IV SAB/Wr 55/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Alojzy Wyszkowski (sprawozdawca) Sędziowie Sędzia NSA Henryka Łysikowska Sędzia WSA Lidia Serwiniowska po rozpoznaniu w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 31 maja 2016 r. sprawy ze skargi R. P. na bezczynność Wojewody D. w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej I. stwierdza, że bezczynność organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; II. umarza postępowanie w zakresie bezczynności organu; III. dalej idącą skargę oddala; IV. zasądza od Wojewody D. na rzecz strony skarżącej kwotę 597 (słownie: pięćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów procesowych. R. P. (dalej skarżąca) wnioskiem z dnia 15 stycznia 2016 r. (data wpływu pisma do Wojewody D. za pomocą poczty elektronicznej), wystąpiła o udostepnienie informacji publicznej poprzez przesłanie na adres mailowy umów zawartych przez wojewodę z adwokatem lub radcą prawnym albo kancelarią adwokatów, radców prawnych albo kancelarią adwokatów i radców prawnych, dotyczących stałej obsługi prawnej Powiatu w okresie obowiązywania rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu. Wskazała, że wniosek należy zrealizować poprzez przesłanie umów w formie skanów. Pismem z dnia 2 lutego 2016 r. (pismo wpłynęło do organu w dniu 9 lutego 2016 r.), skarżąca, reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu na bezczynność Wojewody D. w przedmiocie udostępnienia żądanej informacji publicznej. Skarżąca wniosła o stwierdzenie, że organ dopuścił się bezczynności w przedmiotowej sprawie, zobowiązanie organu do rozpoznania wniosku o udostępnienie informacji publicznej w terminie przewidzianym ustawą (14 dni), zasądzenie od organu na jej rzecz kosztów postępowania w wysokości 17 zł - tytułem opłaty za pełnomocnictwo, 100 zł opłaty sądowej oraz 2.880 zł - tytułem kosztów adwokackich, zgodnie z oświadczeniem złożonym na podstawie § 16 zd. 1 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (w związku z punktem 3. załączonej do skargi umowy). W odpowiedzi na skargę Wojewoda D. wniósł o umorzenie postępowania na podst. art. 161 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi oraz odstąpienie od zasądzenia zwrotu kosztów postępowania w całości na rzecz skarżącej. W uzasadnieniu podał, że żądana przez skarżącą informacja nie jest informacją publiczną. Zatem "wniosek o udostępnienie informacji publicznej" w istocie nie obejmuje żądania dotyczącego informacji publicznej, wynikającej z działalności organu administracji. W konsekwencji brak było podstaw prawnych by organ rozpatrzył przedmiotowy wniosek w trybie przewidzianym przepisami ustawy o dostępie do informacji publicznej, w tym z zastosowaniem terminów w niej wskazanych. Dalej podano, że strona przeciwna wystosowała do skarżącej pismo z dnia 1 marca 2016r., [...], w którym poinformowała skarżącą, że nie posiada umów wskazanych w jej "wniosku". Nie doszło więc do przekroczenia ustawowych terminów. Jednakże z ostrożności procesowej, należy podnieść, że strona przeciwna przed rozpoznaniem przez sąd skargi na bezczynność, dokonała stosownej czynności, gdyż skierowała pismo do skarżącej, a więc przestała pozostawać w ewentualnej bezczynności. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a., Sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. W ramach kontroli działalności administracji publicznej mieści się orzekanie w sprawach skarg na bezczynność organów w określonych sytuacjach, w tym w przypadku niezbędności wydania decyzji administracyjnych (art. 3 § 2 pkt 1 – 4a oraz pkt 8 p.p.s.a.). Jest to stan, w którym organ, będący właściwym miejscowo i rzeczowo do załatwienia sprawy, nie wydaje decyzji, postanowienia bądź innego aktu administracyjnego lub nie podejmuje czynności z zakresu administracji publicznej, o jakich mowa w art. 3 § 2 pkt 1- 4 p.p.s.a. Przedmiotem skargi jest bezczynność w zakresie udostępnienia informacji publicznej na podstawie ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. z 2015r., poz. 2058 ze zm. dalej: ustawa.). Ustawa ta w kompleksowy sposób reguluje procedurę dostępu do informacji publicznej, nie zawiera jednak przepisów, które dotyczyłyby bezczynności organu. Jednocześnie ustawa w bardzo wąskim zakresie odsyła do przepisów kodeksu postępowania administracyjnego stanowiąc, że jedynie w kwestii wydania decyzji stosuje się przepisy k.p.a. Wobec powyższego w przypadku, gdy skarga na bezczynność dotyczy udostępnienia informacji publicznej, nie musi być ona poprzedzona żadnym środkiem zaskarżenia na drodze administracyjnej. Skarga na bezczynność w przedmiotowej sprawie może być wniesiona bez wezwania do usunięcia naruszenia prawa (zob. postanowienie NSA z dnia 31 marca 2008 r., sygn. akt I OSK 262/08). Ustawa o dostępie do informacji publicznej, stanowiąc generalną zasadę udostępnienia informacji publicznej, przewiduje jednocześnie różne sposoby udostępniania, wymienione w art. 7 ust. 1 ustawy. Jednym z nich jest udostępnianie informacji publicznej na wniosek (art. 10 stawy.). Przepis art. 4 ust. 1 ustawy stanowi, że obowiązane do udostępniania informacji publicznej są władze publiczne oraz inne podmioty wykonujące zadania publiczne, w szczególności: organy władzy publicznej, organy samorządów gospodarczych i zawodowych, podmioty reprezentujące zgodnie z odrębnymi przepisami Skarb Państwa, podmioty reprezentujące państwowe osoby prawne, albo osoby prawne samorządu terytorialnego oraz podmioty reprezentujące inne państwowe jednostki organizacyjne albo jednostki organizacyjne samorządu terytorialnego, podmioty reprezentujące inne osoby lub jednostki organizacyjne, które wykonują zadania publiczne lub dysponują majątkiem publicznym oraz osoby prawne, w których Skarb Państwa, jednostki samorządu terytorialnego lub samorządu gospodarczego albo zawodowego mają pozycję dominującą w rozumieniu przepisów o ochronie konkurencji i konsumentów. Zgodnie z art. 1 ust. 1 powołanej ustawy każda informacja o sprawach publicznych stanowi informację publiczną w rozumieniu cytowanej ustawy i podlega udostępnieniu oraz ponownemu wykorzystaniu na zasadach i w trybie określonych w tej ustawie. Jak wynika z kolei z art. 6 ust 1 pkt 4 lit. a ustawy, udostępnieniu podlegają w szczególności informacje o danych publicznych, w tym treść i postać dokumentów urzędowych, a zwłaszcza aktów administracyjnych oraz innych rozstrzygnięć. Trzeba przy tym zaznaczyć, że informacją publiczną są wiadomości dotyczące faktów zarówno wytworzone przez władzę publiczną lub inny podmiot wykonujący funkcje publiczne, jak i jedynie odnoszone (skierowane) do tych podmiotów. Z nadesłanej do Sądu odpowiedzi organu na skargę wynika, że organ udzielił skarżącej żądaną odpowiedź, informując ją w piśmie z dnia 1 marca 2016r., iż nie posiada umów zawartych z adwokatem lub radcą prawnym albo z kancelarią adwokatów, radców prawnych albo kancelarią adwokatów i radców prawnych, w zakresie stałej obsługi prawnej w okresie obowiązywania rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu. Z tej racji stwierdzić należy, że ustalenie w niniejszej sprawie bezczynności organu trwającej od dnia wniesienia tj. 15 stycznia 2016r. do organu opisanego wcześniej wniosku do przesłania skarżącej w dniu 1 marca 2016r. informacji oznacza, iż bezczynność organu niewątpliwie istniała w dacie wniesienia do tut. Sądu skargi, tj. 9 lutego 2016r. Jednakże odpadnięcie głównej przesłanki (bezczynności organu), w okresie pomiędzy wpływem skargi do Sądu na bezczynność, a rozpoznaniem żądania skarżącej przez organ, uniemożliwiło Sądowi jej uwzględnienie i zobowiązanie organu do podjęcia czynności polegającej na udzieleniu skarżącej informacji, która co prawda z przekroczeniem ustawowego terminu, ale została dokonana. Z tej racji stwierdzić należy, że skład orzekający w niniejszej sprawie opowiada się za poglądem, iż brak jest podstaw do merytorycznego rozpatrzenia skargi na bezczynność, jeżeli organ wydał żądany akt lub podjął stosowną czynność po wniesieniu skargi do sądu, ale przed zamknięciem rozprawy. Nie może bowiem zobowiązać organu do wydania określonego aktu lub podjęcia czynności, które przed dniem orzekania zostały wydane lub podjęte. Stanowisko takie prezentuje Naczelny Sąd Administracyjny, gdzie w uchwale z dnia 26 listopada 2008 r., sygn. akt l OPS 6/08 /treść /w:/ orzeczenia.nsa.gov.pl/, Sąd przyjął, że przepis art. 161 § 1 pkt 3 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - ma zastosowanie także w przypadku, gdy po wniesieniu skargi na bezczynność organu w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt. 1 - 4a tej ustawy, organ wyda akt lub dokona czynności z zakresu administracji publicznej, dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, co do których pozostawał w bezczynności. Biorąc powyższe pod uwagę, stwierdzić należy, że z taką sytuacją mamy do czynienia w niniejszej sprawie. Przesłanie skarżącej wnioskowanej informacji pismem z dnia 1 marca 2016r. należy uznać jako zrealizowanie żądania objętego wnioskiem złożonym 15 stycznia 2016r.- a co miało miejsce niewątpliwie przed wydaniem orzeczenia sądowego w niniejszej sprawie - pozwala na stwierdzenie, że w momencie rozpoznawania przez Sąd skargi, organ nie pozostawał już w bezczynności. Brak zatem było podstaw do zastosowania trybu przewidzianego w art. 149 § 1 p.p.s.a.. W tej zaś sytuacji, skoro niewątpliwie postępowanie sądowe stało się bezprzedmiotowe, stosownie do art 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a., należało je umorzyć, o czym orzeczono w pkt I sentencji postanowienia. Odnosząc się do kwestii, czy w niniejszej sprawie doszło do rażącego naruszenia prawa w zwłoce, co do udostępnienia przez podmiot do tego zobowiązany żądanej informacji publicznej Sąd uznał, że naruszenie prawa w tym zakresie nie miało charakteru rażącego. Bezczynność organu trwała od dnia złożenia wniosku tj. od 15 stycznia 2016r. do 1 marca 2016 r. Informacja została udzielona skarżącej po otrzymaniu przez organ skargi. Z tej racji nie sposób uznać, że bezczynność organu miała charakter rażącej bezczynności. Okoliczności przedmiotowej sprawy, zdaniem Sądu, choć potwierdzają naruszenie terminów przewidzianych ustawą, a tym samym zaistniałą w sprawie bezczynność, to jednak nie jest to rażące naruszenie prawa. O kosztach postępowania należnych skarżącej od organu orzeczono na podstawie art. 200 p.p.s.a. Na koszty te składa się opłata od wniesionej skargi w kwocie 100 zł, opłata od udzielonego pełnomocnictwa w kwocie 17 zł i zwrot kosztów zastępstwa procesowego w kwocie 480 zł. W zakresie kosztów adwokackich pełnomocnik skarżącej wniósł o przyznanie ich w wysokości sześciokrotnej stawki minimalnej przewidzianej w tego typu sprawach. Stawka minimalna to 480 zł zgodnie z § 14 ust. 1 pkt c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz.U. z 2015r., poz. 1800). Jednocześnie w § 15 ust. 2 cytowanego rozporządzenia wskazane zostało, że opłatę w sprawach niewymagających przeprowadzenia rozprawy ustala się w wysokości równej stawce minimalnej. Nie jest wiec możliwe miarkowanie wynagrodzenia pełnomocnika przez Sąd w sprawach, o których rozstrzygniecie podejmowane jest na posiedzeniu niejawnym. Stąd Sąd orzekł o przyznaniu skarżącej kwoty 597 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania.