IV SAB/Wr 47/20

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: asesor WSA Marta Pająkiewicz-Kremis, , po rozpoznaniu w dniu 23 kwietnia 2020 r. na posiedzeniu niejawnym w Wydziale IV sprawy ze skargi K. K. na bezczynność Okręgowego Inspektora Pracy we W. w przedmiocie udostępnienia materiałów z przeprowadzonej kontroli przestrzegania przepisów prawa pracy postanawia: odrzucić skargę. Skarżący K.K. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu skargę na działania (bezczynność) Okręgowego Inspektora Pracy we W. podnosząc, że głównym celem tej skargi (określanej przez stronę także jako pozew administracyjny) jest kontynuacja i zakończenie procesu gromadzenia dowodów na to, że [...] bank A., działający globalnie na całym świecie, oraz międzynarodowa firma B., notowana na [...] giełdzie papierów wartościowych, będąc w zmowie, ustalili ze skarżącym takie formalne i faktyczne stosunki pracy, przy których skarżący, będąc pracownikiem banku A., został zmuszony do pracy dla banku jako zwykły pracownik, przy braku zobowiązań drugiej strony (banku) jako pracodawcy. W skardze zarzucono, że w rezultacie działań dwóch podmiotów gospodarczych, bank A. miał możliwość: 1) postawienia skarżącemu jako pracownikowi nieograniczonych wymagań, 2) zwolnienia skarżącego z pracy w dowolnym momencie, bez podania przyczyny. Wskazano również, że nie ustalono ze skarżącym zakresu pracy, który przewidywał tymczasowo ograniczone zaangażowanie skarżącego w pracę w banku A. jako pracownika firmy B. Sytuacja ta doprowadziła do naruszenia konstytucyjnych i obywatelskich praw skarżącego. Skarżący wyjaśnił, że dwukrotnie zwracał się do organów państwowych RP, prowadzących nadzór nad przestrzeganiem prawa pracy, z wnioskami dotyczącymi naruszenia jego praw w latach 2017-2018. Nadmienił, że, zasadniczo, wyniki inspekcji prowadzonych przez terytorialne jednostki inspekcji pracy ocenia jako zadowalające, jednakże ma zarzuty co do działań i decyzji państwowych organów nadzoru, które zostały rozwinięte w skardze. W ramach rozbudowanej argumentacji skargi skarżący szczegółowo przedstawił okoliczności związane z zatrudnieniem w banku A. oddział we W. (na stanowisku: [...]), a także, okoliczności odsunięcia go od pracy w dniu 14 października 2016 r. (zablokowanie komputera, zażądanie zwrotu karty dostępu do komputera i e-przepustki do biura A.). Opisał również przebieg współpracy z firmą B. w okresie od 17 października do 1 grudnia 2016 r. oraz okoliczności jej zakończenia, w tym, trudności w odzyskaniu osobistych rzeczy skarżącego pozostawionych w tej ostatniej firmie oraz dokumentów potwierdzających rozliczenie się z dóbr materialnych. Wskazał na relacje umowne pomiędzy obiema podmiotami, a także podniósł, że bank A. nie dostarczył skarżącemu, pomimo jego starań, kopii jego akt osobowych. W ramach dalszych wywodów skargi skarżący podniósł, że składając zawiadomienie do Inspekcji Pracy zwrócił się o udostępnienie mu dokumentów z kontroli przeprowadzonych przez Inspekcję Pracy we W. i w K. Żądanie skarżącego dotyczyło udostępnienia mu wszystkich elektronicznych i papierowych dokumentów zawierających dane osobowe skarżącego, w tym dostępu do korporacyjnej skrzynki pocztowej skarżącego. W odpowiedzi, Inspekcja Pracy w K. odmówiła skarżącemu dostępu do dokumentów firmy B. sp. z o.o. zawierających dane osobowe skarżącego, a Inspekcja Pracy we W., odmówiła tego rodzaju dokumentów banku A. Skarżącemu odmówiono również dostępu do opisu materiałów ze spraw nadzorczych z Inspektoratów Pracy we W. i w K. o które wnioskował. Zdaniem skarżącego, wspomniana odmowa jest niezgodna z prawem i narusza prawa skarżącego do dostępu do materiałów spraw nadzorczych. Skarżący traktuje ją jako przejaw dyskryminacji i naruszenie jego konstytucyjnych praw z art. 32 Konstytucji RP. Zdaniem skarżącego, odmowa udostępnienia mu wnioskowanych materiałów wskazuje na "ogólne powierzchowne rozpoznanie nadzorcze", "brak staranności w jego prowadzeniu" oraz "nadużycie uprawnień". Skarżący zarzucił również, że w odpowiedziach otrzymanych od Inspekcji Pracy we W. brak jest wzmianki o działaniach inspekcji w celu odzyskania kopii dokumentów dotyczących otrzymania i zwrotu dóbr materialnych w banku A. w S. Powołując się na art. 61 Konstytucji RP, a także, na art. 23 ust. 1 pkt 3, pkt 5 i pkt 8 ustawy o Państwowej Inspekcji Pracy skarżący wniósł o zobowiązanie Państwowej Inspekcji Pracy we W. do: 1) zażądania dokumentów związanych ze stosunkami pracy od banku A. w S.; 2) zażądania dokumentów związanych ze stosunkami pracy od B sp. z o.o.; 3) przeprowadzenia wywiadu urzędników banku A. w S.; 4) zażądania dokumentów związanych z otrzymaniem przez skarżącego dóbr materialnych w banku A. w S.; 5) zażądania pełnej kopii czterostronnej umowy (zawartej pomiędzy: C. z siedzibą w W., D. z siedzibą w N., B. sp. z o.o. z siedzibą w K. oraz E. sp. z o.o. z siedzibą w Z.) i dokumentów związanych z jej wykonaniem; 6) zażądania dokumentów związanych z organizacją tymczasowej pracy skarżącego w banku A. w S. jako pracownik B. sp. z o.o.; 7) zażądania egzemplarza opisu stanowisk skarżącego; 8) dostarczenia skarżącemu pełnej kopii dokumentów z przeprowadzonych i przyszłych kontroli. W odpowiedzi na skargę, Okręgowy Inspektor Pracy we W. wniósł o jej oddalenie w całości. Organ ten porządkująco wskazał, że w dniu 17 stycznia 2020 r. do Okręgowego Inspektoratu Pracy we W. wpłynęła skarga strony na bezczynność Okręgowego Inspektora Pracy we W. w zakresie zgłaszanych naruszeń praw pracowniczych, jakich dopuścić się miały w stosunku do skarżącego w 2016 r. firmy - B. sp. z o.o. i F. sp. z o.o. W ocenie skarżącego, dokumenty, które otrzymał on od organu w związku z zakończeniem kontroli przeprowadzanych przez Okręgowego Inspektora Pracy w latach 2017 i 2018 nie zawierały informacji dotyczących opisu materiałów przeprowadzonych kontroli. Fakt ten skarżący uznał za odmowę udzielenia mu dostępu do materiałów z kontroli ze strony dwóch Inspekcji Pracy, stanowiącą przejaw dyskryminacji działań organów władzy państwowej w stosunku do skarżącego, na korzyść jego byłych pracodawców. W ustosunkowaniu do zarzutów podniesionych w skardze Okręgowy Inspektor Pracy podniósł, że na wniosek skarżącego z dnia 16 maja 2017 r. Okręgowy Inspektor Pracy w K. przeprowadził kontrolę w firmie B. sp. z o.o. z siedzibą w Z. Kontrola ta została przeprowadzona w dniach – 26 czerwca 2017 r., 19 lipca 2017 r., 7 i 21 listopada 2017 r. Przebieg kontroli został odnotowany w notatce urzędowej z kontroli oraz w protokole z kontroli. O wynikach kontroli Okręgowy Inspektor Pracy w K. powiadomił skarżącego odpowiednio pismami z dnia 5 lipca 2017 r. oraz 24 listopada 2017 r. Pisma te zawierały informacje wymagane odrębnymi przepisami oraz stosowne pouczenia o możliwości skierowania sprawy przeciwko pracodawcy na drogę sądową. Podobnie, na wniosek skarżącego organ przeprowadził kontrolę w firmie F. sp. z o.o. oraz w firmie B. sp. z o.o. z siedzibą w Z. w części dotyczącej czasu pracy. Kontrola ta została przeprowadzona w dniach – 1 września 2017 r. i 10 października 2017 r. Przebieg kontroli został odnotowany w protokole z kontroli. O wynikach kontroli organ powiadomił skarżącego pismem z dnia 5 października 2017 r. Pismo to zawierało informacje wymagane odrębnymi przepisami oraz stosowne pouczenia o podmiocie w stosunku do którego skarżący powinien kierować ewentualne roszczenia (B. sp. z o.o.). W piśmie z dnia 5 stycznia 2018 r. (data wpływu do organu) skarżący wskazał, że kontrole przeprowadzone przez Okręgowy Inspektorat Pracy – w K. i we W. uważa za skuteczne i jednocześnie zwrócił się do obu inspektorów z prośbą o zestaw dokumentów dla każdej kontroli. W odpowiedzi, pismem z dnia 16 lutego 2018 r. organ przesłał skarżącemu protokół z kontroli F. sp. z o.o. we W. wraz z załącznikami. Poinformował jednocześnie, że wobec złożenia przez podmiot kontrolowany wniosku o objęcie tajemnicą przedsiębiorstwa informacji zawartych w załączniku nr 3 do protokołu kontroli, do przesłanego protokołu nie dołączono załącznika nr 3. Organ poinformował również, że dokonał ograniczenia treści w zakresie ochrony prywatności osoby fizycznej na podstawie art. 5 ust. 2 ustawy o dostępie do informacji publicznej. W analogiczny sposób postąpił Okręgowy Inspektor Pracy w K. udzielając skarżącemu odpowiedzi w dniu 9 stycznia 2018 r. Do pisma dołączono – protokół kontroli wraz z załącznikami i notatką urzędową z kontroli. W piśmie tym zawarto informację, że przesyłana dokumentacja ma formę przetworzoną z uwagi na konieczność ochrony prywatności osoby fizycznej na podstawie art. 5 ust. 2 ustawy o dostępie do informacji publicznej. W treści odpowiedzi na skargę nadmieniono, że skarżący w zakresie naruszeń dotyczących czasu pracy mógł wystąpić z odpowiednim roszczeniem do sądu powszechnego – sądu pracy, o czym był informowany w pismach zawierających wyniki kontroli. W piśmie z dnia 10 kwietnia 2020 r. (prezentata Sądu) skarżący podtrzymał zarzuty skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje: Wniesiona przez stronę skarga dotyczy kwestii niepodlegających kognicji sądów administracyjnych i jako taka podlega odrzuceniu. Zakres właściwości sądów administracyjnych reguluje m.in. art. 3 § 1 – 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325, dalej: p.p.s.a.). Zgodnie z tym przepisem, sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie (§ 1). Kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na: 1) decyzje administracyjne; 2) 1 postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty; 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie, z wyłączeniem postanowień wierzyciela o niedopuszczalności zgłoszonego zarzutu oraz postanowień, przedmiotem których jest stanowisko wierzyciela w sprawie zgłoszonego zarzutu; 4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z wyłączeniem aktów lub czynności podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2018 r. poz. 2096 oraz z 2019 r. poz. 60, 730, 1133 i 2196), postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2019 r. poz. 900, z późn. zm.), postępowań, o których mowa w dziale V w rozdziale 1 ustawy z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej (Dz. U. z 2019 r. poz. 768, 730, 1520, 1556 i 2200), oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw; 4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach, opinie zabezpieczające i odmowy wydania opinii zabezpieczających; 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej; 6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej; 7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego; 8) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a; 9) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw (§ 2). Sądy administracyjne orzekają także w sprawach sprzeciwów od decyzji wydanych na podstawie art. 138 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (§ 2a). Sądy administracyjne orzekają także w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę, i stosują środki określone w tych przepisach (§ 3). Jak można wnioskować z treści skargi, skarżący poprzez wniesienie skargi zgłasza zarzuty co do działań m.in. Okręgowego Inspektora Pracy we W. w związku z przeprowadzonymi kontrolami z zakresu inspekcji pracy w firmach – F. sp. z o.o. oraz B. sp. z o.o. W ocenie skarżącego, dokumenty które otrzymał on od organu inspekcji pracy w związku z zakończeniem kontroli przeprowadzanych w latach 2017 i 2018 r. nie zawierały informacji dotyczących opisu materiałów wykorzystanych w toku przeprowadzonych kontroli. Dodatkowo, zdaniem skarżącego, w odpowiedziach otrzymanych od Inspekcji Pracy we W. brak jest wzmianki o działaniach tej inspekcji podjętych w celu odzyskania kopii dokumentów dotyczących otrzymania i zwrotu dóbr materialnych w banku A. w S. Niezależnie od tych zarzutów, argumentacja skargi koncentruje się także na kwestiach związanych z naruszeniami pracowniczymi. W ocenie Sądu, wywodzona na tych podstawach faktycznych skarga nie mieści się w kognicji rzeczowej sądu administracyjnego. Należy zwrócić uwagę na to, że kierowane wobec organu inspekcji pracy roszczenia nie mieszczą się w katalogu aktów lub czynności w rozumieniu art. 3 p.p.s.a. Z treści skargi, odpowiedzi na skargę, a także akt administracyjnych wynika, że niezadowolenie skarżącego wiąże się zasadniczo ze sposobem postępowania organu w ramach przeprowadzonej kontroli i dotyczy braku ujawnienia treści danych wykorzystywanych na potrzeby tego postępowania. Należy w tym miejscu zwrócić uwagę, że postępowanie kontrolne odnosi się do etapu ustaleń faktycznych i jako takie, nie podlega kontroli sądu administracyjnego. Z treści art. 23 ust. 1 pkt 3, pkt 5 i pkt 8 ustawy z dnia 13 kwietnia 2007 r. o Państwowej Inspekcji Pracy (Dz. U. z 2019 r., poz. 1251) skarżący błędnie wywodzi swoich uprawnień do wglądu w materiały do których dostęp posiada organ sprawujący nadzór nad przestrzeganiem przepisów pracy. Co się dotyczy podnoszonych w skardze – naruszeń pracowniczych, w tym, tych związanych z czasem pracy, przez byłych pracodawców, to jak słusznie podnosi organ w odpowiedzi na skargę, tego rodzaju roszczenia skarżący powinien kierować do sądu pracy jako właściwego rzeczowo do rozstrzygania o tego rodzaju kategorii spraw. Kierując się całością przedstawionej argumentacji, Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu, działając na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia.