IV SAB/Wr 52/11

PostanowienieWSA we Wrocławiu2011-08-16

Skład orzekający: Wiesław Jakubiec – referendarz sądowy

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wnioskodawca może uzyskać prawo pomocy w postaci zwolnienia od kosztów sądowych na podstawie oceny jego sytuacji majątkowej i dochodowej?
Ratio decidendi
Prawo pomocy w postaci zwolnienia od kosztów sądowych może być przyznane wyłącznie wtedy, gdy wnioskodawca wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania siebie i rodziny. Subiektywne przekonanie o charakterze społecznym sprawy lub interesie społecznym nie ma znaczenia. Wnioskodawca posiada stałe dochody i oszczędności, które może przeznaczyć na koszty sądowe, a niektóre jego wydatki nie są niezbędne, dlatego odmówiono przyznania prawa pomocy.
Stan faktyczny
Wnioskodawca złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie skargi na bezczynność organu w zakresie nieudostępniania informacji. Posiada stałe dochody emerytalne oraz dochód z działalności gospodarczej, a także oszczędności i nieruchomości. Przedstawił wykaz swoich wydatków oraz saldo rachunku oszczędnościowego.
Rozstrzygnięcie
Odmówił przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych.

Pełny tekst orzeczenia

Wiesław Jakubiec – referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym we Wrocławiu po rozpoznaniu w dniu 16 sierpnia 2011 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku J. S. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi na bezczynność B. w przedmiocie nieudostępniania informacji z działalności G. postanawia: odmówić przyznania prawa pomocy. W odpowiedzi na wezwanie o uzupełnienie braku skargi poprzez uiszczenie wpisu sądowego w wysokości 100 zł, skarżący złożył na urzędowym formularzu wniosek o przyznanie mu prawa pomocy w zakresie zwolnienia z kosztów sądowych oświadczając, że uważa, iż takie zwolnienie jest uzasadnione faktem, że niniejsza sprawa dotyczy wyłącznie spraw społecznych i publicznych. Dodał, że posiada oszczędności w wysokości 20.000 zł, jego świadczenie emerytalne wynosi 2.700 zł, zł. Nadto poinformował, że jest właścicielem dwóch mieszkań: o pow. 58, 30 m2 i o pow. 27, 50 m2, a także nieruchomości rolnej o pow. 0, 084 ha. W piśmie z dnia 11 sierpnia 2011 r. wnioskodawca wskazał, że jego wydatki kształtują się następująco: czynsz za mieszkanie- 567 zł; opłata za wodę i ścieki- 57 zł; za gaz- 50 zł; za energię elektryczną- 100 zł; za telefon- 80 zł; za Internet – 80 zł; za RTV- 17 zł; rata kredytu- 106 zł; koszt żywności, lekarstw, środków higieny i ubrań- ok.1.000 zł. Z załączonego do wniosku wyciągu z rachunku oszczędnościowego e-MAX plus wynika, że na dzień 1 sierpnia 2011 r. saldo na tym koncie wynosiło 21.048, 04 zł, a ze złożonej deklaracji podatkowej wynika z kolei, że po pierwsze- skarżący uzyskuje również dochód z tytułu prowadzonej działalności (usługi inwestorsko – projektowe) oraz, że skarżącemu przysługiwał zwrot nadpłaty podatku dochodowego za rok 2010 w wysokości 1.743 zł. Prawo pomocy w zakresie częściowym może być przyznane, gdy wnioskodawca wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnym - zwanej dalej u.p.s.a. (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.)). W ocenie Sądu wnioskodawca nie dopełnił ww. obowiązku. O zasadności wniosku nie decyduje subiektywne przekonanie wnioskodawcy o tym, iż kwalifikuje się do przyznania prawa pomocy ale obiektywna ocena możliwości finansowych (w szczególności wysokość dochodu i posiadanych oszczędności) oraz możliwości majątkowych wnioskodawcy przy uwzględnieniu niezbędnych (obiektywnie) dla utrzymania wnioskodawcy wydatków oraz kosztów sądowych jakie musiałby ponieść na danym etapie postępowania (aktualnie jest to tylko wpis sądowy od skargi w wysokości 100 zł). Podkreślić należy, iż każda inna argumentacja podnoszona przez wnioskodawcę (np. występowanie w interesie społecznym czy charakter danej sprawy) pozostaje bez znaczenia dla rozstrzygnięcia przedmiotowego wniosku. Przyznanie prawa pomocy to w istocie "kredytowanie" kosztów postępowania z budżetu Państwa (czyli jest to dodatkowe obciążenie innych obywateli) i dlatego winno być udzielane wyjątkowo. W przypadku ubogiego społeczeństwa, jakim jest społeczeństwo polskie, prawo pomocy powinno być udzielane przede wszystkim osobom bez źródeł stałego dochodu i bez majątku oraz pozbawionych (obiektywnie) możliwości uzyskania środków na ten cel z jakichkolwiek źródeł. Koszty sądowe należy traktować jako wydatki bieżące w budżecie domowym, które powinny być zaspokajane na równi z innymi podstawowymi wydatkami. Obniżenie standardu życia w danym miesiącu wskutek konieczności poniesienia kosztów sądowych nie można utożsamiać z uszczerbkiem w swoim niezbędnym utrzymaniu. Dochody skarżącego mają charakter stały i wynoszą ponad 2.700 zł netto, a skarżący nie ma nikogo na utrzymaniu. Podkreślić należy, iż skarżący nie ujawnił w formularzu wniosku fakt, że ma możliwość osiągania także dochodu z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej (usługi inwestorsko – projektowe), a np. w czerwcu br. z tego tytułu uzyskał kwotę 1.230 zł. Istotny jest również fakt, że niektórych wydatków ponoszonych przez skarżącego nie można uznać za niezbędne np. opłata za telewizję cyfrową, opłaty za kilka telefonów u różnych operatorów, liczne wydatki na subskrypcję różnych wydawnictw, itp. Podkreślić przy tym należy, iż spłata rat kredytu czy pożyczek także nie stanowi wydatku niezbędnego, który mógłby mieć pierwszeństwa przed kosztami postępowania sądowego. Nieuzasadnione jest również przeświadczenie skarżącego, iż posiadane przez niego oszczędności w wysokości ponad 20.000 zł nie może przeznaczyć na opłacenie kosztów sądowych. W ocenie Sądu nie istnieją obiektywne przeszkody uniemożliwiającej uszczuplenie skarżącemu posiadanych oszczędności w celu opłacenia kosztów postępowania prowadzonego z jego inicjatywy i w jego interesie. W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 245 § 3 w zw. z art. 246 § 1 pkt 2 w zw. z art. 258 § 2 pkt 7 u.p.s.a., orzeczono jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło