IV SAB/Wr 40/06

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA – Jolanta Sikorska (sprawozdawca) Sędziowie Sędzia NSA – Tadeusz Kuczyński Sędzia WSA – Wanda Wiatkowska-Ilków Protokolant Aleksandra Rygielska po rozpoznaniu w Wydziale IV na rozprawie w dniu 7 marca 2007 r. przy udziale --- sprawy ze skarg Z. K. na bezczynność: 1) Dyrektora Oddziału Regionalnego Wojskowej Agencji Mieszkaniowej we W. w przedmiocie wniosku z dnia [...] o wstrzymanie egzekucji; 2) Dyrektora Oddziału Regionalnego Wojskowej Agencji Mieszkaniowej we W. w przedmiocie wydania postanowienia o wezwaniu do dobrowolnego wykonania obowiązku egzekucyjnego; 3) Dyrektora Oddziału Regionalnego Wojskowej Agencji Mieszkaniowej we W. w zakresie wydania postanowienia w przedmiocie zastępczego wykonania obowiązku egzekucyjnego: p o s t a n a w i a: odrzucić skargi. Skarżący Z. K. złożył w dniu [...]r. skargę w sprawie noszącej sygnaturę IV SA/Wr 481/04, w której wskazał jako stronę przeciwną Wojewodę D. i domagał się "zasądzenia, że strona przeciwna jest zobowiązana do wycofania z obiegu prawnego czynności egzekucyjnych, umorzenia postępowania egzekucyjnego i orzeczenia, kto jest zobowiązany do naprawienia szkody i krzywdy z tego postępowania wynikłej." W jej uzasadnieniu opisał czynności Oddziału Terenowego Wojskowej Agencji Mieszkaniowej we W. dokonane z związku z egzekucją wykonaną na podstawie tytułu wykonawczego tego organu z dnia [...]r. Wyjaśnił, że obowiązek podlegający egzekucji określała decyzja OT WAM we W. nr [...] z dnia [...]r. nakazująca opróżnienie kwatery, która to decyzja okazała się być obarczona wadą decyzji nieistniejącej, co zostało rozstrzygnięte decyzją Oddziału Rejonowego WAM we W. nr [...] z dnia [...]r. Opisał też działania Oddziału Terenowego Wojskowej Agencji Mieszkaniowej we W., które w jego ocenie były nieprawidłowe oraz podał, że zwracał się ze skargami do Wojewody D. na nieprawidłowe działania organu egzekucyjnego. Na skargi te nie otrzymał odpowiedzi. Odpis skargi został doręczony Dyrektorowi Oddziału Regionalnego Wojskowej Agencji Mieszkaniowej we W., który wniósł o umorzenie postępowania, ewentualnie o odrzucenie skargi. Wyjaśnił jednocześnie, że na mocy art. 18 ustawy z dnia 16.04.2004 r. o zmianie ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP (Dz. U. Nr 116, poz. 1203) z dniem 01.07.2004 r. oddziały rejonowe Agencji stały się jej oddziałami regionalnymi. Organ podał, że na mocy porozumienia zawartego w dniu [...]r. Wojewoda D., działający na podstawie art. 33 ustawy z dnia 5 czerwca 1998 r. o administracji rządowej w województwie (tj. Dz. U. z 2001 r. Nr 36, poz. 872 z późn. zm.), powierzył Wojskowej Agencji Mieszkaniowej wykonywanie w jego imieniu zadań z zakresu egzekucji administracyjnej obowiązków o charakterze niepieniężnym polegających na opróżnieniu osobnych kwater stałych, które to zadania stosownie do treści art. 20 § 3 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji należą do właściwości tego organu (Dz. Urz. Województwa D. z 2002 r. Nr 89, poz. 1492). W porozumieniu jednoznacznie zostało określone, jakie czynności Wojewoda powierzył Agencji, jakie zaś pozostawił we własnej kompetencji. Między innymi w § 2 ust. 2 pkt 2 porozumienia ustalono, że środki zaskarżenia służące zobowiązanemu w postępowaniu egzekucyjnym (zarzuty i skarga), rozpatrywać będzie Wojewoda, a nie Dyrektor Oddziału Terenowego WAM, co też w niniejszej sprawie miało miejsce. Podniósł, że z treści skargi nie wynika jednoznacznie jej przedmiot, jak również wyczerpanie przez skarżącego trybu odwoławczego przed wniesieniem skargi. Dodał, że postępowanie egzekucyjne zostało zakończone oraz, że w dniu [...]r. lokal, którego postępowanie dotyczy został sprzedany osobie trzeciej. W toku postępowania wezwany do usunięcia braków formalnych skargi pełnomocnik skarżącego nadesłał pisma procesowe z dnia [...]r. nazwane "wniosek" oraz "uzupełnienie skargi", a także z dnia [...] nazwane "wniosek", w których opisał okoliczności związane z eksmisją skarżącego z zajmowanej przez niego kwatery nr [...] położonej przy ul. [...] we W., akty administracyjne i czynności podejmowane przez organy administracji w związku z wykonaniem decyzji OT WAM we W. z dnia [...] Nr [...], opisał nieprawidłowości, jakich jego zdaniem dopuściły się organy administracji, wykonując eksmisję oraz rozpoznając wnioski i odwołania skarżącego składane w toku postępowania egzekucyjnego. W pismach tych skarżący kwestionował nie tylko wskazane tam akty administracyjne wydawane zarówno przez organ I, jak i II instancji WAM oraz przez Wojewodę D., ale również bezczynność w/w organów administracji. Wobec niejednoznacznego sprecyzowania skargi, kolejnym zarządzeniem z dnia [...]r. Sąd ponownie wezwał skarżącego do usunięcia braków formalnych skargi w terminie 7 dni pod rygorem jej odrzucenia. W odpowiedzi skarżący nadesłał dwa kolejne obszerne pisma z dnia [...]r. i z dnia [...]r. Ostatecznie sprecyzował przedmiot skargi na rozprawie w dniu [...], co zostało zaprotokołowane. Następnie pismem z dnia [...] wniósł o sprostowanie w/w protokółu rozprawy. Na rozprawie w dniu [...]r., wyznaczonej po zakończeniu postępowania wszczętego wnioskiem o sprostowanie protokółu rozprawy z dnia [...], skarżący podtrzymał swoje stanowisko odnośnie przedmiotu zaskarżenia w sprawie sprecyzowanego na rozprawie w dniu [...] i podał, że przedmiotem skargi w sprawie noszącej sygnaturę IV SA/Wr 481/04 jest: 1) wezwanie Dyrektora Oddziału Terenowego Wojskowej Agencji Mieszkaniowej we W. z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie dobrowolnego opuszczenia lokalu; 2) tytuł wykonawczy wystawiony przez Dyrektora Oddziału Terenowego Wojskowej Agencji Mieszkaniowej we W. z dnia [...] Nr [...]; 3) postanowienie Dyrektora Oddziału Terenowego Wojskowej Agencji Mieszkaniowej we W. z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie zastosowania środka egzekucyjnego; 4) czynności egzekucyjne dokonane w dniu [...]. Podał również, że przedmiotem skargi jest także bezczynność: 1) Dyrektora Oddziału Terenowego Wojskowej Agencji Mieszkaniowej we W. w przedmiocie wniosku skarżącego z dnia [...] o wstrzymanie egzekucji; 2) Dyrektora Oddziału Rejonowego Wojskowej Agencji Mieszkaniowej we W. w przedmiocie wydania postanowienia o wezwaniu skarżącego do dobrowolnego wykonania obowiązku egzekucyjnego; 3) Dyrektora Oddziału Rejonowego Wojskowej Agencji Mieszkaniowej we W. w zakresie wydania postanowienia w przedmiocie zastępczego wykonania obowiązku egzekucyjnego; 4) Wojewody D. w przedmiocie nierozpatrzenia skargi z dnia [...]; 5) Wojewody D. w przedmiocie nierozpatrzenia skargi z dnia [...] (data wysłania [...]) w przedmiocie zarzutów do wydanych aktów egzekucyjnych; 6) Wojewody D. w przedmiocie nierozpatrzenia skargi z dnia [...] zawierającej zarzuty do wydanych aktów egzekucyjnych. Postanowieniem podjętym na rozprawie w dniu [...] Sąd wyłączył od rozpoznania w sprawie sygn. IV SA/Wr 481/04 skargę Z. K. na bezczynność Dyrektora Oddziału Terenowego i Oddziału Rejonowego Wojskowej Agencji Mieszkaniowej we W., a także na bezczynność Wojewody D. Skarga ta została wpisana do repertorium SAB i nadano jej sygnaturę IV SAB/Wr 40/06. Następnie ze sprawy o sygn. IV SAB/Wr 40/06 została wyłączona do odrębnego rozpoznania skarga Z. K. na bezczynność Wojewody D., której nadano sygn. IV SAB/Wr 7/07. Przedmiotem rozpoznania w sprawie niniejszej jest zatem bezczynność: 1) Dyrektora Oddziału Terenowego Wojskowej Agencji Mieszkaniowej we W. w przedmiocie wniosku skarżącego z dnia [...] o wstrzymanie egzekucji; 2) Dyrektora Oddziału Rejonowego Wojskowej Agencji Mieszkaniowej we W. w przedmiocie wydania postanowienia o wezwaniu skarżącego do dobrowolnego wykonania obowiązku egzekucyjnego; 3) Dyrektora Oddziału Rejonowego Wojskowej Agencji Mieszkaniowej we W. w zakresie wydania postanowienia w przedmiocie zastępczego wykonania obowiązku egzekucyjnego; W odpowiedzi na tak sprecyzowaną ostatecznie skargę w niniejszej sprawie o sygn. IV SAB/Wr 40/06 Dyrektor Oddziału Regionalnego Wojskowej Agencji Mieszkaniowej we W. podał, że w świetle decyzji Dyrektora Oddziału Rejonowego Wojskowej Agencji Mieszkaniowej we W. z dnia [...] Nr [...], którą umorzono postępowanie odwoławcze od decyzji z dnia [...] Nr [...] nie budzi wątpliwości, że egzekucja opróżnienia kwatery była wadliwa skoro jej przedmiotem było wyegzekwowanie obowiązku wynikającego z nie doręczonej dłużnikowi decyzji. Z uwagi na fakt, że przedmiotem skargi jest też bezczynność Wojewody D. w sprawie rozpatrzenia zarzutów skarżącego dotyczących przeprowadzonego postępowania egzekucyjnego, skarga dotycząca organów WAM jest w ocenie tego organu przedwczesna skoro zarzuty skarżącego oparte były na nie doręczeniu decyzji zobowiązującej do opróżnienia kwatery, która to decyzja stanowiła podstawę wystawienia tytułu wykonawczego z dnia [...] nr [...] i prowadzonej w oparciu o ten tytuł egzekucji. Ponadto odnośnie bezczynności w przedmiocie wniosku skarżącego o wstrzymanie egzekucji podała, że pismo skarżącego z dnia "[...]" Dyrektor OT WAM we W. potraktował jako pismo zobowiązanego do wierzyciela nie podlegające załatwieniu w żadnej z procesowych form przewidzianych ustawą o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Na pismo to skarżący otrzymał odpowiedź w piśmie z dnia [...] nr [...] zawierającą stanowisko OT WAM jako wierzyciela obowiązku opróżnienia kwatery. Odnośnie bezczynności w przedmiocie wydania postanowienia o wezwaniu skarżącego do dobrowolnego wykonania obowiązku egzekucyjnego oraz bezczynności w sprawie wydania postanowienia w przedmiocie zastępczego wykonania obowiązku egzekucyjnego podniósł, że Dyrektor Oddziału Rejonowego WAM we W. nie był właściwy do wydawania jakiegokolwiek postanowienia w sprawie wezwania skarżącego do dobrowolnego wykonania obowiązku oraz w przedmiocie zastępczego wykonania obowiązku, nie był bowiem organem egzekucyjnym. Zdaniem organu z art. 143 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji nie wynika obowiązek wydawania dwóch odrębnych postanowień w przypadku egzekucji obowiązku opróżnienia lokalu. Postanowienie zatem Dyrektora OT WAM we W. z dnia [...] nr [...] spełniało wymogi formalne określone w art. 143 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Na rozprawie w dniu [...] (k. [...]) skarżący podał, że w jego ocenie wyczerpał służący mu w postępowaniu administracyjnym tryb zażaleniowy w związku z bezczynnością organu, składając do Wojewody D. skargę w dniu [...], skargę z dnia [...] oraz wniosek z dnia [...]. Zdaniem skarżącego te trzy pisma wyczerpują tryb zażaleniowy służący skarżącemu w postępowaniu administracyjnym w sprawie bezczynności zarówno Wojewody D., jak i Dyrektora Oddziału Regionalnego Wojskowej Agencji Mieszkaniowej. Tryb zażaleniowy wyczerpuje też pismo skierowane do Dyrektora Oddziału Terenowego Wojskowej Agencji Mieszkaniowej we W. z dnia [...] nazwane wezwaniem o niezwłoczne przywrócenie stanu posiadania. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje. Skargi podlegały odrzuceniu. Przedmiotem skarg wniesionych w niniejszej sprawie jest bezczynność organu administracji publicznej. Organem tym według skarżącego jest Dyrektor Oddziału Terenowego i Dyrektor Oddziału Rejonowego Wojskowej Agencji Mieszkaniowej we W. Zważyć jednak należy, że organów takich nie ma od dnia 1 lipca 2004 r. w strukturze organów administracji publicznej RP. Na podstawie bowiem art. 18 ustawy z dnia 16.04.2004 r. o zmianie ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP (Dz. U. Nr 116, poz. 1203) z dniem 1 lipca 2004 r. oddziały rejonowe Wojskowej Agencji Mieszkaniowej stały się jej oddziałami regionalnymi (ust. 1), a sprawy dotychczas prowadzone przez oddziały terenowe Wojskowej Agencji Mieszkaniowej, a niezakończone z dniem wejścia w życie ustawy, oraz ich właściwość rzeczową i miejscową przejęły właściwe miejscowo oddziały regionalne Wojskowej Agencji Mieszkaniowej (ust. 2). W tej sytuacji stroną postępowania w sprawie na mocy art. 10 pkt 3) ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP w nowym brzmieniu jest Dyrektor Oddziału Regionalnego Wojskowej Agencji Mieszkaniowej we W. W związku z przedmiotem skarg, jakim jest bezczynność organu administracji publicznej, wskazać należy niezależnie od stanowiska zajętego w sprawie przez stronę przeciwną, że zgodnie z art. 52 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) skargę do sądu administracyjnego można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie, chyba że skargę wnosi prokurator lub Rzecznik Praw Obywatelskich. Przez wyczerpanie środków zaskarżenia należy rozumieć sytuację, w której stronie nie przysługuje żaden środek zaskarżenia, taki jak zażalenie, odwołanie lub wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, przewidziany w ustawie. Dopiero wyczerpanie trybu zażaleniowego w postępowaniu przed organami administracji przed wniesieniem skargi do sądu administracyjnego otwiera skarżącemu drogę do rozpoznania skargi. Na rozprawie w dniu [...] r. skarżący podał, że w jego ocenie wyczerpał służący mu w postępowaniu administracyjnym tryb zażaleniowy w związku z bezczynnością organu, składając do Wojewody D. skargę w dniu [...] r., skargę z dnia [...] r. oraz wniosek z dnia [...] r. Zdaniem skarżącego te trzy pisma wyczerpują tryb zażaleniowy służący skarżącemu w postępowaniu administracyjnym nie tylko w sprawie bezczynności Wojewody D., która to bezczynność jest przedmiotem rozstrzygnięcia sprawy wyłączonej do odrębnego rozpoznania ze sprawy niniejszej i prowadzonej pod sygn. IV SAB/Wr 7/07, ale także w sprawie bezczynności Dyrektora Oddziału Regionalnego Wojskowej Agencji Mieszkaniowej we W.. W ocenie skarżącego tryb zażaleniowy wyczerpuje też pismo skierowane do Dyrektora Oddziału Terenowego Wojskowej Agencji Mieszkaniowej we W. z dnia [...] r. nazwane wezwaniem o niezwłoczne przywrócenie stanu posiadania. Zdaniem Sądu nie można zgodzić się ze stanowiskiem skarżącego co do tego, że przed wniesieniem skarg do sądu w niniejszej sprawie wyczerpał - w związku z bezczynnością organu - służący mu w postępowaniu administracyjnym tryb zażaleniowy. Według stanowiska skarżącego, Dyrektor Oddziału Regionalnego Wojskowej Agencji Mieszkaniowej we W. pozostaje bezczynny w niniejszej sprawie przez to, że: 1) nie rozpatrzył wniosku skarżącego z dnia [...]r. o wstrzymanie egzekucji, 2) nie wydał postanowienia o wezwaniu do dobrowolnego wykonania obowiązku egzekucyjnego oraz 3) nie wydał postanowienia w przedmiocie zastępczego wykonania obowiązku egzekucyjnego. Pomijając merytoryczną dopuszczalność tak sformułowanej bezczynności stwierdzić należy, że przed wniesieniem skargi do Sądu skarżący nie wyczerpał trybu zażaleniowego. Nie wniósł bowiem zażalenia do organu wyższego stopnia w rozumieniu przepisów k.p.a. na bezczynność organu. Pismo z dnia [...]r., które w ocenie skarżącego wyczerpuje tryb zażaleniowy jest skierowaną do Wojewody D. skargą zawierającą wniosek "o ponowne rozpatrzenie skargi z dnia [...]r. w przedmiocie egzekucji i orzeczenie o umorzeniu egzekucji z dnia [...]r.", a adresatem skargi z dnia [...]r. jest Wojewoda D., zaś jej przedmiotem jest żądanie uchylenia postanowienia o zastosowaniu środka egzekucyjnego wydanego w dniu [...] przez "Dyrektora Oddziału Wojskowej Agencji Mieszkaniowej". Wojewoda D. nie był i nie jest organem wyższego stopnia w stosunku do organów Wojskowej Agencji Mieszkaniowej we W. Skarga ta zatem nie może być uznana za zażalenie wyczerpujące tryb odwoławczy w postępowaniu administracyjnym w związku z bezczynnością organu. Pismo z dnia [...] nazwane skargą (k. [...] akt sprawy) także zostało skierowane do Wojewody D. i zawiera wniosek o ponowne rozpatrzenie skarg z dnia [...] oraz z dnia [...] w przedmiocie egzekucji. Z przyczyn wyżej podanych pismo to także nie może być uznane za zażalenie w związku z bezczynnością organów Wojskowej Agencji Mieszkaniowej we W. we wskazanych przedmiotach. Wniosek z dnia [...]r. (k. [...] akt sprawy) również został skierowany do Wojewody D. We wniosku tym skarżący domaga się udzielenia odpowiedzi na jego skargę z dnia [...] w przedmiocie umorzenia egzekucji. Pismo to nie wyczerpuje cech zażalenia, nie zostało skierowane do organu wyższego stopnia w stosunku do organów Wojskowej Agencji Mieszkaniowej we W., a przede wszystkim dotyczy umorzenia egzekucji. Nie pozostaje zatem w związku z przedmiotem bezczynności w sprawie niniejszej. Natomiast skarga z dnia [...]r. (k. [...] akt administracyjnych) została skierowana do Dyrektora Oddziału Terenowego Wojskowej Agencji Mieszkaniowej we W. i zawiera wezwanie "o niezwłoczne przywrócenie posiadania przed opróżnieniem w dniu [...] r. oraz naprawienie szkody i krzywdy wynikłej z tej czynności oraz umorzenie kosztów dostosowania kwatery, jakimi bezprawnie obciążono" skarżącego po opróżnieniu kwatery. Pismo to zatem nie tylko nie pozostaje w związku z przedmiotem bezczynności w niniejszej sprawie, ale jeszcze zostało skierowane do ówczesnego organu I instancji, a nie do organu wyższego stopnia w rozumieniu k.p.a. w stosunku do organu, którego bezczynności dotyczy przedmiot postępowania. Skoro zatem, wbrew obowiązkowi wynikającemu z art. 52 § 1 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, przed wniesieniem do Sądu w niniejszej sprawie skarg na bezczynność organu, skarżący nie wyczerpał trybu zażaleniowego służącego mu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie, skargi jego podlegały odrzuceniu jako niedopuszczalne, co orzeczono na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 w/w ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.