IV SAB/Wr 512/24

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Tomasz Świetlikowski, Sędziowie: Sędzia WSA Katarzyna Radom, Sędzia WSA Ewa Kamieniecka (sprawozdawca), , po rozpoznaniu w Wydziale IV na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 30 stycznia 2025 r. sprawy ze skargi K. Ś. na bezczynność Dyrektora Zespołu Poradni Psychologiczno – Pedagogicznych w Oleśnicy w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej na wniosek z dnia 8 lutego 2024 r. I. umarza postępowanie w zakresie zobowiązania Dyrektora Zespołu Poradni Psychologiczno – Pedagogicznych w Oleśnicy do rozpoznania wniosku skarżącej z dnia 8 lutego 2024 r.; II. stwierdza, że Dyrektor Zespołu Poradni Psychologiczno – Pedagogicznych w Oleśnicy dopuścił się bezczynności w rozpoznaniu wniosku skarżącej z dnia 8 lutego 2024 r. i bezczynność ta nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; III. zasądza od Dyrektora Zespołu Poradni Psychologiczno – Pedagogicznych w Oleśnicy na rzecz skarżącej kwotę 100 zł (słownie: sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Wnioskiem z dnia 28 lutego 2024 r. (wpływ do organu 12 lutego 2024 r.) K. Ś. zwróciła się do Dyrektora Zespołu Poradni Psychologiczno – Pedagogicznych w Oleśnicy o udostępnienie na podany adres lub adres poczty elektronicznej następującej informacji publicznej: czy ZPPP ma możliwość zapewnienia chłopcu lat 8 z orzeczeniem o niepełnosprawności – autyzm dziecięcy F.84.0 i orzeczeniem o potrzebie kształcenia specjalnego – autyzm dziecięcy w okresie od 1 marca 2024 r. do 30 sierpnia 2024 r. w godzinach od 15.00 do 20.00: 1. terapii pedagogicznej w ilości 4 godzin miesięcznie, 2. terapii neurologopedycznej w ilości 16 godzin miesięcznie, 3. Treningu Umiejętności Społecznych (TUS) w ilości 16 godzin miesięcznie, 4. terapii SI w ilości 16 godzin miesięcznie. W skardze z dnia 27 lutego 2024 r. (wpływ do organu 28 lutego 2024 r.) do Wojewódzkiego Sadu Administracyjnego skarżąca wniosła o zobowiązanie organu do załatwienia wniosku z dnia 8 lutego 2024 r.; stwierdzenia bezczynności organu oraz zasądzenie zwrotu kosztów postępowania sądowego. Skarżąca zarzuciła naruszenie art. 61 ust. 1 i ust. 2 Konstytucji RP oraz art. 1 ust. 1 w związku z art. 10 ust. 1 i art. 13 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej. Skarżąca wyjaśniła, że do dnia złożenia skargi nie otrzymała żądanej informacji publicznej, pomimo otrzymania przez organ wniosku w dniu 12 lutego 2024 r. W odpowiedzi na wniosek pismem z dnia 8 marca 2024 r. organ poinformował wnioskodawczynię o terminach składania wniosków o objęcie dziecka terapią w danym roku szkolnym, konieczności posiadania odpowiedniego zapisu w opinii psychologiczno – pedagogicznej lub orzeczeniu o potrzebie kształcenia specjalnego, terminach i miejscu odbywania się terapii logopedycznej i terapii Integracji Sensorycznej, okresie trwania terapii na terenie ZPPP. Zaproponowano osobisty kontakt rodziców/opiekunów dziecka w celu udzielenia szczegółowych informacji, wskazania możliwości bezpłatnej pomocy lub innych form wsparcia. Poinformowano wnioskodawczynię, że każdy wniosek jest indywidualnie i szczegółowo analizowany, również w celu pilnego wsparcia dziecka formą pomocy. Wskazano, ze na terenie placówki terapie nie są prowadzone do godzin późnowieczornych. Poinformowano wnioskodawczynię, że obecnie zapewnienie wyszczególnionych terapii we wskazanej ilości godzin jest dla ZPPP niewykonalne z uwagi na brak danych dziecka oraz informacji o jego potrzebach i sytuacji. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej odrzucenie w całości, wyjaśniając że żądane informacje nie stanowią informacji publicznej albowiem dotyczą możliwości świadczenia poszczególnych terapii dziecku w szczegółowo określonych terminach i godzinach i ze szczegółowo określonymi specjalistami. Na dzień złożenia wniosku ZPPP nie dysponował gotową informacją w zakresie wskazanym we wniosku. Organ zaznaczył też, że nie można starać się o uzyskanie informacji w swojej własnej indywidualnej sprawie. Zapisów ustawy o dostępie do informacji publicznej nie można nadużywać i wykorzystywać w czysto prywatnych celach. Skarżąca wnioskiem z dnia 13 lutego 2024 r. wystąpiła o udzielenie kolejnej informacji o analogicznej treści, z tą różnicą, że wniosek dotyczył innego dziecka, innego zakresu terapii, innego okresu i godzin terapii. Znamienne jest, że skarżąca jest osobą prowadzącą działalność gospodarczą pod firmą "[...]". Prawidłowym sposobem rozpoznania wniosku winna być odpowiedź, że żądane informacje nie stanowiły informacji publicznej. Jednakże wykonują swoje zadania statutowe, mające za priorytet udzielanie pomocy i wsparcia dzieciom dotkniętym problemami zdrowotnymi oraz niepełnosprawnościami, pracownicy ZPPP udzielili stosownych i wyczerpujących informacji zgodnie z żądaniem wniosku. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Na wstępie wskazać należy, że dla oceny zasadności skargi na bezczynność kluczowy jest moment jej wniesienia. W sytuacji, gdy bezczynność istniała w dacie wniesienia skargi, lecz ustała po wniesieniu skargi postępowanie sądowe podlega umorzeniu w zakresie zobowiązania organu do wydania aktu lub dokonania czynności po myśli art. 161 § 1 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r., poz. 1634 ze zm.), dalej p.p.s.a., przy jednoczesnym rozstrzygnięciu, czy bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa (art. 149 § 1a p.p.s.a.). W odmiennej sytuacji, tj. gdy już w dacie wniesienia skargi bezczynność nie istniała, wówczas skargę należy oddalić. Bezczynność podmiotu zobowiązanego do udzielenia informacji publicznej ma miejsce wówczas, gdy w prawnie ustalonym terminie podmiot ten nie udzielił żądanej informacji publicznej albo prowadził postępowanie, ale mimo istnienia ustawowego obowiązku nie zakończył go wydaniem w terminie decyzji, postanowienia lub też innego aktu. W sprawach dostępu do informacji publicznej zakres przedmiotowy wyznacza pojęcie informacji publicznej (art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej – Dz. U. z 2022 r., poz. 902., dalej u.d.i.p.), zaś zakres podmiotowy - wykonywanie zadań publicznych przez adresata wniosku (art. 4 ust. 1 tej ustawy). Rzeczą organu, do którego wpływa wniosek o udostępnienie informacji publicznej jest załatwienie go w przepisany sposób, czyli udostępnienie informacji, jeśli ją wytworzył bądź jest w jej posiadaniu, albo odmowa lub umorzenie postępowania z przyczyn uregulowanych ustawą, albo wreszcie poinformowanie, że żądane dane nie stanowią informacji publicznej w rozumieniu ustawy. Nie jest sporne w niniejszej sprawie, że Dyrektor ZPPP zobowiązany jest do udzielania informacji publicznej jako podmiot reprezentujący jednostkę organizacyjną samorządu terytorialnego (art. 4 ust. 1 pkt 4 u.d.i.p.), a żądana informacja stanowi informację publiczną. Żądana przez skarżącą informacja dotyczy zasad funkcjonowania zobowiązanego podmiotu, w tym trybie działania tego podmiotu oraz sposobach przyjmowania i załatwiania spraw (art. 6 ust.1 pkt 3 lit. a i lit. d) u.d.i.p.), tj. organizowania i dostępności terapii pedagogicznej, terapii neurologopedycznej, Treningu Umiejętności Społecznych (TUS) i terapii SI. W rozpatrywanej sprawie Sąd zobowiązany jest do oceny, czy w dniu wydania wyroku podmiot zobowiązany nadal pozostaje w bezczynności w załatwieniu wniosku skarżącej. Jak wynika z akt sprawy, po wniesieniu skargi do WSA pismem z dnia 27 lutego r. (wpływ do organu 28 lutego 2024 r.), organ pismem z dnia 8 marca 2024 r. udzielił skarżącej odpowiedzi na wniosek, szczegółowo wyjaśniając zasady organizowania, wnioskowania o objęcie dziecka daną formą terapii, dostępności tych terapii oraz rozpatrywania wniosków o udzielenie dziecku pomocy. Wbrew twierdzeniom organu zawartym w odpowiedzi na skargę o braku dysponowania gotową informacją w zakresie wskazanym we wniosku, organ udzielił skarżącej szczegółowych informacji, jednocześnie wyjaśniają, że "brak danych personalnych dziecka, informacji o jego potrzebach i sytuacji, ogranicza pochylenie się nad udzieleniem pomocy psychologiczno – pedagogicznej w formie objęcia konkretną terapią." To zastrzeżenie organu nie świadczy jednak o niedysponowaniu przez organ informacją o organizowaniu i dostępności wskazanych we wniosku skarżącej terapii specjalistycznych. Organ nie wykazał również, że skarżąca zwróciła się o udzielenie informacji w celach komercyjnych, a więc np. pobierania opłaty od rodziców i opiekunów dzieci za udzielanie informacji o dostępności specjalistycznych terapii w ZPPP. Wobec udzielenia skarżącej wyczerpującej odpowiedzi na wniosek w piśmie z dnia 8 marca 2024 r. zarzucany stan bezczynności ustał po dniu wniesienia skargi przez skarżącą w dniu 28 lutego 2024 r., jednakże przed jej rozpoznaniem i rozstrzygnięciem przez Sąd. W tym miejscu należy zauważyć, że załączone do akt administracyjnych sprawy pismo z dnia 28 lutego 2024 r., przedłużające termin udzielenia odpowiedzi do 31 marca 2024 r. dotyczy kolejnego wniosku strony z dnia 13 lutego 2024 r., złożonego w dniu 16 lutego 2024 r. (ostatni wiersz pisma z dnia 28 lutego 2024 r.). Ponadto przedłużenie terminu udzielenia odpowiedzi na wniosek z dnia 8 lutego 2024 r. (wpływ do organu 12 lutego 2024 r.) mogło skutecznie nastąpić do dnia upływu terminu udzielenia odpowiedzi, tj. do dnia 26 lutego 2024 r. W związku z powyższym, postępowanie sądowoadministracyjne, w części obejmującej zobowiązanie do załatwienia sprawy, o jakim mowa w art. 149 § 1 pkt 1 p.p.s.a, podlega umorzeniu na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a. (pkt I sentencji wyroku). Umorzenie postępowania w zakresie zobowiązania organu do udostępnienia stronie skarżącej informacji publicznej, o którą zawnioskowała, nie zwalnia sądu administracyjnego z obowiązku dokonania oceny charakteru stwierdzonej bezczynności przez ustalenie, czy miała ona miejsce z rażącym naruszeniem prawa, czy też nie, co wprost wynika z treści art. 149 § 1a p.p.s.a. Należy wziąć pod uwagę, że na wniosek z dnia 8 lutego 2024 r. podmiot zobowiązany odpowiedział skarżącej w piśmie z dnia 8 marca 2024 r. Stosownie do art. 13 ust. 1 i ust. 2 u.d.i.p. udostępnienie informacji publicznej na wniosek następuje bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku, przy czym organ może powiadomić wnioskodawcę o innym terminie udostępnienia informacji, nie dłuższym niż 2 miesiące od dnia złożenia wniosku. Jak już powyżej wyjaśniono, nie powiadomiono wnioskodawczyni o przedłużeniu terminu do udzielenia odpowiedzi na wniosek z dnia 8 lutego 2024 r., który wpłynął do organu w dniu 12 lutego 2024 r. Termin udzielenia odpowiedzi na wniosek skarżącej upływał więc w dniu 26 lutego 2024 r. (poniedziałek). Po otrzymaniu skargi do WSA w dniu 28 lutego 2024 r., organ niezwłocznie udzielił wyczerpującej odpowiedzi w piśmie z dnia 8 marca 2024 r. Kompletności tej odpowiedzi skarżąca nie kwestionowała przed WSA. Wobec powyższego stwierdzić należy, iż organ dopuścił się bezczynności w udzieleniu informacji, która nie miała charakter rażącego naruszenia prawa. O rażącym naruszeniu prawa mówimy przede wszystkim, jeżeli bezczynność jest wynikiem lekceważącego traktowania przez organ swoich obowiązków. Opóźnienie w udzieleniu skarżącej wyczerpującej i szczegółowej odpowiedzi odnośnie wniosku złożonego na podstawie przepisów u.d.i.p. nie było znaczne i nie wynikało ze złej woli organu, ale z przyczyn organizacyjnych i licznych bieżących zadań. Przy czym należy zauważyć, że opóźnienie to nie było znaczne (10 dni kalendarzowych). Z tych też względów Sąd, na podstawie art. 149 § 1 pkt 3 i art. 149 § 1a p.p.s.a., orzekł jak w pkt II sentencji wyroku. O należnych skarżącej kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 i art. 205 § 1 p.p.s.a. w pkt III sentencji wyroku (wpis od skargi - 100 zł).