzie działania organu znajdują swoje umocowanie w przepisach prawa. Pojęcie przewlekłości postępowania rozumiane jest jako opieszałe, niesprawne i nieskuteczne działanie organu, w sytuacji gdy sprawa mogła być zakończona w terminie krótszym. W związku z tym sąd ma obowiązek dokonać oceny czynności procesowych, analizy faktów i okoliczności zależnych od działania organów i jego pracowników oraz stanu zastoju procesowego sprawy, wynikającego z zaniechania lub wadliwości działań podejmowanych przez strony lub innych uczestników postępowania (wyrok NSA z dnia 13 sierpnia 2013 r. sygn. akt II OSK 549/13, wyrok NSA z dnia 7 marca 2013 r. sygn. akt II OSK 34/13, wyrok WSA w Gliwicach z dnia 13 marca 2019 r. sygn. akt II SAB//Gl 53/18). Analiza akt administracyjnych sprawy nie daje podstaw do uznania, że Prezes Sądu Okręgowego przewlekle prowadził postępowanie w wyżej przedstawionym rozumieniu. Należy bowiem zauważyć, że na składane przez skarżącego wszelkie wnioski (pisma) organ udzielał niezwłocznej odpowiedzi, zachowując ustawowe terminy. Na wniosek skarżącego o udzielenie informacji publicznej z dnia 20 listopada 2023 r. organ odpowiedział pismem z dnia 1 grudnia 2023 r., zachowując ustawowy 14 – dniowy termin udzielenia informacji publicznej. Organ udzielił odpowiedzi na większość zagadnień poruszonych przez skarżącego we wniosku, jedynie co do kwestii skarg na sędziego SO wezwał skarżącego do wykazania szczególnej istotności dla interesu publicznego, stosownie do art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p. Opóźnienie w doręczeniu tej odpowiedzi i wezwania do wykazania interesu publicznego spowodowane było żądaniem skarżącego co do doręczenia mu korespondencji na adres w S. Po zwrocie nieodebranej przez skarżącego korespondencji w S., korespondencja została ponownie wysłana na adres w Polsce. Należy zaznaczyć, że skarżący nie złożył skargi do WSA na bezczynność SO odnośnie odpowiedzi udzielonej w dniu 1 grudnia 2024 r. Ostatecznie odpowiedź strony na wezwanie organu w sprawie wykazania interesu społecznego została doręczona organowi w dniu 12 lutego 2024 r. Zachowując ustawowy 14 – dniowy termin organ w dniu 26 lutego 2024 r. wydał decyzję odmawiającą udzielenia odpowiedzi w kwestii skarg składanych na sędziego SO. Odwołanie strony od decyzji złożone w dniu 13 marca 2024 r. zostało niezwłocznie przekazane przez organ do Sądu Apelacyjnego przy piśmie z dnia 18 marca 2024 r. Po rozpatrzeniu odwołania przez Prezesa SA decyzją z dnia 27 marca 2024 r. akta administracyjne sprawy nie zostały wówczas zwrócone do Sądu Okręgowego z uwagi na termin do wniesienia skargi do WSA. Akta administracyjne sprawy zostały zwrócone do SO w dniu 30 stycznia 2025 r. po rozpatrzeniu skargi strony przez WSA w wyroku z dnia 15 października 2024 r. (stwierdzenie prawomocności wyroku przez WSA nastąpiło w dniu 17 stycznia 2025 r.). Po otrzymaniu akt administracyjnych sprawy wraz z prawomocnym wyrokiem WSA, Wiceprezes SO niezwłocznie w dniu 6 lutego 2025 r. wystosował do skarżącego wezwanie do podpisania wniosku z dnia 20 listopada 2023 r., stosownie do zaleceń WSA. Jak wynika z akt sprawy, skarżący złożył własnoręczny podpis na wniosku w dniu 28 lutego 2025 r., a już 5 marca 2025 r. skarżący nadał w placówce pocztowej skargę do WSA (wpływ skargi do SO w dniu 10 marca 2025 r.). Na dzień złożenia skargi do WSA nie można więc zarzucić organowi przewlekłego działania w załatwieniu odnośnie kwestii skarg na sędziego SO wniosku, podpisanego przez skarżącego dopiero w dniu 28 lutego 2025 r. Również na wniosek strony z dnia 20 lutego 2024 r. o podanie miejscowości, w której zamieszkuje sędzia, odpowiedź została udzielona w ustawowym terminie w dniu 4 marca 2024 r. Także na ponaglenie z dnia 7 marca 2024 r. odpowiedź została udzielona już w dniu następnym, tj. w dniu 8 marca 2024 r. Należy zaznaczyć, że skarżący nie złożył skargi do WSA na bezczynność SO w kwestii udzielenia odpowiedzi na pytanie dotyczące miejsca zamieszkania sędziego SO. Po szczegółowej analizie akt sprawy, Sąd stwierdza, że odpowiedzi na wszelkie pisemne wystąpienia skarżącego udzielane były przez organ bez zbędnej zwłoki, z zachowaniem ustawowego terminu udzielania odpowiedzi. W ocenie Sądu w niniejszej sprawie brak jest podstaw do stwierdzenia przewlekłego działania organu. Przewlekłość jest to bowiem podejmowanie określonych czynności nieefektywnych, w dużych odstępach czasu, pozornych. W niniejszej sprawie taka sytuacja nie miała miejsca. W tym stanie rzeczy, Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji wyroku.