IV SAB/Wr 53/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Henryk Ożóg (spr.), Sędziowie sędzia WSA Lidia Serwiniowska, sędzia WSA Wanda Wiatkowska-Ilków, , po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 11 maja 2016 r. sprawy ze skargi M. K. na bezczynność Burmistrza Ś. w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej I. stwierdza, że bezczynność organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; II. umarza postępowanie w zakresie bezczynności organu; III. oddala wniosek skarżącego M. K. o wymierzenie organowi grzywny; IV. zasądza od Burmistrza Ś. na rzecz skarżącego M. K. kwotę 100 (słownie: sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. W dniu 28 stycznia 2016 roku M. K. - Redaktor Naczelny "A" (dalej: skarżący) działając na podstawie art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 roku o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. z 2015, poz. 2058 ze zm.), dalej: u.i.d.p., złożył drogą mailową wniosek o udostępnienie informacji publicznej. Jej przedmiotem miało być to w jaki sposób i z jakim rezultatem zakończył się spór pomiędzy Gminą Ś. a B w Ś. dotyczący pobierania od członków /mieszkańców/ B opłaty za odbiór odpadów komunalnych wraz z opisem sprawy. Wniosek został wniesiony do asystenta Burmistrza Ś. W ocenie organu powyższa informacja była informacją przetworzoną i dlatego w dniu 9 lutego 2016 roku drogą mailową wezwał on skarżącego do wykazania istnienia szczególnego interesu publicznego uzasadniającego takie żądanie. W odpowiedzi skarżący wskazał, że w jego opinii żądana przez niego informacja nie jest informacją publiczną przetworzoną i nie musi uzasadniać szczególnego interesu publicznego, który w przypadku gazety jest jasny i oczywisty. Wezwał również organ do wydania decyzji administracyjnej. W odpowiedzi, mailem z dnia 10 lutego 2016 r., organ wskazał, iż decyzję administracyjną wydaje wówczas, gdy istnieje informacja publiczna, której udostępnienia się odmawia. Zdaniem organu, w niniejszej sprawie, informacja przetworzona nie istnieje, a zatem brak jest podstaw do wydania decyzji odmownej. Wskazano także, że sam fakt występowania o informację przez gazetę nie czyni tego wystąpienia uzasadnionym działaniem w szczególnym interesie publicznym. Zdaniem organu, skarżący nie wykazał istnienia szczególnego interesu publicznego w uzyskaniu żądanej informacji publicznej. Pismem z dnia 18 lutego 2016 r. skarżący wniósł skargę na bezczynność, w tym przedmiocie. Skarżący podkreślił, że jego zdaniem i na gruncie przytoczonego przez niego orzecznictwa, żądana informacją jest informacją prostą i nie wymaga wykazania interesu prawnego. Skarżący podkreślił, że prasa pełni szczególną rolę w realizacji prawa do informacji, umożliwiając przekazywanie istotnych z punktu widzenia funkcjonowania określonej społeczności danych. A zdaniem skarżącego takie właśnie okoliczności są objęte wnioskiem. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej odrzucenie, ewentualne o jej oddalenie. Podkreślił, że zakwalifikował żądaną informację jako informację przetworzoną oraz wezwał skarżącego do wykazania interesu prawnego w uzyskaniu informacji. Z uwagi na niewykazanie tego interesu organ w dniu [...] lutego 2016 r. wydał decyzję o odmowie udzielenia informacji wraz z pouczeniem o przysługujących stronie środkach zaskarżenia i przesłał ją skarżącemu. W piśmie procesowym z dnia 14 marca 2016 r. skarżący odnosząc się do odpowiedzi na skargę podtrzymał skargę w całości, dodając, że Burmistrz jest w posiadaniu wnioskowanej, gotowej do udostepnienia, informacji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2014 r., poz. 1647), sądy administracyjne sprawują kontrolę wykonywania administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Kontrola ta obejmuje również orzekanie w sprawach skarg na bezczynność organów. Zgodnie z art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), powoływanej dalej: p.p.s.a., skarga na bezczynność organu administracji przysługuje w sprawach, w których mogą być wydawane decyzje i postanowienia (art. 3 § 2 pkt 1, 2 i 3 p.p.s.a.), oraz w tych sprawach, w których mogą być wydawane akty lub podejmowane czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa (art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a.). Powyższa regulacja oznacza, że w sytuacji, gdy przedmiotem skargi jest bezczynność organu administracji publicznej, a Sąd uzna skargę za uzasadnioną, na podstawie art. 149 § 1 p.p.s.a., zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu lub dokonania czynności lub stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa. Celem skargi na bezczynność organu jest zatem doprowadzenie do wydania aktu względnie dokonania czynności lub stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa. Istotne jest przy tym, że w sprawach skarg na bezczynność organów administracji, wojewódzki sąd administracyjny orzeka biorąc pod uwagę stan faktyczny istniejący w chwili wydawania orzeczenia. Zgodnie z wypracowaną przez doktrynę definicją stanu bezczynności, stan ten zachodzi wówczas, gdy w prawnie ustalonym terminie organ nie podjął żadnych czynności w sprawie lub wprawdzie prowadził postępowanie, ale mimo ustawowego obowiązku nie zakończył go wydaniem w terminie decyzji, postanowienia, innego aktu lub też nie podjął innej stosownej czynności (vide: T. Woś "Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz", Wyd. Prawnicze LexisNexis, W-wa 2005, s. 86). Dla stwierdzenia stanu bezczynności potrzebne jest zatem ustalenie, iż przekroczono termin załatwienia sprawy (dokonania stosownej czynności). W świetle powyższego bezczynność organu, na gruncie ustawy o dostępie do informacji publicznej, oznacza niepodjęcie przez podmiot obowiązany do udostępnienia informacji publicznej, w 14-dniowym terminie wskazanym w art. 13 u.d.i.p., stosownych czynności, konkretnie nieudostępnienia informacji, lub niewydania decyzji o odmowie jej udzielenia (art. 16 ust. 1 u.d.i.p.). Dodać tu można, że skarga do sądu administracyjnego na bezczynność organu w przedmiocie dostępu do informacji publicznej nie wymaga poprzedzenia jej środkiem zaskarżenia wskazanym w art. 52 p.p.s.a., ponieważ stosownie do treści art. 16 ust. 1 i 2 u.d.i.p., przepisy kodeksu postępowania administracyjnego stosuje się jedynie do decyzji o odmowie udostępnienia informacji publicznej oraz umorzenia postępowania o udostępnienie informacji publicznej. Oznacza to, że przepisy kodeksu postępowania administracyjnego nie mają zastosowania w zakresie pozostałych czynności podejmowanych przez organ na podstawie ustawy o dostępie do informacji publicznej, w tym do czynności materialno - technicznych w rozumieniu przepisu art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. Sąd w pełni podziela prezentowane w orzecznictwie stanowisko, zgodnie z którym, skarga na bezczynność w zakresie udzielenie informacji publicznej jest dopuszczalna bez wzywania organu do usunięcia naruszenia prawa (por. np. wyrok NSA z dnia 6 marca 2013 r., sygn. akt I OSK 2917/12). Niesporne jest w niniejszej sprawie, że skarżący w dniu 28 stycznia 2016 r., wniósł o udostępnienie informacji w jaki sposób i z jakim rezultatem zakończył się spór pomiędzy Gminą Ś. a B w Ś. dotyczący pobierania od członków /mieszkańców/ B opłaty za odbiór odpadów komunalnych wraz z szczegółowym opisem sprawy. Załatwienie żądania objętego powyższym wnioskiem winno było zatem nastąpić na zasadach i w trybie określonym w przepisach ustawy o dostępie do informacji publicznej, czyli poprzez czynność materialno - techniczną polegającą na udostępnieniu żądanej informacji (art. 10 i 13 u.d.i.p.), ewentualnie poinformowanie, że żądanie nie dotyczy informacji publicznej lub wydanie decyzji odmawiającej udostępnienia informacji publicznej lub decyzji o umorzeniu postępowania o udostępnienie informacji publicznej (art. 16 u.d.i.p.). Niewątpliwe jest w niniejszej sprawie, że organ do którego zwrócił się skarżący z powyższym wnioskiem (żądaniem), tj. Burmistrz Ś. należy do kręgu podmiotów, o których mowa w art. 4 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p., zobowiązanych do udostępnienia informacji publicznej. Również żądana przez skarżącego informacja podlegała zakwalifikowaniu jako informacja publiczna. Zgodnie bowiem z art.1 ust.1 u.d.i.p., każda informacja o sprawach publicznych stanowi informację publiczną w rozumieniu ustawy i podlega udostępnieniu i ponownemu wykorzystaniu na zasadach i w trybie określonym w niniejszej ustawie. Istotne jest w sprawie, że organ w dniu [...] lutego 2016 r. wydał decyzję o odmowie udostępnienia informacji publicznej, co wynika z akt sprawy. W świetle powyższych ustaleń, organ rozpatrzył wniosek skarżącego z dnia 28 stycznia 2016 r. o udostępnienie informacji publicznej. W tym stanie faktycznym i prawnym bezczynność strony przeciwnej w przedmiocie rozpatrzenia wniosku skarżącego została usunięta przez sam organ, przy czym bezczynność organu ustała w dniu [...] lutego 2016 r., - w dniu wydania decyzji. Ponieważ, jak to już wyżej Sąd podkreślił, celem skargi na bezczynność organu jest zobowiązanie do wydania określonego aktu lub dokonania czynności, stąd też wydanie decyzji, uczyniło rozpoznanie niniejszej sprawy bezprzedmiotowym, albowiem przedmiot postępowania sądowego - jakim była bezczynność strony przeciwnej w tym zakresie - przestał w dacie orzekania istnieć, choć niewątpliwie bezczynność organu istniała w dacie wniesienia skargi z dnia 18 lutego 2016 r. Dodać przy tym należy, że w orzecznictwie przyjęte zostało, iż orzekając w sprawie dotyczącej skargi na bezczynność organu, Sąd nie przeprowadza kontroli określonego aktu lub czynności danego organu, lecz biorąc za podstawę stan faktyczny i prawny danej sprawy rozstrzyga czy istotnie organ pozostaje w bezczynności (art. 149 p.p.s.a.). Gdy postępowanie przed Sądem I-szej instancji po wniesieniu skargi na bezczynność organu stało się bezprzedmiotowe i to z uwagi na podjęte przez organ czynności, wówczas Sąd winien orzec o umorzeniu postępowania, a nie o oddaleniu skargi (por. wyrok NSA z dnia 20 stycznia 2009 r., sygn. akt II OSK 812/08, publ. Lex nr 478295). W tej sytuacji, skoro postępowanie sądowe, w niniejszej sprawie - stało się bezprzedmiotowe, po myśli art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a., należało ją umorzyć w zakresie w jakim dotyczyło ono zobowiązania organu do dokonania określonych czynności związanych z żądaniem objętym wnioskiem z dnia 28 stycznia 2016 r. Zważyć przy tym należy, że udzielenie w toku postępowania sądowego po wniesieniu skargi, przez organ żądanej informacji, nie zwalniało wojewódzkiego sądu administracyjnego z obowiązku rozpoznania skargi wniesionej na podstawie art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a. w zakresie orzeczenia, czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa (art. 149 § 1a p.p.s.a.) . Sąd działając przy tym na podstawie art. 149 § 1a p.p.s.a., stwierdził, że bezczynność organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa. Sąd wyprowadził powyższe stwierdzenie - biorąc pod uwagę, z jednej strony, datę wpływu do organu wniosku skarżącego o udostępnienie informacji, czyli 28 stycznia 2016 r., z drugiej zaś strony - dzień, w którym strona przeciwna wydała decyzję, tj. [...] lutego 2016 r. Te dwie daty pozwoliły uznać, że udzielenie przez organ odpowiedzi na opisany wyżej wniosek w dniu 9 lutego 2016 r., a następnie wydanie decyzji w dniu [...] lutego 2016 r. sprawia, iż przedmiotowa bezczynność nie miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa, a tym samym oddaleniu podlegał wniosek skarżącego o wymierzenie organowi grzywny. Zgodnie bowiem z art. 13 u.d.i.p., udostępnianie informacji publicznej na wniosek następuje bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku, z zastrzeżeniem ust. 2 i art. 15 ust. 2 (ust.1). Orzeczenie o kosztach postępowania Sąd oparł na przepisach art. 201 § 1 w zw. z art. 54 § 3 p.p.s.a., stosownie do którego skarżącemu przysługuje zwrot kosztów postępowania od organu. W ślad za stanowiskiem wyrażonym w uchwale Naczelnego Sądu Administracyjnego z 26 listopada 2008 r., sygn. akt I OPS 6/08 uznać należy, że działanie autokontrolne organu podjęte już po przekazaniu skargi do sądu administracyjnego, ale przed jej rozstrzygnięciem, winno wywoływać w zakresie kosztów postępowania takie same skutki prawne jak czynność podjęta przez organ wprost na podstawie art. 54 § 3 p.p.s.a.