IV SAB/Wr 40/21

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Bogumiła Kalinowska po rozpoznaniu w dniu 7 września 2021 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi J. Ż. na bezczynność Prezesa Sądu Okręgowego we W. w przedmiocie udostępnienia informacji dotyczącej środka zaskarżenia od pisma Kuratora Okręgowego Sądu Okręgowego we W. postanawia: I. odrzucić skargę; II. zwrócić stronie skarżącej kwotę 100,00 (słownie: sto) złotych. Pismem z dnia [...] grudnia 2020 r. J. Ż. (dalej: strona, skarżący) wniósł skargę na bezczynność "Kuratora Okręgowego we W. w zakresie udostępnienia informacji publicznej". W uzasadnieniu skargi skarżący wskazał, że pismem z dnia [...] listopada 2020 r. zwrócił się do Kuratora Okręgowego Sądu Okręgowego we W. (dalej: Kurator Okręgowy) z żądaniem pisemnego pouczenia go o możliwości zaskarżenia pisma tego organu z dnia [...] września 2020 r. do organu wyższej instancji oraz udzielenia odpowiedzi, czy brak takiego pouczenia w treści pisma stanowi rażące naruszenie prawa, jednak nie otrzymał odpowiedzi na powyższe żądanie. W odpowiedzi na skargę Prezes Sądu Okręgowego we W. wniósł o odrzucenie skargi wskazując, że przedmiot skargi nie należy do właściwości sądów administracyjnych, które nie sprawują kontroli nad sposobem wykonywania wewnętrznego nadzoru administracyjnego nad kuratorami sądowymi przez prezesów sądów powszechnych. Uzasadniając swoje stanowisko organ wyjaśnił, że wniosek strony z dnia [...] listopada 2020 r. został rozpoznany, jako skarga wnioskodawcy na Kuratora Okręgowego, przez Prezesa Sądu Okręgowego we W., który zgodnie z art. 37 ust. 1 ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. o kuratorach sądowych (t. j. Dz. U. z 2020 r., poz. 167 ze zm., dalej: ustawa o kuratorach sądowych), wykonuje wewnętrzny nadzór administracyjny nad Kuratorem Okręgowym. Prezes Sądu Okręgowego zaznaczył również, że pismem z dnia [...] grudnia 2020 r. poinformował stronę, iż brak jest przesłanek do wyłączenia członków [...] Zespołu Kuratorskiej Służy Sądowej Sądu Rejonowego dla [...] od podejmowania czynności w sprawie [...] z przyczyn wskazanych w piśmie Kuratora Okręgowego z dnia [...] września 2020 r., wskazując jednocześnie na brak środków zaskarżenia od tego pisma. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje: Zakres właściwości rzeczowej sądów administracyjnych reguluje art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U z 2019 r., poz. 2325 ze zm., dalej: p.p.s.a.), zgodnie z którym, sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie (art. 3 § 1 p.p.s.a.). Kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na (art. 3 § 2 p.p.s.a.): 1) decyzje administracyjne; 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty; 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie; 4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z wyłączeniem aktów lub czynności podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2018 r. poz. 2096 oraz z 2019 r. poz. 60, 730, 1133 i 2196), postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2019 r. poz. 900, z późn. zm.), postępowań, o których mowa w dziale V w rozdziale 1 ustawy z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej (Dz. U. z 2019 r. poz. 768, 730, 1520, 1556 i 2200), oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw; 4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach, opinie zabezpieczające i odmowy wydania opinii zabezpieczających; 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej; 6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej; 7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego; 8) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a; 9) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw. Sądy administracyjne orzekają także w sprawach sprzeciwów od decyzji wydanych na podstawie art. 138 § 2 k.p.a. (art. 3 § 2a p.p.s.a.) oraz w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę, i stosują środki określone w tych przepisach (art. 3 § 3 p.p.s.a.). Powyższe wyliczenie stanowi katalog zamknięty a zatem kontrola sprawowana przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie wyłącznie w sprawach ściśle przez ustawę określonych. W konsekwencji sprawy dotyczące aktów lub czynności niewymienionych w art. 3 p.p.s.a. nie są objęte właściwością sądu administracyjnego i zgodnie z treścią art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a. skargi w tym przedmiocie podlegają odrzuceniu. Rolą sądu administracyjnego jest w pierwszym rzędzie uprzednie zbadanie każdej z wniesionych skarg pod względem jej dopuszczalności. Dopiero stwierdzenie, że dana sprawa podlega kognicji sądów administracyjnych będzie otwierało drogę do merytorycznej oceny kwestionowanego aktu, czynności, bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania. Odnosząc treść przywołanych przepisów do materii objętej niniejszą skargą należy przyjąć, że nie mieści się ona w żadnej z wymienionych w art. 3 § 2 pkt 8 i 9 p.p.s.a. kategorii bezczynności podlegających kognicji sądów administracyjnych. Przedmiotem skargi strony jest bowiem de facto bezczynność Prezesa Sądu Okręgowego, sprawującego wewnętrzny nadzór administracyjny nad Kuratorem Okręgowym, w przedmiocie udostępnienia informacji dotyczącej środka zaskarżenia od pisma Kuratora Okręgowego, w którym poinformowano stronę o braku przesłanek do wyłączenia wskazanych w piśmie kuratorów sądowych zespołu kuratorskiej służby sądowej sądu rejonowego od podejmowania czynności w sprawie. Tymczasem działania kuratorów sądowych w sądach rejonowych w ramach zespołu kuratorskiej służby sądowej, wykonujących orzeczenia w sprawach karnych oraz w sprawach rodzinnych i nieletnich, uregulowane przepisami ustawy o kuratorach sądowych, nie stanowią czynności z zakresu administracji publicznej, lecz procedury karnej lub cywilnej. W konsekwencji skargę wniesioną do tutejszego Sądu należało odrzucić, ponieważ jej przedmiot nie należy do właściwości sądów administracyjnych. Nie sprawują one bowiem kontroli nad sposobem wykonywania wewnętrznego nadzoru administracyjnego nad kuratorami sądowymi przez prezesów sądów powszechnych. Na marginesie jedynie wskazać należy, że wbrew twierdzeniom skarżącego, sformułowany przez niego wniosek z dnia [...] listopada 2020 r. nie stanowi wniosku o udostępnienie informacji publicznej, gdyż przedmiotem żądania strony nie jest informacja publiczna w rozumieniu art. 1 ust. 1 i 2 oraz art. 3 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (t. j. Dz. U. z 2020 r., poz. 2176). W tym stanie rzeczy, na mocy art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a., orzeczono jak w pkt. I sentencji postanowienia. Podstawę orzeczenia o zwrocie stronie skarżącej uiszczonego wpisu sądowego od skargi (pkt II sentencji) stanowi art. 232 § 1 pkt 1 p.p.s.a., zgodnie z którym sąd z urzędu zwraca stronie cały uiszczony wpis od pisma odrzuconego.