IV SAB/Wr 567/26

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Gabriel Węgrzyn po rozpoznaniu w dniu 18 sierpnia 2026 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi M. M. na bezczynność Dolnośląskiego Kuratora Oświaty w przedmiocie rozpatrzenia skargi na działania Poradni Psychologiczno-Pedagogicznej nr 5 we Wrocławiu postanawia: odrzucić skargę. Pismem z dnia 15 V 2026 r. M. M. (dalej "skarżący") złożył skargę na bezczynność Dolnośląskiego Kuratora Oświaty (dalej "organ") w przedmiocie rozpatrzenia skargi na działania Poradni P. nr [...] we W. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o odrzucenie skargi ewentualnie o jej oddalenie z tą argumentacją, że stanowi ona skargę złożoną w trybie art. 227 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. 2024 r. poz. 572 ze zm.), dalej "kpa". Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył co następuje: Skargę należało odrzucić. W myśl art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 VIII 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2026 r. poz. 143 ze zm.), dalej "ppsa", sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. W myśl art. 3 § 2 ppsa kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na: 1) decyzje administracyjne; 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty; 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które przysługuje zażalenie, 4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z wyłączeniem aktów lub czynności podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 VI 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2025 r. poz. 1691), postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 VIII 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz.U. z 2025 r. poz. 111, z późn. zm.), postępowań, o których mowa w dziale V w rozdziale 1 ustawy z dnia 16 XI 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej (Dz.U. z 2025 r. poz. 1131, 1423, 1820 i 1863), oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw; 4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach, opinie zabezpieczające i odmowy wydania opinii zabezpieczających w sprawie opodatkowania wyrównawczego; 4b) opinie, o których mowa w art. 119 zzl § 1 ustawy z dnia 29 VIII 1997 r. - Ordynacja podatkowa i odmowy wydania tych opinii; 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej; 6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej; 7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego; 8) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a; 9) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 VI 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 VIII 1997 r. - Ordynacja podatkowa oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw. Zgodnie z art. 3 § 2a ppsa sądy administracyjne orzekają także w sprawach sprzeciwów od decyzji wydanych na podstawie art. 138 § 2 ustawy z dnia 14 VI 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego. W myśl art. 3 § 3 ppsa sądy administracyjne orzekają też w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę, i stosują środki określone w tych przepisach. W niniejszej sprawie przedmiotem skargi jest bezczynność Dolnośląskiego Kuratora Oświaty w przedmiocie rozpatrzenia skargi na działania Poradni P. nr [...] we W. Z bezczynnością organu administracji publicznej mamy do czynienia wówczas, gdy organ zobowiązany do podjęcia czynności nie podejmuje jej w terminie określonym przez przepisy prawa. Oznacza to, że będąc właściwym w sprawie i zobowiązanym do podjęcia czynności, organ pozostaje w zwłoce. Skarga na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania jest dopuszczalna w przypadkach, gdy jej przedmiot mieści się w zakresie wskazanym w art. 3 § 2 pkt 8 ppsa (tzn. w przypadkach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4a), jak również w zakresie wskazanym w art. 3 § 2 pkt 9 ppsa, a więc niewydanie aktu lub niepodjęcie czynności określonej w tych przepisach. Skarga na bezczynność organu jest bowiem pochodną skargi na określone prawne formy działania organów administracji publicznej. Oznacza to, że skarga na bezczynność przysługuje tylko w tych sprawach, w których są wydawane decyzje i postanowienia (art. 3 § 2 pkt 1-3 ppsa) oraz w tych sprawach, w których mogą być podejmowane akty lub czynności określone w art. 3 § 2 pkt 4 ppsa, a także wówczas, gdy odrębna ustawa tak stanowi, co wynika z treści art. 3 § 3 ppsa (postanowienie NSA z 15 IV 2008 r., II OSK 496/08, publ. CBOSA). Wniesiona w niniejszej sprawie skarga na bezczynność organu dotyczy tzw. skargi powszechnej złożonej przez skarżącego w trybie postępowania skargowego uregulowanego w dziale VIII kpa. Skarżący zarzucił organowi, że nie podjął on skutecznej reakcji nadzorczej na działania Poradni P. nr [...] we W. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym utrwalone jest stanowisko, że w sprawach dotyczących załatwienia skargi powszechnej z działu VIII kpa nie przysługuje skarga do sądu administracyjnego. Działania lub czynności podejmowane w trybie postępowania w sprawie skarg i wniosków normowane przepisami znajdującymi się w dziale VIII kpa nie są bowiem aktami lub czynnościami, o których mowa w art. 3 § 2 ppsa. Postępowanie skargowe uregulowane we wspomnianych przepisach stanowi rodzaj uproszczonego postępowania administracyjnego, w ramach którego realizowane jest zagwarantowane każdemu w Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej prawo składania petycji, skarg i wniosków (art. 63 Konstytucji RP). Przedmiotem skargi wniesionej zgodnie z art. 227 i następne kpa może być w szczególności zaniedbanie lub nienależyte wykonywanie zadań przez właściwe organy albo przez ich pracowników, naruszenie praworządności lub interesów skarżących, a także przewlekłe i biurokratyczne załatwianie sprawy. Postępowanie w sprawie tego typu skarg cechuje się tym, iż nie ma w nim stron postępowania, nie wydaje się rozstrzygnięć adresowanych do skarżącego, jedynie zawiadamia się go o czynnościach wewnętrznych zmierzających do wyjaśnienia okoliczności podniesionych w skardze. Celem tego postępowania jest ocena skutków działania, czy też bezczynności określonych organów, a nie wydawanie wiążących w sprawie rozstrzygnięć. Postępowanie w tym trybie nie kończy się zatem władczym aktem, podlegającym ocenie sądu administracyjnego z punktu widzenia legalności. Skarga złożona w trybie przewidzianym w dziale VIII kpa stanowi odformalizowany środek ochrony różnych interesów jednostki, niedający podstaw do uruchomienia dalszego trybu instancyjnego, a więc również postępowania sądowoadministracyjnego (por. postanowienie NSA z 2 XII 2025 r., III OSK 2111/25, publ. CBOSA). Jak już wspomniano, wniesienie skargi do sądu administracyjnego na bezczynność organu jest dopuszczalne tylko w takim zakresie, w jakim dopuszczalne jest zaskarżenie do sądu administracyjnego decyzji, postanowienia lub innego aktu czy czynności z zakresu administracji publicznej. Skoro zatem działanie organów administracji publicznej związane z wniesieniem skargi powszechnej w rozumieniu art. 227 kpa nie podlega kognicji sądów administracyjnych, z uwagi na to, że nie mieszczą się w katalogu czynności i aktów poddanych kontroli sądowo administracyjnej, to skarga do sądu administracyjnego nie przysługuje również na bezczynność organu, mającą miejsce w postępowaniu skargowo-wnioskowym (por. postanowienie WSA w Gdańsku z dnia 28 I 2026 r., III SAB/Gd 36/26; postanowienie NSA z dnia 1 III 2010 r., II OSK 478/09, publ. CBOSA). W konsekwencji skargę należało odrzucić, na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 ppsa, zgodnie z którym skarga podlega odrzuceniu, jeżeli sprawa nie należy do właściwości sądu administracyjnego.