IV SAB/Wr 52/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Alojzy Wyszkowski po rozpoznaniu w dniu 14 maja 2013 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi M. P. na przewlekłość postępowania Prezydenta Miasta G. w przedmiocie wymeldowania z miejsca pobytu stałego postanawia: I. odrzucić skargę; II. oddalić wniosek o przyznanie prawa pomocy. Pismem z dnia 11 lutego 2013 r. M. P., dalej skarżący, złożył bezpośrednio do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu skargę na przewlekłość postępowania Prezydenta Miasta G. w przedmiocie wymeldowania z miejsca pobytu stałego. Wniósł również o przyznanie mu kwoty 20.000 zł tytułem zadośćuczynienia. Tut. Sąd przesłał skargę do ww. organu, jako niewłaściwie wniesioną. Skarga ta została zarejestrowana pod sygn. akt IV KO 16/13, a następnie pod sygn. akt IV SAB/Wr 52/13. Wraz ze skargą skarżący złożył do tut. Sądu również wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. W kolejnym piśmie z dnia 2 marca 2013 r. wniósł również o ustanowienie pełnomocnika z urzędu. Wniosek o przyznanie prawa pomocy został zarejestrowany pod sygn. akt IV SO/Wr 10/13. Pismem z dnia 25 lutego 2013 r. skarżący został wezwany przez referendarza tut. Sądu do wyjaśnienia czy przed wniesieniem skargi wniósł zażalenie do organu wyższego stopnia, o którym mowa w art. 37 § 1 k.p.a. oraz do nadesłania kopii tego zażalenia w terminie 7 dni od otrzymania pisma. Pismem z dnia 2 marca 2013 r. skarżący wyjaśnił, że zwracał się ze skargą do Ministerstwa Sprawiedliwości i Ministerstwa Spraw Wewnętrznych, lecz nie uzyskał pomocy. Dodał, że wnosił dwa razy odwołanie od wymeldowania, ale nie pamięta kiedy. Wyjaśnił, że nie posiada kopii swych odwołań i zażaleń. Podniósł, że Prezydent Miasta G. i jego pracownicy kłamią, przeciągają postępowanie administracyjne, są stronniczy i nadal podejmują złe decyzje. Postanowieniem z dnia 27 marca 2013 r. sygn. akt IV SO/Wr 10/13 Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu oddalił wniosek skarżącego o przyznanie prawa pomocy przed wszczęciem postępowania sądowoadministracyjnego w sprawie ze skargi na przewlekłość postępowania prowadzonego przez Prezydenta Miasta G. w przedmiocie wymeldowania z miejsca pobytu stałego i zasądzenia odszkodowania. W uzasadnieniu wskazano, że z akt sprawy wynika, że skarżący nie wyczerpał trybu postępowania przed wniesieniem skargi tj. nie złożył zażalenia do właściwego organu wyższego stopnia, a zatem nie dopełnił wskazanego w art. 52 § 1 p.p.s.a. warunku dopuszczalności skargi. Zatem, zgodnie z art. 247 p.p.s.a. prawo pomocy nie przysługuje skarżącemu, bowiem skarga jest bezzasadna. W dniu 18 kwietnia 2013 r. wpłynął do tut. Sądu kolejny wniosek skarżącego złożony na urzędowym formularzu o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata z urzędu. W dniu 21 marca 2013 r. wpłynęła do tut. Sądu przekazana przez organ skarga skarżącego z dnia 11 lutego 2013 r. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. W uzasadnieniu wskazał, że decyzją z dnia [...] stycznia 2013 r. nr [...] orzekł o odmowie uchylenia decyzji własnej z dnia [...] czerwca 2009 r. orzekającej o wymeldowaniu skarżącego z pobytu stałego z lokalu przy ul. A. w G. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga podlegała odrzuceniu jako niedopuszczalna. Na podstawie art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), dalej p.p.s.a., sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Kontrola ta obejmuje orzekanie w sprawach skarg na akty i czynności wskazane w art. 3 § 2 pkt 1 – 7 i w § 3, a także na bezczynności organów administracji publicznej lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w art. 3 § 2 pkt 1 – 4a omawianej ustawy. Badanie merytorycznej zasadności skargi na bezczynność organu musi poprzedzać sprawdzenie jej wymogów formalnych, w tym jej dopuszczalności. Zgodnie z art. 52 § 1 i 2 p.p.s.a., skargę (w tym także skargę na bezczynność i przewlekłe prowadzenie postępowania) można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie. Przez wyczerpanie środków zaskarżenia należy zaś rozumieć sytuację, w której stronie nie przysługuje żaden środek zaskarżenia, taki jak zażalenie, odwołanie lub wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, przewidziany w ustawie. W przypadku skargi na bezczynność, jej wniesienie dopuszczalne jest wówczas, gdy strona wyczerpała tryb przewidziany w art. 37 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t. j. z 2000 r. Dz. U. nr 98, poz. 1071 ze zm.), dalej k.p.a. Zgodnie ze wskazanym przepisem na niezałatwienie sprawy w terminie określonym w art. 35, w przepisach szczególnych, ustalonym w myśl art. 36 lub na przewlekłe prowadzenie postępowania stronie służy zażalenie do organu wyższego stopnia, a jeżeli nie ma takiego organu - wezwanie do usunięcia naruszenia prawa. Niewyczerpanie środków zaskarżenia sprawia, że wniesienie skargi nie jest dopuszczalne i obliguje sąd administracyjny do jej odrzucenia, co wynika z art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a. Zatem skarga na przewlekłość postępowania Prezydenta Miasta G. w przedmiocie wymeldowania z miejsca pobytu stałego - winna zostać poprzedzona zażaleniem, skierowanym do Wojewody D. Zauważyć wprawdzie należy, że w aktach administracyjnych sprawy znajduje się pismo skarżącego z dnia 4 lutego 2013 r. zatytułowane "Zażalenie", jednak z jego treści wynika, że jest w istocie odwołaniem od decyzji Prezydenta Miasta G. z dnia [...] stycznia 2013 r. w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji własnej z dnia [...] czerwca 2009 r. orzekającej o wymeldowaniu skarżącego z pobytu stałego z lokalu. Zgodnie z treścią tego pisma organ zakwalifikował je, jako odwołanie od decyzji z dnia [...] stycznia 2013 r. Wskazać również należy, że w piśmie z dnia 4 lutego 2013 r. skarżący nie podniósł kwestii przewlekłości postępowania Prezydenta Miasta G. w przedmiocie wymeldowania z miejsca pobytu stałego, a zatem nie można było uznać, że ww. pismo skarżącego jest zażaleniem, o którym mowa w art. 37 § 1 k.p.a. Mając na uwadze powyższe stwierdzić należy, że skarżący nie wyczerpał trybu postępowania przed wniesieniem skargi tj. nie złożył zażalenia do właściwego organu wyższego stopnia, a zatem nie dopełnił wskazanego w art. 52 § 1 p.p.s.a. warunku dopuszczalności skargi. Zauważyć również należy, że do katalogu spraw rozpoznawanych przez sądy administracyjne nie należą żądania wypłaty zadośćuczynienia. Skarżący może dochodzić zadośćuczynienia jedynie na drodze cywilnej w oparciu o przepisy ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (Dz. U. nr 16, poz. 93 ze zm.), zaś do rozpatrywania tych spraw powołane są sądy powszechne. Mając na uwadze powyższe stwierdzić należy, że wniesiona w tym zakresie skarga nie podlega kognicji sądu administracyjnego. Z tych względów, na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 i § 3 p.p.s.a. orzeczono jak w punkcie I sentencji postanowienia. Odnosząc się do wniosku skarżącego o przyznanie prawa pomocy, wskazać należy, że zgodnie z art. 247 p.p.s.a. prawo pomocy nie przysługuje stronie w razie oczywistej bezzasadności skargi. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym utrwalony jest pogląd, że wskazany przepis znajduje zastosowanie – między innymi – gdy są podstawy do odrzucenia skargi na podstawie art. 58 § 1 p.p.s.a. (zob. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia z dnia 22 lutego 2012 r., sygn. akt I OZ 1110/11, lex nr 1120723). W niniejszej sprawie zaistniały podstawy do odrzucenia skargi, ponieważ skarżący nie wyczerpał trybu postępowania przed wniesieniem skargi, tj. nie złożył zażalenia do właściwego organu wyższego stopnia, a zatem nie dopełnił wskazanego w art. 52 § 1 p.p.s.a. warunku dopuszczalności skargi. (art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a.). Zatem należało uznać, że wystąpiły również przesłanki do oddalenia wniosku o przyznanie prawa pomocy. Mając na uwadze powyższe, działając na podstawie art. 247 p.p.s.a., Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł jak w punkcie II sentencji postanowienia.