IV SAB/Wr 53/18

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Bogumiła Kalinowska Sędziowie Sędzia WSA Ireneusz Dukiel Sędzia WSA Ewa Kamieniecka (sprawozdawca) po rozpoznaniu w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 8 maja 2018r. sprawy ze skargi A. S.- A. na bezczynność Dyrektora Miejskiej Biblioteki Publicznej w Ś. w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej I. umarza postępowanie sądowe w zakresie zobowiązania Dyrektora Miejskiej Biblioteki Publicznej w Ś. do dokonania czynności; II. stwierdza, że bezczynność organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; III. zasądza od Dyrektora Miejskiej Biblioteki Publicznej w Ś. na rzecz skarżącej kwotę 100 zł (słownie sto złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. W dniu 7 lutego 2018 r. A. S. – A., redaktor naczelna portalu [...], zwróciła się do Dyrektora Miejskiej Biblioteki Publicznej w Ś. na podstawie art. 3a Prawa Prasowego o: - udostępnienie umowy zawartej z [...] na wykonanie i umieszczenie na powierzchniach reklamowych na terenie Ś. billboardów akcji "[...]" i przesłanie skanu na podany adres mailowy, - udzielenie informacji, czego dotyczy kampania billboardowa "[...]", - udzielenie informacji, z jakich środków została sfinansowana kampania "C[...]" i wskazanie konkretnego działu w budżecie MBP, - udzielenie informacji, dlaczego 6 lutego 2018 r. firma [...] otrzymała polecenie zaklejenia billboardów, dotyczących tej akcji. W dniu 2 marca 2018 r. wnioskodawczyni wniosła do tutejszego sądu skargę na bezczynność organu w związku z nieudzieleniem odpowiedzi na zapytania prasowe. Skarżąca wyjaśniła, że organ do dnia 1 marca 2018 r. nie udzielił informacji i nie przekazał skanów dokumentów, o które strona wnioskowała. W odpowiedzi na skargę z dnia 12 marca 2018 r. organ wyjaśnił, że od momentu rozpoczęcia wydawania przez Bibliotekę biuletynu informacyjnego wnioskodawczyni wystosowuje dużą liczbę pytań. Brak odpowiedzi na wniosek z dnia 7 lutego 2018 r. nie wynikał z niechęci lub złej woli dyrekcji, ale ze "zwyczajnego niezaplanowanego pominięcia, związanego z wykonywaniem obowiązków". Jednocześnie organ poinformował, że odpowiedź na wniosek została udzielona w piśmie z dnia 12 marca 2018 r. Organ poinformował też, że przygotowuje kolejne odpowiedzi na 12 następnych zapytań wnioskodawczyni. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2016, poz. 1066 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności publicznej, a kontrola ta, o czym stanowi § 2 powołanego wyżej artykułu sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Kontrola ta po myśli art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.) – dalej p.p.s.a., obejmuje również bezczynność organów. W literaturze przyjmuje się, że z bezczynnością organów administracji publicznej mamy do czynienia wówczas, gdy w prawnie określonym terminie organ nie podejmuje żadnych czynności w sprawie lub gdy wprawdzie prowadził postępowanie w sprawie, jednakże mimo istnienia ustawowego obowiązku, nie kończy go wydaniem stosownego aktu lub nie podejmuje czynności (T. Woś, H. Krysiak – Molczyk i M. Romańska. Komentarz do ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Wydawnictwo Prawnicze "Lexis – Nexis", Warszawa 2005, str. 86). Wniesienie skargi na "milczenie władzy" jest przy tym uzasadnione nie tylko w przypadku niedotrzymania terminu załatwienia sprawy, ale także w przypadku odmowy wydania aktu, mimo istnienia w tym względzie ustawowego obowiązku, choćby organ mylnie sądził, że załatwienie sprawy nie wymaga wydania aktu (J.P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz. Wydawnictwo "lexis – Nexis", Warszawa 2006, str. 37). Dla uznania bezczynności konieczne jest zatem ustalenie, że organ administracyjny zobowiązany był na podstawie przepisów prawa do wydania decyzji lub innego aktu albo do podjęcia określonych czynności. Przedmiotem skargi jest dostęp dziennikarza do informacji publicznej, przewidziany w art. 3a ustawy z dnia 26 stycznia 1984 r. (Dz. U. z 1984 Nr 5, poz. 24), zgodnie z którym w zakresie prawa dostępu prasy do informacji publicznej stosuje się przepisy ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (t. j. Dz. U. z 2016 r., poz. 1764 ze zm.) - dalej u.d.i.p. Ustawa o dostępie do informacji publicznej w kompleksowy sposób reguluje procedurę dostępu do informacji publicznej, nie zawiera jednak przepisów, które dotyczyłyby bezczynności organu. Jednocześnie ustawa w bardzo wąskim zakresie odsyła do przepisów kodeksu postępowania administracyjnego – dalej k.p.a. – stanowiąc, że jedynie w kwestii wydania decyzji stosuje się przepisy k.p.a. Wobec powyższego w przypadku, gdy skarga na bezczynność dotyczy udostępnienia informacji publicznej, nie musi być ona poprzedzona żadnym środkiem zaskarżenia na drodze administracyjnej. Pojęcie informacji publicznej ustawodawca określił w art. 1 ust. 1 i art. 6 ustawy o dostępie do informacji publicznej. W ich świetle informacją publiczną jest każda informacja o sprawach publicznych, a w szczególności o sprawach wymienionych w art. 6 ustawy. Ponieważ sformułowania te nie są zbyt jasne, należy przy ich wykładni kierować się art. 61 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, zgodnie z którym prawo do informacji jest publicznym prawem obywatela, realizowanym na zasadach skonkretyzowanych w ustawie o dostępie do informacji publicznej. W orzecznictwie przyjęto, że informację publiczną stanowi każda informacja wytworzona przez szeroko rozumiane władze publiczne oraz osoby pełniące funkcje publiczne, a także inne podmioty, które tę władzę realizują bądź gospodarują mieniem komunalnym lub mieniem Skarbu Państwa w zakresie tych kompetencji. Taki charakter ma również wiadomość niewytworzona przez podmioty publiczne, lecz odnoszące się do tych podmiotów. Przenosząc powyższe rozważania na grunt rozpoznawanej sprawy należy uznać, że wniosek skarżącej z dnia 7 lutego 2018 r. powinien być rozpatrzony na podstawie ustawy o dostępie do informacji publicznej, dotyczy bowiem działalności jednostki budżetowej gminy. Artykuł 13 ust. 1 tej ustawy stanowi, że udostępnienie informacji publicznej na wniosek następuje bez zbędnej zwłoki nie później jednak niż w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku, z zastrzeżeniem ust. 2 i art. 15 ust. 2. Skarżąca złożyła wniosek w dniu 7 lutego 2018 r., wnioskowane zaś informacje organ przesłał w dniu 12 marca 2018 r., po otrzymaniu w dniu 2 marca 2018 r. skargi złożonej do WSA przez skarżącą. Zatem w chwili wniesienia skargi organ pozostawał w bezczynności. W piśmie z dnia 12 marca 2018 r. organ poinformował skarżącą o celu kampanii billboardowej (dotyczącej nowego produktu biblioteki – biuletynu informacyjnego), sfinansowaniu kampanii ze środków biblioteki, powodach zaklejenia billboardów i wstrzymaniu akcji (nieporozumienia i brak akceptacji ostatecznego wyglądu billboardów), a ponadto organ przesłał skarżącej zlecenie na wykonanie i umieszczenie na powierzchniach reklamowych billboardów na terenie Ś. (zamówienie z dnia 29 stycznia 2018 r. dla [...]). Na podstawie art. 149 § 1 p.p.s.a. Sąd uwzględniając skargę na bezczynność (...) zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności (pkt 1). Takiego zobowiązania Sąd w dacie wyrokowania nie mógł nałożyć albowiem wniosek został już zrealizowany. W związku z powyższym mając na uwadze, treść art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a. należało postępowanie w sprawie bezczynności umorzyć (pkt I wyroku). Mając na uwadze treść art. 149 § 1a p.p.s.a., zobowiązującego do stwierdzenia, czy bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa Sąd orzekł jak w pkt II wyroku. W ocenie Sądu bezczynność nie miała bowiem miejsca z rażącym naruszeniem prawa. Organ wprawdzie udzielił odpowiedzi po upływie terminu określonego w art. 13 ust. 1 u.d.i.p., ale opóźnienie wyniosło tylko 19 dni, a odpowiedź została udzielona niezwłocznie po otrzymaniu skargi. Ponadto organ złożył wyjaśnienia, z jakich powodów doszło do uchybienia terminu. Z wyjaśnień tych wynika, że przyczyną tego stanu rzeczy było wykonywanie bieżących obowiązków związanych z działalnością Biblioteki, a nie zła wola organu. O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 200 p.p.s.e. (wpis – 100 zł).