IV SAB/Wr 60/11

Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym we Wrocławiu Michał Kazek po rozpoznaniu w dniu 18 lipca 2011 r. na posiedzeniu niejawnym w Wydziale IV wniosku strony skarżącej o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata w sprawie ze skargi L. Ł. na bezczynność Prezydenta Miasta Ś. w przedmiocie umorzenia należności z tytułu nienależycie pobranych świadczeń alimentacyjnych postanawia: 1. przyznać stronie skarżącej prawo pomocy w zakresie częściowym obejmującym ustanowienie adwokata; 2. umorzyć postępowanie w pozostałym zakresie. W sprawie ze skargi na bezczynność Prezydenta Miasta Ś. w przedmiocie umorzenia należności z tytułu nienależycie pobranych świadczeń alimentacyjnych L. Ł. wniósł o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata. W uzasadnieniu swojego żądanie podał, że wspólne gospodarstwo domowe prowadzi z żoną w wynajętym pokoju, natomiast źródłem ich utrzymania jest jego renta w kwocie wypłacanej po potrąceniu komorniczym 335,61 zł oraz zasiłek stały jego żony z Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w kwocie 141,68 zł. Do wydatków tego gospodarstwa wnioskodawca zaliczył czynsz za wynajem pokoju w kwocie 100 zł i koszt zakupu leków w kwocie 200 zł. Wraz z wnioskiem skarżący przesłał dokumenty, w których treści potwierdzenie znajdują okoliczności podane w uzasadnieniu żądania przyznania prawa pomocy. W sprawie zważono, co następuje. Stosownie do brzmienia art. 245 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (§ 2), natomiast prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (§ 3). W przypadku osób fizycznych prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (art. 246 § 1 pkt 1)) a w zakresie częściowym – gdy osoba ta wykaże, iż nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (pkt 2) cyt. wyżej przepisu). Stosownie do brzmienia art. 239 pkt 1) lit. a ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi nie ma obowiązku uiszczenia kosztów sądowych strona skarżąca działanie lub bezczynność organu w sprawach z zakresu pomocy i opieki społecznej. W sprawie, przedmiotem skargi L. Ł. jest bezczynność Prezydenta Miasta Ś., która stanowi bezczynność organu w sprawach z zakresu pomocy i opieki społecznej, o której mowa w powołanym przepisie art. 239 pkt 1) lit. a ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Skarżący nie ma zatem z mocy ustawy (podkreślenie referendarza sądowego) obowiązku uiszczania w niniejszej sprawie kosztów sądowych. Dlatego postępowanie dotyczące jego wniosku o przyznanie prawa pomocy w określonym na formularzu wniosku zakresie zwolnienia od kosztów sądowych okazało się bezprzedmiotowe. W konsekwencji, na zasadzie art. 161 § 1 pkt 3) ustawy w zw. z art. 258 § 1 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnym, referendarz sądowy postanowił postępowanie to umorzyć. Rozstrzygnięcie w tym zakresie znalazło wyraz w punkcie 2. postanowienia. Rozpoznaniu podlegał zatem wniosek skarżącego o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, obejmującym ustanowienie adwokata. Z regulacji prawnych dotyczących zastępstwa procesowego wykonywanego na zasadach prawa pomocy można wysnuć wniosek, że istotą prawa pomocy w zakresie przyznania z urzędu adwokata jest nieodpłatne korzystanie strony z profesjonalnego pełnomocnika, wskutek przejęcia przez Sąd ciężaru kosztów związanych z tą reprezentacją. Założeniem prawa do bezpłatnej pomocy prawnej jest to, że strona skarżąca - ze względu na swój stan majątkowy - nie jest w stanie ponieść jej kosztów. Mając na uwadze powołane regulacje prawne i wynikające z nich zasady, jakimi należy kierować się rozpatrując wniosek o przyznanie prawa pomocy, jak i stan faktyczny sprawy, referendarz sądowy doszedł do przekonania, że w przypadku strony skarżącej zaistniały ustawowe przesłanki do przyznania jej prawa pomocy w zakresie częściowym, obejmującym ustanowienie adwokata, określone w art. 246 § 1 pkt 2) ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Skarżący wykazał bowiem, że nie jest w stanie ponieść kosztów opłacenia usług profesjonalnego pełnomocnika bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. W ocenie referendarza sądowego sytuacja życiowa skarżącego, tj. utrzymywanie dwuosobowego gospodarstwa domowego z kwoty 477,29 zł oraz jego sytuacja materialna, uzasadniająca udzielanie wsparcia z przez Miejski Ośrodek Pomocy Społecznej, świadczą o wystąpieniu w sprawie obiektywnego braku możliwości ponoszenia przez skarżącego kosztów postępowania sądowego (zastępstwa procesowego) i przemawiają za uwzględnieniem rozpoznawanego wniosku. Z uwagi na powyższe, na podstawie art. 245 § 3 w zw. z art. 246 § 1 pkt 2) w zw. z art. 258 § 1 i § 2 pkt 7) ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, referendarz sądowy postanowił jak w punkcie 1. sentencji.