IV SAB/Wr 61/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Jolanta Sikorska Sędziowie Sędzia WSA Małgorzata Masternak-Kubiak Sędzia WSA Wanda Wiatkowska-Ilków (spr.) Protokolant Krzysztof Caliński po rozpoznaniu w Wydziale IV na rozprawie w dniu 10 grudnia 2009 r. sprawy ze skargi K. T. na bezczynność Prezesa Sądu Okręgowego w J. G. w sprawie udzielenia informacji publicznej I. zobowiązuje Prezesa Sądu Okręgowego w J. G. do rozpatrzenia wniosku skarżącego K. T. z dnia 4 czerwca 2009 r. o udostępnienie informacji publicznej, w terminie 14 dni od dnia otrzymania prawomocnego wyroku; II. przyznaje radcy prawnemu M.P. kwotę 292,80 (słownie: dwieście dziewięćdziesiąt dwa i 80/100) złotych w tym 22% VAT od Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu tytułem nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu w postępowaniu sądowym. Pismem z dnia 4 czerwca 2009r. K. T. zwrócił się do Prezesa Sądu Okręgowego w J. G. o udostępnienie informacji publicznej, to jest dostarczenie podziałów czynności sędziów, przydziału spraw sędziom zopiniowanych przez Kolegium Sądu w J.G., zatwierdzonego przez Prezesa Sądu Okręgowego w J. G. dla sędziów Sądu Okręgowego w J. G., Wydziału IV Karnego Odwoławczego za rok 2009 wraz ze zmianami zaistniałymi w ciągu trwania roku. W odpowiedzi na powyższy wniosek Przewodniczący Wydziału Karnego Odwoławczego Sądu Okręgowego w J. G., pismem z dnia 19 czerwca 2009r. zawiadomił skarżącego, że w każdym czasie może być mu udostępnione lista sędziów orzekających. Dnia 6 lipca 2009 r. wnioskodawca skierował za pośrednictwem Prezesa Sądu Okręgowego w J.G. do Ministra Sprawiedliwości zażalenie na bezczynność Prezesa Sądu Okręgowego w J. G., który jak twierdził, mimo upływu terminu określonego w art. 35 K.p.a. nie odpowiedział na pismo z 4 czerwca 2009 r. ani też nie wskazał na przeszkody w wydaniu decyzji. W związku ze złożonym zażaleniem z dnia 6 lipca 2009 r. Prezes Sądu Okręgowego w J. G. pismem z dnia 13 lipca 2009 r. zawiadomił skarżącego, że jego wniosek z 4 czerwca 2009 r., nie został przedłożony Prezesowi Sądu, lecz złożony do wskazanych akt sprawy. Dodał, że odpowiedzi udzieliła skarżącemu Przewodnicząca Wydziału, uzupełniająco jednak dodał, że żądana informacja nie stanowi informacji publicznej w rozumieniu art. 6 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. z 2001r. Nr 112, poz. 1198 ze zm.). Wskazał też, że informacja ta nie dotyczy sfery życia publicznego, ani nie należy do kategorii informacji o jakich mowa w art. 6 ustawy. Podział czynności sędziów dotyczy wewnętrznego funkcjonowania Sądu, a zasady przydzielenia spraw karnych poszczególnym sędziom regulują przepisy art. 351 K.p.k. Minister Sprawiedliwości postanowieniem z dnia [...] odrzucił zażalenie wnioskodawcy, a w uzasadnieniu wskazał, że na gruncie utrwalonego orzecznictwa sądów administracyjnych w przypadku skargi na bezczynność organu administracji publicznej w przedmiocie dostępu do informacji publicznej stronie nie przysługuje na drodze administracyjnej żaden środek zaskarżenia. W tej sytuacji wnioskodawca złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu na bezczynność Prezesa Sądu Okręgowego w J. G. w przedmiocie udzielenia informacji publicznej. Zarzucił organowi naruszenie art. 13 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001r. o dostępie o informacji publicznej (Dz. u. Nr 112, poz. 1198 ze zm.) – zwanej dalej udip poprzez niezałatwienie wniosku w terminie 14 dni. Stwierdził, że działając na podstawie art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) - zwanej dalej P.p.s.a. w zw. z art. 4 P.p.s.a. wnosi o stwierdzenie bezczynności Prezesa Sądu Okręgowego w J.G. i zobowiązanie go do dokonania określonego aktu w oznaczonym terminie 7 dni, zarządzenie wyjaśnienia przyczyn i ustalenie osób winnych niezałatwienia sprawy w terminie. W motywach podał, że do dnia złożenia skargi Prezes Sądu Okręgowego w J. G. pozostaje w bezczynności albowiem nie podjął żądnej czynności przewidzianej prawem by udzielić informacji publicznej, o którą wnosił skarżący lub decyzji odmawiającej udzielenia informacji publicznej. Dodał, że Prezes Sądu odmawiając korzystania z ustawy o dostępie do informacji publicznej pozbawia go praw płynących z art. 10 Europejskiej Konwencji z dnia 4 listopada 1950 r. o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności (Dz. U, 1993 r. Nr 61, poz. 284) Konwencji, która zgodnie z art. 91 ust. 2 Konstytucji RP ma pierwszeństwo przed prawem krajowy jeżeli nie da się prawa tego pogodzić z Konwencją. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i stwierdził, że podtrzymuje stanowisko i pogląd wyraźny w piśmie z dnia 13 lipca 2009 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje : Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej a kontrola ta, o czym stanowi § 2 powołanego wyżej artykułu, sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Kontrola ta z mocy art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) obejmuje również bezczynność organów. Przedmiotem skargi jest prawo do informacji publicznej a podstawą do jej rozpoznania stanowią przepisy ustawy z dnia 6 września 2001r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. Nr 112, poz. 1198 ze zm.). Ustawa ta określa procedurę dostępu do informacji publicznej nie zawiera jednak przepisów, które dotyczą bezczynności organu. Art. 16 cytowanej ustawy tylko w wąskim zakresie odsyła do przepisów kodeksu postępowania administracyjnego stanowiąc, że tylko w kwestii wydania decyzji stosuje się przepisy K.p.a. W tej sytuacji gdy skarga na bezczynność dotyczy udostępnienia informacji publicznej, nie musi być ona poprzedzona żadnym środkiem zaskarżenia na drodze administracyjnej. W przedmiotowej sprawie może być wniesione bez wezwania do usunięcia naruszenia prawa (postanowienie NSA z 31 marca 2008 r. sygn. akt I OSK 262/08). Przechodząc do merytorycznej oceny będącej przedmiotem osądu należy podnieść, że w literaturze, a także w orzecznictwie przyjmuje się, że z bezczynnością organu administracji publicznej mamy do czynienia wówczas gdy w terminie określonym przez prawo organ więc nie podejmuje żadnych czynności w sprawie lub gdy wprawdzie prowadził postępowanie w sprawie, jednak mimo istnienia ustawowego obowiązku nie kończy go wydaniem stosownego aktu (T. Woś, H. Krysiak - Malczyk i M. Romanowska, Komentarz do ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, wydawnictwo Prawnicze "Lexis -Nexis" Warszawa 2005, str. 86). Wniesienie sprawy na milczenie jest uzasadnione nie tylko w przypadku niedotrzymania terminu załatwienia sprawy ale także w przypadku odmowy wydania aktu mimo istnienia w tym względzie ustawowego obowiązku, choćby organ błędnie sądził, że załatwienie sprawy nie wymaga wydania aktu (J.P. Tarno Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Komentarz Wydawnictwo "Lexis- Nexis" Warszawa 2006 r. str. 37). Dla uznania bezczynności konieczne jest zatem ustalenie, że organ administracji zobowiązany był na podstawie przepisów prawa do wydania decyzji lub innego aktu albo do podjęcia określonych czynności. Art. 7 ust. 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej przewiduje różne sposoby udzielania informacji publicznej. Jednym z nich jest udostępnienie informacji publicznej na wniosek (art. 10 ustawy). Wniosek taki złożył skarżący, organ zaś uznał że nie zachodzą warunki do udzielenia informacji, ponieważ wnioskowane informacje nie stanowią informacji publicznych, w rozumieniu ustawy o dostępie do informacji publicznych. W ocenie Sądu stanowisko organu nie jest zasadne. Pojęcie informacji publicznej ustawodawca określił w art. 1 ust. 1 i art. 6 ustawy o dostępie do informacji publicznej. Według tych przepisów informacją publiczną jest każda informacja w sprawach publicznych, a w szczególności w sprawach wymienionych w art. 6 ustawy. Przy ich wykładni należy kierować się art. 61 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, zgodnie z którym prawo do informacji jest publicznym prawem obywatela realizowanym na zasadach skonkretyzowanych w ustawie o dostępie do informacji publicznej. W orzecznictwie przyjęto, że informację publiczną stanowi każda informacja tworzona przez szeroko rozumiane władze publiczne oraz osoby pełniące funkcje publiczne, a także inne podmioty, które te władze realizują bądź gospodarują mieniem komunalnym lub mieniem Skarbu Państwa w zakresie tych kompetencji. Taki charakter ma również wiadomość niewytworzone przez podmioty publiczne lecz odnoszące się do tych podmiotów. Podział czynności sędziów, przydziału spraw sędziów, jako odnoszące się do działania podmiotów publicznych stanowią informację publiczną. Sąd Najwyższy w wyroku z 24 czerwca 2003 r. III RW 95/02 Wokanda 2004 r. Nr 2; s. 19, podkreślił, że zakres znaczenia pojęcia udzielenia informacji nie powinien być ograniczony w ten sposób, który obejmowałby jedynie pochodzący od organu administracji publicznej przekaz pisemny lub ustny albo w innej formie dotyczący działania tego organu. Udzielenie informacji to nie tylko dostarczenie (danie) informacji, lecz umożliwianie dostępu do informacji będących w posiadaniu organu administracji publicznej. Według Tomasza R. Aleksandrowicza Komentarz do ustawy o dostępie do informacji publicznej "Lexis - Nexis" Warszawa 2006 r. str. 2003 r.) "oznacza to, że organ ten może być zobowiązany nie tylko do poinformowania o swojej działalności, lecz także do udostępnienia źródeł tej informacji. Informacją może być zatem udostępnienie dokumentu, akt materiałów, które świadczą lub mogą świadczyć o działalności organu administracji publicznej". Przenosząc powyższe rozważania na grunt rozpoznawanej sprawy należy uznać, że wniosek skarżącego z dnia 4 czerwca 2009 r. powinien być rozpatrzony na podstawie ustawy o dostępie do informacji publicznej. Wynika to z faktu, że żądane informacje pozostają w związku z działalnością organu a Prezes Sądu jest podmiotem zobowiązanym na gruncie ustawy o dostępie do informacji publicznej, do udostępnienia informacji, mającej charakter informacji publicznej będącej w jego posiadaniu (wyrok WSA w Warszawie z 25 maja 2005 r. II SAB/Wa 58/04 Lex nr 158991). Prawo do informacji publicznej podlega ograniczeniu jedynie ze względu na przesłanki określone w art. 5 ust. 1 i 2 ustawy o dostępie do informacji publicznej tzn. ze względu na ochronę informacji niejawnych i innych tajemnic ustawowo chronionych (państwowa, służbowa, skarbowa, statystyczna) oraz prywatność osoby fizycznej lub tajemnicę przedsiębiorcy. Przy rozpoznaniu wniosku o udostępnienie żądanej informacji Prezes Sądu Okręgowego w J. G. powinien w pierwszej kolejności ustalić, czy znajdują się nim informacje, o których mowa w art. 5 ust. 1 i 2 powołanej ustawy. Dopiero po dokonaniu tych ustaleniu należało podjąć czynności zmieniające do udostępnienia informacji lub wydać decyzję odmawiającą do nich dostępu. Jeżeli jakaś informacja nie może zostać udostępniona to organ winien ustalić jaka informacja podlega ochronie i z jakiego powodu. Dodać też należy, że z pisma Prezesa Sądu Okręgowego w J. G. nie wynika, aby Przewodniczący VI Wydziału Karnego Odwoławczego Sądu Okręgowego, odpowiadający na wniosek skarżącego pismem z dnia 19 czerwca 2009r. działał z jego upoważnienia. Ponadto w piśmie tym zaproponowano zainteresowanemu udostępnienie innych informacji niż te, które określił we wniosku z dnia 4 czerwca 2009r. Reasumując należy uznać, że Prezes Sądu Okręgowego w J.G. jest bezczynny albowiem w terminie określonym w art. 13 omawianej ustawy nie podjął czynności związanych z wnioskiem skarżącego z dnia 4 czerwca 2009 r., w piśmie zaś z 19 lipca 2008 r. skierowanym do zainteresowanego odmawia udzielenia informacji, które są w ocenie Sądu informacjami publicznymi – podlegającymi ewentualnie ocenie tylko przez pryzmat art. 5 ustawy o dostępie do informacji publicznej. Mając powyższe na względne, na podstawie art. 149 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono jak wyżej.