IV SAB/Wr 58/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący : Sędzia NSA Mirosława Rozbicka-Ostrowska (spr.), Sędziowie : Sędzia WSA Lidia Serwiniowska, Sędzia WSA Alojzy Wyszkowski, Protokolant : Aneta Januszkiewicz, po rozpoznaniu w Wydziale IV na rozprawie w dniu 24 maja 2013 r. sprawy ze skargi M. Ł. i T. Ł. na bezczynność [...]S.A. Oddział we W. w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej oddala skargę. Skarżący M. i T. Ł. wnieśli skargę do Wojewódzkiego Sądu Admministarcyjnego we Wrocławiu na bezczynność firmy [...] S.A. Oddział we W. w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej w postaci kserokopii decyzji stanowiącej podstawę lokalizacji i budowy linii energetycznych na działce nr [...] położonej J., stanowiącej ich współwłasność ustawową. W odpowiedzi na skargę [...] S.A. z siedzibą w K., wniosła o jej oddalenie, podnosząc , że jako przedsiębiorstwo energetyczne nie jest organem, czy też podmiotem, o którym mowa w art. 4 ust. 1 pkt 1 - 4 ustawy o dostępie do informacji publicznej. Według strony przeciwnej do rozważenia pozostaje jedynie, czy zastosowanie w przedmiotowej sprawie będzie miał art. 4 ust. 1 pkt 5 powołanej ustawy. Rozważając tę kwestię wyjaśniono, że spółka [...] S.A. nie jest osobą prawną, w której Skarb Państwa, jednostki samorządu terytorialnego lub samorządu gospodarczego albo zawodowego mają pozycję dominującą w rozumieniu przepisów o ochronie konkurencji i konsumentów. W spółce 99,51 % akcji posiada [...] Energia S.A. z siedzibą w K., a 0,49 % akcji pozostali akcjonariusze. Z kolei w Spółce [...] Polska Energia S.A. Skarb Państwa posiada jedynie 30,06% akcji (informacja powszechnie dostępna na stronach internetowych Spółek). Spółka nie gospodaruje majątkiem Skarbu Państwa, czy też mieniem komunalnym. Posiadany majątek to majątek prywatnej osoby prawnej jaką jest [...] Dystrybucja S.A. Zdaniem strony przeciwnej wystąpienie skarżących dotyczy prywatnego majątku przedsiębiorstwa Spółki , co oznacza, że sprawa ta nie dotyczy "sprawy publicznej", a zatem nie rodzi obowiązku udzielania informacji w tym przedmiocie, w reżimie ustawy o dostępie do informacji publicznej. Informacje, których udostępnienia domagają się skarżący nie są informacjami publicznymi, a [...] Dystrybucja S.A. nie jest podmiotem wykonującym zadania publiczne w rozumieniu przedmiotowej ustawy. Końcowo strona przeciwna wskazała , że decyzje, których udostępnienia domagają się skarżący wydane zostały przez organ administracji publicznej i mogą zostać uzyskane od tego organu. Natomiast fakt, że strona skarżąca domaga się udostępnienia dokumentacji dotyczącej posadowienia infrastruktury elektroenergetycznej, zapowiadając jednocześnie wystąpienie z roszczeniami finansowymi przeciwko [...] S.A., związanymi z posadowieniem infrastruktury elektroenergetycznej, zatem informacje te są potrzebne skarżącym do przygotowania się do przyszłego postępowania sądowego przeciwko Spółce. Kwestia ta nie może pozostawać bez znaczenia dla oceny żądań skarżących , gdyż udostępnienie informacji, której domagają się może zagrażać interesom spółki, co jednocześnie uzasadnia uznanie tego typu informacji za tajemnicę przedsiębiorstwa, co zgodnie z art. 5 ust. 2 ustawy o dostępie do informacji publicznej podlega ograniczeniu ze względu na tajemnicę przedsiębiorcy. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do przepisów art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jednolity Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) oraz art.1 i art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej: p.p.s.a., sąd administracyjny dokonuje kontroli zaskarżonego aktu wyłącznie pod kątem legalności rozumianej jako zgodność z prawem materialnym i procesowym. Wprawdzie sąd administracyjny rozstrzyga w granicach danej sprawy , nie jest jednak związany wyartykułowanymi w skardze zarzutami , sformułowanymi w niej wnioskami oraz powołaną podstawą prawną ( art.134 §1p.p.s.a.) , lecz bada daną sprawę administracyjną w całokształcie jej okoliczności faktycznych i prawnych. Zgodnie z art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a., skarga na bezczynność organu administracji przysługuje w sprawach, w których są wydawane decyzje i postanowienia (art. 3 § 2 pkt 1 - 3 p.p.s.a.) oraz w tych sprawach, w których mogą być wydawane akty (inne niż decyzje i postanowienia) lub podejmowane czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa (art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a.). W takich sprawach skargę na bezczynność można wnieść skutecznie, jeżeli organ administracji nie załatwia sprawy w terminie określonym bądź to w przepisach art. 35 - 36 k.p.a., bądź w terminie wynikającym z innej ustawy regulującej sposób postępowania organów administracji. Jednak aby można było mówić o bezczynności organu należy przede wszystkim stwierdzić, że na organie ciąży wynikający z przepisów prawa obowiązek wszczęcia postępowania i podjęcia w nim stosownego rozstrzygnięcia (stosownej czynności), a dopiero później, że obowiązku tego organ nie wypełnia w nakazanym prawem terminie. Wymaga podkreślenia ,że przy uwzględnieniu wniosku o udostępnienie informacji publicznej powinny być jednocześnie spełnione zarówno przesłanki przedmiotowe , jak i podmiotowe , a więc żądane informacje muszą mieć walor informacji publicznej i być adresowane do podmiotu zobowiązanego w rozumieniu art. 4 ust.1 ustawy z dnia 6 września 2001r. o dostępie do informacji publicznej ( Dz. U. Nr 112, poz. 1198 ze zm.). W związku z tym podstawową kwestią, która wymagała wyjaśnienia przez Sąd orzekający w niniejszej sprawie było ustalenie, czy podmiot, do którego skierowano wniosek o udzielenie informacji, to jest [...] S.A. Oddział we W., jest podmiotem zdolnym w znaczeniu prawnym do skutecznego rozpatrzenia sprawy. W tym miejscu zważyć należy, że badana sprawa zarówno pod względem faktycznym jak i prawnym podobna jest do spraw , zawisłych przed tutejszym Sądem , zarejestrowanych pod sygn. akt IVSA SAB/Wr 4/13 , IV SAB/Wr 5/13 , IV SAB/ Wr 8/13, IV SAB /Wr 10/13, w których oddalono skargę z przyczyn poniżej podanych. Wojewódzki Sąd Administracyjny w składzie orzekającym w niniejszej sprawie w pełni aprobuje stanowisko i zasadniczy tok rozważań Sądu w wskazanych wyżej sprawach . W uzasadnieniach wyroków wydanych w tychże sprawach Sąd wskazał, że zdolność prawną do prowadzenia postępowania administracyjnego, poza organami administracji publicznej, mają także inne podmioty, gdy są powołane do załatwiania spraw administracyjnych. O właściwości podmiotu do rozpoznania i załatwienia określonej sprawy stanowią przepisy prawne zawarte w ustawach o materialnoprawnym charakterze. W niniejszej sprawie krąg tych podmiotów określa powołana wyżej ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępnie do informacji publicznej, której art. 4 ust. 1 przewiduje, że obowiązane do udostępniania informacji publicznej są władze publiczne oraz inne podmioty wykonujące zadania publiczne, w szczególności: 1) organy władzy publicznej, 2) organy samorządów gospodarczych i zawodowych, 3) podmioty reprezentujące zgodnie z odrębnymi przepisami Skarb Państwa, 4) podmioty reprezentujące państwowe osoby prawne albo osoby prawne samorządu terytorialnego oraz podmioty reprezentujące inne państwowe jednostki organizacyjne albo jednostki organizacyjne samorządu terytorialnego, 5) podmioty reprezentujące inne osoby lub jednostki organizacyjne, które wykonują zadania publiczne lub dysponują majątkiem publicznym, oraz osoby prawne, w których Skarb Państwa, jednostki samorządu terytorialnego lub samorządu gospodarczego albo zawodowego mają pozycję dominującą w rozumieniu przepisów o ochronie konkurencji i konsumentów. Powołany przepis w ustępie 2 stanowi, że: obowiązane do udostępnienia informacji publicznej są organizacje związkowe i pracodawców reprezentatywne, w rozumieniu ustawy z dnia 6 lipca 2001 r. o Trójstronnej Komisji do Spraw Społeczno-Gospodarczych i wojewódzkich komisjach dialogu społecznego (Dz. U. nr 100, poz. 1080, z późn. zm.), oraz partie polityczne. Ze statutu [...] S.A. oraz regulaminu organizacyjnego tego podmiotu wynika, że [...] S.A. jest spółką akcyjną z siedzibą w K., do której stosuje się przepisy ustawy z dnia 15 września 2000 r. Kodeks spółek handlowych (Dz. U. nr 94, poz. 1037 zez m.). W zakresie swojej działalności Spółka może otwierać i prowadzić oddziały, zakłady, biura, przedstawicielstwa i inne jednostki. Z uprawnienia tego Spółka skorzystała. W związku z rozczłonkowaniem organizacji pojawia się problem swoistości konstrukcji podmiotowości prawnej, zarówno w prawie cywilnym (gospodarczym), administracyjnym i w prawie pracy. Analizując problem z punktu prawa administracyjnego należy postawić pytanie, czy oddział przedmiotowej Spółki, kierowany przez właściwy organ, ma atrybut podmiotu zobowiązanego (uprawnionego) do rozpoznania skierowanej do niego sprawy dotyczącej udzielenia informacji publicznej, a także, czy oddział tej Spółki jest wyposażony w atrybut zdolności sądowej w rozumieniu art. 25 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, w razie sporu z dostępem do żądanej informacji. W świetle art. 12 ustawy z dnia 15 września 2000 r. Kodeks spółek handlowych nabycie osobowości prawnej przez spółkę akcyjną następuje, z chwilą wpisania do rejestru, tzn. Rejestru Przedsiębiorców Krajowego Rejestru Handlowego. Żaden z przepisów Kodeksu spółek handlowych nie przyznaje natomiast osobowości prawnej, jak też zdolności sądowej oddziałowi spółki akcyjnej mającej siedzibę na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, i to bez względu na zakres ich samodzielności organizacyjnej czy finansowej. Wskazana regulacja Kodeksu spółek handlowych odnosi się przede wszystkim do unormowania kwestii osobowości (samodzielności) jednostki w sferze stosunków cywilnoprawnych (gospodarczych), nie wykluczając jednak możliwości statutowego delegowania kompetencji do załatwiania określonych spraw na szczeblu oddziału Spółki. Takimi sprawami mogą być m.in. sprawy z zakresu dostępu do informacji publicznej. Z takim przekazaniem (delegowaniem) kompetencji łączyłaby się ewentualna kwestia uznania wewnętrznej jednostki organizacyjnej osoby prawnej za organ administracyjny w znaczeniu funkcjonalnym, właściwy do podejmowania aktów i czynności w stosunku do osób mających podmiotowość administracyjnoprawną. Organ taki, w przypadku złożenia skargi do sądu administracyjnego staje się stroną przeciwną skarżącemu (por. J.P. Tarno: Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Komentarz, Warszawa 2006, s. 85). Stosownie do przepisu art. 25 § 1 p.p.s.a. zdolność sądową ma osoba prawna, która dokonuje czynności procesowych przez organy uprawnione do działania w jej imieniu, natomiast w myśl art. 25 § 3 p.p.s.a., zdolność sądową mają także inne jednostki organizacyjne nieposiadające osobowości prawnej, jeżeli przepisy prawa dopuszczają możliwość nałożenia na te jednostki obowiązków lub przyznania uprawnień lub skierowania do nich nakazów i zakazów, a także stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa. O tym, że przekazanie określonej części podmiotowości Spółki na rzecz jej jednostek organizacyjnych jest możliwe świadczy postanowienie § 31 ust. 1 statutu Spółki, zgodnie z którym: oddziały Spółki mogą otrzymać status pracodawcy na podstawie uchwały zarządu. W świetle powyższego status odrębnego pracodawcy w rozumieniu art. 3 Kodeku pracy przyznano m.in. Oddziałowi Spółki we W. (§ 7 ust. 8 pkt 5 regulaminu organizacyjnego Spółki). Analiza statutu i regulaminu organizacyjnego przedmiotowej Spółki wskazuje, że poza sprawami z zakresu prawa pracy takie delegowanie kompetencji we wskazanym obszarze nie nastąpiło. Potwierdza to postanowienie § 23 statutu Spółki, w którym stanowi się, że zarząd prowadzi sprawy Spółki i reprezentuje ją we wszystkich czynnościach sądowych i pozasądowych, oraz § 5 ust. 1 regulaminu organizacyjnego, zgodnie z którym zarządzanie Spółką należy do kompetencji zarządu. Oznacza to, że w świetle powołanych regulacji łączących kompetencje do zarządzania sprawami Spółki (w czym mieści się także prowadzenie postepowania w sprawie udostępnienia dotyczących jej informacji) ze strukturą Spółki jako całością, a nie z jej wewnętrznymi jednostkami organizacyjnymi oraz wobec braku w przepisach statutowych postanowień delegujących te kompetencje lub określoną ich część na oddziały wchodzące w skład Spółki, brak jest podstaw do kreowania podmiotowości jej wewnętrznych jednostek organizacyjnych w zakresie prowadzenia postępowania w sprawie udostępnienia informacji publicznej. Potwierdza to pośrednio treść § 26 ust. 1 regulaminu Spółki, który stanowi, że upoważnionymi do udzielania informacji (...) z zakresu działalności Spółki (...) są członkowie zarządu i rzecznik prasowy. W konsekwencji brak jest podstaw do kreowania przymiotu zdolności sądowej oddziału Spółki. W szczególności nie może być ona wywodzona z faktu przyznania Oddziałowi Spółki we W. podmiotowości w sferze z zakresu prawa pracy, z której wynika wyłącznie zdolność sądowa i procesowa w sprawach z zakresu prawa pracy powiązana z podmiotowością w sferze czynności odnoszących się do zatrudniania i zwalniania pracowników oraz podejmowania innych czynności dotyczących stosunku pracy. W tak ujętym obszarze nie mieści się podejmowanie aktów z zakresu informacji publicznej, stanowiące domenę prawa publicznego (administracyjnego). Rekapitulując , na podstawie analizy regulacji prawa materialnego stwierdzić należy , że tylko przedmiotowa Spółka Akcyjna, jeżeli wykonuje zadania publiczne, mogłaby być stroną postępowania ze skargi na bezczynność w sprawie udzielenia informacji publicznej. Stwierdzenie powyższego oznacza , że wniosek o udostępnienie informacji publicznej został skierowany do podmiotu niewłaściwego, co obligowało Wojewódzki Sąd Administracyjny do oddalenia skargi na podstawie art. 151 p.p.s.a..