IV SAB/Wr 51/24

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Daria Gawlak-Nowakowska (sprawozdawca), Sędziowie: Asesor WSA Aneta Brzezińska, Sędzia WSA Gabriel Węgrzyn, po rozpoznaniu w Wydziale IV na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 7 listopada 2024 r. sprawy ze skargi E. S. na bezczynność Wojewody Dolnośląskiego w przedmiocie wydania karty pobytu postanawia: I. odrzucić skargę; II. zwrócić stronie skarżącej kwotę 100,00 (słownie: sto) złotych tytułem uiszczonego wpisu sądowego od skargi. Pismem z dnia 13 listopada 2023 r. (data wpływu do organu w dniu 1 grudnia 2023 r.- k:40 akt sprawy sądowej), E. S. (dalej: Skarżąca, Strona) reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika wniosła o stwierdzenie bezczynności Wojewody Dolnośląskiego (dalej: organ, Wojewoda) w przedmiocie wydania karty pobytu, zobowiązanie organu do wydania karty pobytu w terminie 7 dni od dnia otrzymania prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy, przyznanie od organu sumy pieniężnej w wysokości 5.000,00 zł oraz zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.. W uzasadnieniu skargi podniesiono, że decyzją z dnia 15 maja 2023 r. udzielono Stronie zezwolenia na pobyt czasowy z dnia 15 maja 2023 r. Pomimo upływu 5 miesięcy, uiszczenia opłaty za kartę oraz złożenia ponaglenia Skarżąca nadal nie otrzymała karty pobytu. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i wyjaśnił, że karta pobytu została zlecona do personalizacji w dniu 13 września 2023 r., a w dniu 30 listopada 2023 r. została odebrana przez Stronę (k: 6 oraz k: 63 akt sprawy sądowej). Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył co następuje: Badanie merytorycznej zasadności skargi każdorazowo poprzedza analiza jej pod kątem dopuszczalności. Sąd zobowiązany jest bowiem do zbadania, czy w danej sprawie nie zachodzą podstawy do odrzucenia skargi, wymienione w art. 58 § 1 pkt 1-6 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz.U. z 2024 r., poz. 935) dalej: p.p.s.a. W rozpoznawanej sprawie skarga na bezczynność Wojewody podlegała odrzuceniu jako niedopuszczalna w rozumieniu art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a. z tego względu, że na dzień jej wniesienia nie istniał już stan bezczynności, tj. nie było prowadzone przez organ postępowanie do zakończenia którego sąd mógłby zobowiązać w wydanym orzeczeniu. Należy podkreślić, że ocena zachowania organu pod względem kryteriów bezczynności lub przewlekłości dokonywana jest przez sąd według stanu na dzień wniesienia skargi. Skarga na bezczynność skierowana jest przeciwko wadliwemu procedowaniu organu, w wyniku którego, konkretna sprawa administracyjna nie została załatwiona w terminie. W niniejszej sprawie skarga została wniesiona na bezczynność organu w podjęciu czynności materialno-technicznej, jaką jest wyrobienie cudzoziemcowi karty pobytu. Wyrobienie i wydanie karty pobytu stanowi konsekwencję zakończenia postępowania administracyjnego decyzją administracyjną, pozostając elementem prawnym zwieńczenia procedury legalizującej pobyt cudzoziemca na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Wydanie karty pobytu ma charakter materialno-techniczny i powinno zostać zaliczone do grupy "aktów i czynności", o których stanowi art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. (por. wyroki NSA z 7 lutego 2023 r., 2022 r., II OSK 549/22, II OSK 532/22, II OSK 517/22 i II OSK 506/22, wyroki NSA z 5 lipca 2022 r., II OSK 477/22, II OSK 420/22 i II OSK 419/22). Zgodnie zaś z art. 3 § 1 i 2 pkt 8 ustawy p.p.s.a. sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie, a kontrola ta polega na orzekaniu w sprawach skarg na, między innymi, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1 – 4. Zaakcentować jednak trzeba, że uchwałą składu siedmiu sędziów z dnia 22 czerwca 2020 r. sygnatura akt II OPS 5/19 Naczelny Sąd Administracyjny usunął wątpliwości interpretacyjne dotyczące dopuszczalności skargi na bezczynność organu w sytuacji gdy postępowanie, w chwili wniesienia skargi, zostało zakończone. W przywołanej uchwale jednoznacznie stwierdzono, że: "Wniesienie skargi na bezczynność po zakończeniu przez organ administracji publicznej prowadzonego postępowania poprzez wydanie decyzji ostatecznej stanowi przeszkodę w merytorycznym rozpoznaniu takiej skargi przez sąd administracyjny w zakresie rozstrzygnięcia podjętego na podstawie art. 149 § 1 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi". Z uwagi na treść art. 269 § 1 p.p.s.a. powyższy pogląd ma charakter wiążący. Przepis ten nie pozwala żadnemu składowi sądu administracyjnego rozstrzygnąć sprawy w sposób sprzeczny ze stanowiskiem zajętym w uchwale i przyjąć wykładni prawa odmiennej od tej, która została zaakceptowana przez poszerzony skład Naczelnego Sądu Administracyjnego. Przyjąć zatem należy, że w przypadku wniesienia skargi na bezczynność po załatwieniu sprawy przez organ, nie istnieje już stan przewlekłości, a to oznacza, że nie istnieje już przedmiot skargi w chwili jej wniesienia. Kontrolowany bowiem w wyniku skargi na bezczynność lub przewlekłość stan rzeczy musi być w dacie skargi aktualny, a nie historyczny. A zatem załatwienie sprawy administracyjnej przed wniesieniem skargi, skutkuje ustaniem stanu podlegającego kontroli sądowej tj. stanu bezczynności. Jeżeli więc organ zakończy postępowanie administracyjne stosownym rozstrzygnięciem przed wniesieniem skargi, to zarzucana mu bezczynność realnie przestaje istnieć – ustaje jako okoliczność faktyczna i tym samym nie może stanowić przedmiotu skargi. W konsekwencji, skoro stan bezczynności kończy się wraz z załatwieniem sprawy przez organ, to oczywistym jest, że skarga nie może dotyczyć przedmiotu, który nie istnieje już w chwili jej wniesienia. Powyższa uchwała NSA dotyczy co prawda okoliczności, w której organ przed wniesieniem skargi wydał decyzję (tym samym kończąc prowadzone postępowanie administracyjne aktem administracyjnym), analizując jednak jej treść, można zauważyć, że w uzasadnieniu podkreślono znaczenie celu jakiemu służy instytucja skargi na bezczynność i przewlekłość, mianowicie doprowadzenie do usunięcia stanu opieszałości organu. Po rozstrzygnięciu sprawy przez organ, nawet jeżeli rozstrzygnięcie to nastąpi po upływie terminu wyznaczonego w przepisach obowiązującego prawa, bezczynność i przewlekłość postępowania pozostają stanem historycznym, czyli takim, który istniejąc w przeszłości, nie może być uznany w procedurze sądowoadministracyjnej za nadal podlegający ocenie w kontekście celu tej procedury, tj. przeciwdziałania opieszałości organu w wydaniu rozstrzygnięcia, skoro organ wydał już takie rozstrzygnięcie. Wniosek taki znajduje swoje uzasadnienie w normatywnej treści pojęć bezczynności i przewlekłości, a wspiera go wspólna na gruncie regulacji postępowania administracyjnego i postępowania przed sądami administracyjnymi instytucja ponaglenia. Przedstawioną powyżej argumentację można zastosować również w przypadku skargi na bezczynność wniesionej po dokonaniu czynności materialno-technicznej przez organ. Podobnie jak w przypadku spraw dotyczących decyzji administracyjnej cel skargi jest taki sam – doprowadzenie do usunięcia stanu bezczynności. Tym samym, w przypadku złożenia skargi po wykonaniu czynności materialno-technicznej, skarga taka nie będzie mogła zmierzać do usunięcia stanu niezgodnego z prawem. W takich okolicznościach stan bezczynności (jeżeli wystąpił) będzie mieć wymiar historyczny, nie zaś aktualny. Mając powyższe na uwadze Sąd zauważa że, jak wynika z akt sprawy, w dniu 13 września 2023 r. karta pobytu Skarżącej została zlecona do personalizacji, a w dniu 30 listopada 2023 r. została odebrana przez Stronę. Tymczasem skarga na bezczynność wpłynęła do organu w dniu 1 grudnia 2023 r., zatem już po ustaniu stanu bezczynności organu. W tej sytuacji, skargę na bezczynność organu, wniesioną po dokonaniu czynności materialno-technicznej, należy uznać za niedopuszczalną, co powoduje konieczność jej odrzucenia. W tych okolicznościach, Sąd na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a. orzekł jak w pkt I sentencji postanowienia. Orzeczenie o zwrocie wpisu zawarte w pkt II wydane zostało na podstawie art. 232 § 1 pkt 1 p.p.s.a.