IV SAB/Wr 39/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Jolanta Sikorska Sędziowie: Sędzia NSA Tadeusz Kuczyński Sędzia NSA Henryk Ożóg (sprawozdawca) po rozpoznaniu w dniu 24 października 2013 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku Z. R. o wykładnię, a także o wstrzymanie wykonania prawomocnego wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 24 listopada 2010 r., sygn. akt IV SAB/Wr 39/10 oddalającego skargę Z. R. na bezczynność Samorządowego Kolegium Odwoławczego we W. w przedmiocie rozpoznania zażalenia z dnia 7 maja 2010 r. postanawia: I. umorzyć postępowanie sądowoadministracyjne wszczęte wnioskiem o dokonanie wykładni powyższego wyroku; II. odmówić wstrzymania wykonania powyższego wyroku. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu prawomocnym wyrokiem z dnia 24 listopada 2010 r. oddalił skargę skarżącego na bezczynność Samorządowego Kolegium Odwoławczego w przedmiocie rozpoznania zażalenia z dnia 7 maja 2010 r. Postanowieniem z dnia 29 sierpnia 2013 r. sygn. akt IV SAB/Wr 39/10 Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu odmówił dokonania wykładni wspomnianego wyroku. Zdaniem Sądu nie zachodziły przesłanki uzasadniające dokonanie wykładni orzeczenia, ponieważ wyrok jest jasny w zakresie sentencji, gdyż w sposób jednoznaczny i czytelny wskazano w nim przedmiot i sposób rozstrzygnięcia Sądu. Ze zwrotnego potwierdzenia odbioru wynika, że postanowienie to zostało doręczone w dniu 4 września 2013 r. pełnomocnikowi skarżącego ustanowionemu z urzędu. Skarżący, pismem z dnia 10 września 2013 r., wniósł m. in. szereg skarg o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnych orzeczeń kończących postępowanie oraz o wstrzymanie ich wykonania i wyjaśnienie wątpliwości związanych z opublikowanymi orzeczeniami, w tym również o wyjaśnienie wątpliwości orzeczenia kończącego postępowanie w niniejszej sprawie oraz o wstrzymanie jego wykonania. Rozpoznaniu w niniejszej sprawie podlega zatem, złożony w piśmie z dnia 10 września 2013 r., kolejny wniosek o wykładnię wyroku Sądu z dnia 24 listopada 2010 r. oddalającego skargę oraz wniosek o wstrzymanie wykonania tego wyroku. Natomiast skarga o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego wyroku została rozpoznana odrębnym postanowieniem. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 161 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.); dalej p.p.s.a. Sąd wydaje postanowienie o umorzeniu postępowania: 1) jeżeli skarżący skutecznie cofnął skargę; 2) w razie śmierci strony, jeżeli przedmiot postępowania odnosi się wyłącznie do praw i obowiązków ściśle związanych z osobą zmarłego, chyba że udział w sprawie zgłasza osoba, której interesu prawnego dotyczy wynik tego postępowania; 3) gdy postępowanie z innych przyczyn stało się bezprzedmiotowe. Postanowienie o umorzeniu postępowania może zapaść na posiedzeniu niejawnym (§ 2). W myśl art. 158 p.p.s.a. sąd, który wydał wyrok rozstrzyga postanowieniem wątpliwości co do jego treści. Postanowienie w tym przedmiocie sąd może wydać na posiedzeniu niejawnym. Postępowanie wszczęte kolejnym wnioskiem skarżącego, zawartym w piśmie z dnia 10 września 2013 r., o dokonanie wykładni wyroku Sądu z dnia 24 listopada 2010 r. oddalającego skargę jest bezprzedmiotowe z uwagi na to, że postanowieniem z dnia 29 sierpnia 2013 r. sygn. akt IV SAB/Wr 39/10 Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu odmówił wykładni wspomnianego wyroku. W uzasadnieniu tego postanowienia stwierdzono, że nie zachodziły przesłanki uzasadniające dokonanie wykładni orzeczenia, ponieważ wyrok jest jasny w zakresie sentencji, gdyż w sposób jednoznaczny i czytelny wskazano w nim przedmiot i sposób rozstrzygnięcia Sądu. Z tych względów Sąd, na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 i § 2 w związku z art. 158 p.p.s.a., orzekł jak w pkt. I sentencji. Odnosząc się natomiast do wniosku skarżącego o wstrzymanie wykonania prawomocnego wyroku Sądu z dnia 24 listopada 2010 r. oddalającego skargę wskazać należy, iż nie zasługuje on na uwzględnienie. W myśl art. 61 § 3 p.p.s.a. po przekazaniu sądowi skargi sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, o których mowa w § 1, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, z wyjątkiem przepisów prawa miejscowego, które weszły w życie, chyba że ustawa szczególna wyłącza wstrzymanie ich wykonania. Z treści art. 61 § 1 p.p.s.a. wynika zaś, że wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności. Wstrzymanie wykonania aktu lub czynności upada w razie wydania przez sąd orzeczenia kończącego postępowanie w pierwszej instancji (art. 61 § 6 p.p.s.a.). Z powołanych przepisów wynika jednoznacznie, że wojewódzki sąd administracyjny uprawniony jest do wstrzymania wykonania wyłącznie aktów lub czynności, wskazanych w art. 61 § 3 p.p.s.a. Instytucja wstrzymania wykonania odnosi się więc do rozstrzygnięć organów administracji podlegających właściwości sądów administracyjnych, wymienionych w art. 61 § 3 p.p.s.a. i jednocześnie nadających się do wykonania, tj. posiadających przymiot wykonalności. Wstrzymanie wykonania aktu lub czynności organu administracji publicznej może nastąpić zatem w toku trwającego postępowania sądowego przed sądem I instancji, na co wyraźnie wskazuje treść art. 61 § 6 p.p.s.a., z którego wynika, że wstrzymanie wykonania aktu lub czynności upada w razie wydania przez sąd orzeczenia kończącego postępowanie w pierwszej instancji. O wstrzymaniu wykonania jest również mowa w art. 152 p.p.s.a., stosownie do którego, w razie uwzględnienia skargi sąd w wyroku określa, czy i w jakim zakresie zaskarżony akt lub czynność nie mogą być wykonane. Rozstrzygnięcie to traci moc z chwilą uprawomocnienia się wyroku. Wstrzymanie wykonania na podstawie tego przepisu, a więc w wyroku uwzględniającym skargę, dotyczy również wyłącznie aktów lub czynności zaskarżonych do sądu, o których mowa w art. 63 § 3 p.p.s.a. W orzecznictwie przyjęto nadto, że w postępowaniu kasacyjnym wszczętym na skutek wniesienia skargi kasacyjnej od wyroku oddalającego skargę dopuszczalne jest wstrzymanie wykonania decyzji na podstawie art. 61 § 3 w związku z art. 193 p.p.s.a. (uchwała Siedmiu Sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 16 kwietnia 200767 r. sygn. akt I GPS 1/07, ONSAiWSA 2007/4/77). Jednakże i w tej sytuacji wstrzymanie wykonania odnosi się wyłącznie do aktów lub czynności, wskazanych w art. 61 § 3 p.p.s.a., czyli wydanych przez organy administracji publicznej. W niniejszej zaś sprawie skarga kasacyjna nie została wniesiona. Z chwilą wydania orzeczenia kończącego postępowanie sąd traci możliwość orzekania w przedmiocie wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu lub czynności. Przepisy ustawy p.p.s.a nie przewidują zatem możliwości wstrzymania wykonania prawomocnego wyroku sądu oddalającego skargę. Z tych względów wniosek skarżącego o wstrzymanie wykonania prawomocnego wyroku sądu oddalającego skargę nie mógł zostać uwzględniony. Oceny tej nie zmienia fakt, iż skarżący złożył wniosek o wstrzymanie wykonania wyroku sądu oddalającego skargę wraz ze skargą o stwierdzenie niezgodności z prawem tego prawomocnego wyroku, uregulowaną w Dziale VIIA, w przepisach art. 285a – art. 285l p.p.s.a Skarga ta, jeżeli została skutecznie wniesiona, wszczyna odrębne postępowanie sądowe przed Naczelnym Sądem Administracyjnym, którego przedmiotem jest stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia sądu i nie jest kontynuacją prawomocnie zakończonego postepowania. Uwzględnienie tej skargi przez Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 285k § 2 p.p.s.a, nie powoduje ustania bytu prawnego prawomocnego orzeczenia sądu niezgodnego z prawem, lecz stwarza uprawnienie dla strony do dochodzenia odszkodowania przed sądem powszechnym z powodu wyrządzenia szkody wydaniem orzeczenia niezgodnego z prawem. Prawomocne orzeczenie bowiem wiąże nie tylko strony i sąd, który je wydał, lecz również inne sądy i inne organy państwowe, a w przypadkach w ustawie przewidzianych także inne osoby (art. 170 p.p.s.a). Przepisy ustawy p.p.s.a. nie przewidują zatem wstrzymania wykonania prawomocnego wyroku sądu w toku postępowania o stwierdzenie niezgodności z prawem tego orzeczenia ani też w orzeczeniu stwierdzającym omawianą niezgodność, wydawanym wyłącznie przez Naczelny Sąd Administracyjny i uregulowanym w art. 285k § 2 p.p.s.a., zgodnie z którym uwzględniając skargę Naczelny Sąd Administracyjny stwierdza jedynie, że orzeczenie jest w zaskarżonym zakresie niezgodne z prawem. Ponadto w razie skutecznie wniesionej skargi o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia kompetencja do podjęcia rozstrzygnięcia w przedmiocie wniosku o wstrzymanie wykonania tego orzeczenia należałaby do Naczelnego Sądu Administracyjnego. Z tych względów Sąd, na podstawie art. 61 § 1 i § 3 i art. 152 p.p.s.a., orzekł jak w pkt. II sentencji.