IV SAB/Wr 63/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym Przewodniczący : Sędzia NSA Julia Szczygielska Sędziowie : Sędzia NSA Tadeusz Kuczyński (spr.) Sędzia WSA Alojzy Wyszkowski Protokolant : st. sekr. sądowy Dorota Hurman po rozpoznaniu w Wydziale IV na rozprawie w dniu 1 lipca 2014 r. sprawy ze skargi Z. R. na bezczynność Samorządowego Kolegium Odwoławczego w L. w przedmiocie rozpatrzenia podania z dnia 3 czerwca 2013 r. i w przedmiocie wezwania strony do usunięcia naruszenia prawa z dnia 17 września 2013 r. oddala skargę. Pismem z dnia 3 czerwca 2013r. zatytułowanym "Wniosek z zażaleniem" Z. R. zakwestionował m. in. prawidłowość decyzji Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej we W. Zespół Terenowej Pracy Socjalnej nr 1 z [...] nr [...], [...], oraz [...] w przedmiocie odmowy przyznania pomocy społecznej. Pismami Samorządowego Kolegium Odwoławczego w L. z dnia [...] nr [...], [...], i [...], poproszono Z. R. o wskazanie w jakim trybie należy rozpoznawać jego podanie z dnia 3 czerwca 2013r. - czy podanie należy potraktować jako odwołanie od decyzji organu I instancji czy też wnioskodawca ma na celu uruchomić tryb nadzwyczajny postępowania. Ponieważ podanie z dnia 3 czerwca 2013r. zostało złożone w terminie do wniesienia odwołania, Kolegium zastrzegło, że brak określenia przez Z. R. charakteru prawnoprocesowego pisma spowoduje rozpoznanie go w trybie odwoławczym. Skarżący w piśmie z dnia 18 lipca 2013r. odmówił "zmiany treści pisma z dnia 3 czerwca 2013r." i "odrzucił ultimatum zawarte w piśmie Kolegium z dnia 12 lipca 2013r.", co przez Kolegium zostało potraktowane jako brak odpowiedzi, a podanie Z. R. z dnia 3 czerwca 2013r. rozpoznano jako odwołanie od decyzji organu I instancji. Sprawy te zostały zakończone decyzjami organu odwoławczego z dnia [...], nr [...], [...], i [...]. W piśmie z dnia 17 września 2013r. Z. R. wezwał Kolegium do rozpoznania jego podania z dnia 3 czerwca 2013r. zgodnie z jego intencją tj. "stwierdzenie nieważności decyzji organu pomocowego i zmiany jej w oparciu o art. 154 k.p.a.". W odpowiedzi Kolegium, w piśmie z dnia 11 października 2013r. wyjaśniło Z. R., że jego podanie z dnia 3 czerwca 2013r. zostało rozpoznane jako odwołanie, zaś sprawy zakończono ostatecznymi decyzjami organu odwoławczego. Nie ma więc możliwości prawnej aby to samo podanie rozpoznawać jednocześnie jako odwołanie i w trybie nadzwyczajnym. Pomimo tych wyjaśnień Z. R. ponownie wezwał wskazany organ do rozpoznania jego podania z dnia 3 czerwca 2013r. (pismo z dnia 16 października 2013r.) i ponownie otrzymał odpowiedź Kolegium w piśmie z dnia 7 listopada 2013r. nr SKO/PS- 411/309/2013. Kolejnym pismem z dnia 24 stycznia 2014r. Z. R. po raz kolejny zażądał rozpoznania jego podania z dnia 3 czerwca 2013r. zgodnie z jego intencją tj. "stwierdzenie nieważności decyzji organu pomocowego i zmiany jej w oparciu o art. 154 k.p.a.". Również w tym przypadku uzyskał odpowiedź organu w piśmie z dnia 27 lutego 2014r., nr SKO/PS-411/47/2014, o takiej samej treści jak w poprzednich pismach. W skardze z dnia 28 lutego 2014r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu Z. R. zarzucił Kolegium bezczynność w przedmiocie "rozpatrzenia i wydania postanowienia na podanie z dnia 17 września 2013r. w sprawie podania z dnia 3 czerwca 2013r. zgodnie z intencją strony wnoszącej podanie, w którym domagam się stwierdzenia nieważności decyzji organu pomocowego i zmiany jej w oparciu o art. 154 k.p.a." oraz bezczynność na "wezwania do usunięcia naruszenia prawa, jakie wystosowałem do organu z dnia 16 października 2013r. i 24 stycznia 2014r." W uzasadnieniu skargi Z. R. zarzucił, że Kolegium do tej pory nie rozpatrzyło jego podania z dnia 17 września 2013r. i nie wydało żadnego orzeczenia. Jak stwierdził dalej skarżący, podaniem z dnia 3 czerwca 2013r. domagał się stwierdzenia nieważności i zmiany wydanych decyzji w oparciu o art. 7 i 154 k.p.a., stwierdzenia słusznego interesu strony, stwierdzenia bezczynności organu pomocowego oraz przewlekłości w zakończonym postępowaniu prowadzonym przez MOPS we W. Ponieważ skarżący podaniem z dnia 17 września 2013r. domagał się od Kolegium wszczęcia postępowania w sprawie decyzji MOPS z dnia [...] w trybie nadzwyczajnym to należy uznać, że Kolegium pozostaje w bezczynności. Odpowiadając na zarzuty Z. R. zawarte w złożonej skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w L. uznało, że argumenty skarżącego są niezasadne, gdyż Kolegium nie pozostaje w bezczynności w załatwieniu podań strony z dnia 3 czerwca 2013r. i z dnia 17 września 2013r. Podkreślono, że pismo Z. R. z dnia 17 września 2013r. stanowiło wezwanie Kolegium do rozpoznania podania strony z dnia 3 czerwca 2013r. "zgodnie z intencją strony wnoszącej podanie, w którym domagam się stwierdzenia nieważności decyzji organu pomocowego i zmiany jej w oparciu o art. 154 k.p.a.". Zatem pismo to nie zawiera woli strony wszczęcia odrębnego postępowania administracyjnego, gdyż zawiera wskazówki i sugestie strony co do sposobu rozpoznania podania z dnia 3 czerwca 2013r. Nie było więc podstaw prawnych i faktycznych, aby w stosunku do podania z dnia 17 września 2013r. wydawać jakiekolwiek rozstrzygnięcie administracyjne czy to w postaci decyzji administracyjnej, czy też postanowienia (np. o odmowie wszczęcia postępowania). Zgodnie natomiast z art. 9 K.p.a. Kolegium, pismami z dnia 11 października 2013r., 7 listopada 2013r. i 27 lutego 2014r. wyjaśniło Z. R. jego sytuację procesową i poinformowało o sposobie załatwienia jego podania z dnia 3 czerwca 2013r. Podkreślono, także, iż podanie strony z dnia 3 czerwca 2013r. było niejasne, gdyż zawierało sprzeczne żądania. Nie można bowiem jednocześnie wnosić o stwierdzenie nieważności decyzji i jej zmianę w trybie art. 154 k.p.a., gdyż są to nadzwyczajne tryby postępowania, które dotyczą zupełnie odmiennych stanów faktycznych oraz prawnych i nawzajem się wykluczają. Ponadto pismo Z. R. z dnia 3 czerwca 2013r. zawierało w uzasadnieniu zarzuty natury ogólnej, skierowane do zaskarżonych decyzji MOPS ZTPS we W. Z tego powodu Kolegium zwróciło się do Z. R. o wyjaśnienie treści żądania, wskazując mu przy tym na obowiązujące przepisy prawa regulujące tryby nadzwyczajne postępowania administracyjnego i postępowania odwoławczego oraz wyjaśniło znaczenie tych regulacji (por. pismo z dnia 12 lipca 2013r.). Jednocześnie Kolegium wezwało wnioskodawcę do jednoznacznego określenia żądania w terminie 7 dni od doręczenia pisma, pod rygorem rozpoznania podania z dnia 3 czerwca 2013r. w trybie odwoławczym (umożliwiającym najszersze rozpoznanie sprawy). Pomimo tak szerokiej informacji i wyjaśnienia przepisów Z. R. odmówił jakichkolwiek wyjaśnień w sprawie. W związku z tym Kolegium rozpoznało podanie strony z dnia 3 czerwca 2013r. w trybie odwoławczym i wydało trzy decyzje administracyjne z [...] nr [...], [...] i [...]. Zatem organ uznał, że nie pozostaje w stanie bezczynności w załatwieniu podania Z. R. z dnia 3 czerwca 2013 r., gdyż wydał stosowne decyzje administracyjne. Natomiast sposób załatwienia tego podania może być kwestionowany w ramach skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu, z której to możliwości Z. R. skorzystał. Obecnie skargi na powyższe decyzje Kolegium zostały zarejestrowane pod sygn. akt IV SA/Wr 791/13, IV SA/Wr 792/13, IV SA/Wr 793/13 i sprawy zawisły przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym we Wrocławiu. Kolegium podkreśliło także, iż w załatwieniu podania z dnia 3 czerwca 2013r. było związane treścią postanowień Ministra Administracji i Cyfryzacji, który wyznaczył Samorządowe Kolegium Odwoławcze w L. jako organ właściwy do załatwienia podania Z. R. z dnia 3 czerwca 2013r. tylko w zakresie dotyczącym decyzji MOPS ZTPS we W. Poza przedmiotem właściwości Kolegium pozostawały natomiast inne kwestie poruszone przez Z. R. w podaniu z dnia 3 czerwca 2013r. takie jak np. sprawa bezczynności czy też przewlekłości działania organu pomocowego w innych sprawach. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Sąd administracyjny w ramach kontroli działalności administracji publicznej, przewidzianej w art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz. U. z 2012r., poz. 270 ze zm. - dalej p.p.s.a.), uprawniony jest do uwzględnienia skargi na bezczynność organu w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4a oraz do zobowiązania organu do wydania w określonym terminie aktu lub interpretacji lub dokonania czynności lub stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa. Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa (art. 149 § 1 p.p.s.a.). W wypadku braku podstaw do uwzględnienia skargi, sąd oddala ją, co wynika z art. 151 p.p.s.a. Wskazać należy, że postępowanie wywołane skargą na bezczynność organu cechuje pewna specyfika polegająca na tym, iż rozpoznając skargę tego rodzaju, sąd nie wnika w merytoryczną i procesową poprawność wydawanego przez ten organ aktu czy podejmowanych czynności. W przypadku skargi na bezczynność organu, przedmiotem kontroli sądowej nie jest określony akt lub czynność organu administracji, lecz ich brak w sytuacji, gdy organ miał obowiązek podjęcia działania w danej formie i w określonym przez prawo terminie. Natomiast, z samą bezczynnością organu administracji publicznej mamy do czynienia wówczas, gdy w prawnie określonym terminie organ nie podejmie żadnych czynności w sprawie lub gdy wprawdzie prowadził postępowanie w sprawie, jednakże, mimo istnienia ustawowego obowiązku, nie zakończył go wydaniem w terminie decyzji, postanowienia lub też innego aktu, lub nie podjął stosownej czynności. Skarżący przed wniesieniem skargi do Sądu wyczerpał tryb postępowania zmierzającego do wyeliminowania zarzucanej przez niego bezczynności organu na drodze administracyjnej. Przedmiotem zarzucanej przez skarżącego bezczynności Samorządowego Kolegium Odwoławczego w L. jest nierozpatrzenie i niewydanie postanowienia na podanie z dnia 17 września 2013r. w sprawie podania z dnia 3 czerwca 2013 r., zgodnie z intencją strony wnoszącej podanie, w której domagała się stwierdzenia nieważności decyzji organu pomocowego i zmiany jej w oparciu o art. 154 k.p.a." oraz bezczynność na "wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, jakie wystosował do organu z dnia 16 października 2013r. i 24 stycznia 2014r." Sąd rozpatrujący przedmiotową sprawę podzielił stanowisko Kolegium znajdujące pełne odzwierciedlenie w aktach administracyjnych sprawy, że argumenty skargi są niezasadne, a organ nie pozostaje w bezczynności w załatwieniu podań strony z dnia 3 czerwca 2013r. i z dnia 17 września 2013r. Zasadnie organ podnosi, że pismo skarżącego z dnia 17 września 2013r. stanowiło wezwanie Kolegium do rozpoznania podania strony z dnia 3 czerwca 2013r. "zgodnie z intencją strony wnoszącej podanie, w którym domagam się stwierdzenia nieważności decyzji organu pomocowego i zmiany jej w oparciu o art. 154 k.p.a.". Zatem pismo to nie zawierało woli strony wszczęcia odrębnego postępowania administracyjnego, gdyż zawierało wskazówki i sugestie strony co do sposobu rozpoznania podania z dnia 3 czerwca 2013r. Nie było więc podstaw prawnych i faktycznych, aby w stosunku do podania z dnia 17 września 2013r. wydawać jakiekolwiek rozstrzygnięcie administracyjne, czy to w postaci decyzji administracyjnej czy też postanowienia (np. o odmowie wszczęcia postępowania). Zgodnie natomiast z art. 9 k.p.a. Kolegium, pismami z dnia 11 października 2013r., 7 listopada 2013r. i 27 lutego 2014r. wyjaśniło Z. R. jego sytuację procesową i poinformowało o sposobie załatwienia jego podania z dnia 3 czerwca 2013r. Sąd podziela ocenę Samorządowego Kolegium Odwoławczego w L., iż podanie strony z dnia 3 czerwca 2013r. było niejasne, gdyż zawierało sprzeczne żądania. Nie można bowiem jednocześnie wnosić o stwierdzenie nieważności decyzji i jej zmianę w trybie art. 154 k.p.a., gdyż są to nadzwyczajne tryby postępowania, które dotyczą zupełnie odmiennych stanów faktycznych oraz prawnych i nawzajem się wykluczają. Słusznie organ podnosi, że pismo Z. R. z dnia 3 czerwca 2013r. zawierało w uzasadnieniu zarzuty natury ogólnej, skierowane do zaskarżonych decyzji MOPS ZTPS we W. Z tego powodu Kolegium zwróciło się do Z. R. o wyjaśnienie treści żądania, wskazując mu przy tym na obowiązujące przepisy prawa regulujące tryby nadzwyczajne postępowania administracyjnego i postępowania odwoławczego oraz wyjaśniło znaczenie tych regulacji (por. pismo z dnia 12 lipca 2013r.). Jednocześnie Kolegium wezwało wnioskodawcę do jednoznacznego określenia żądania w terminie 7 dni od doręczenia pisma, pod rygorem rozpoznania podania z dnia 3 czerwca 2013r. w trybie odwoławczym (umożliwiającym najszersze rozpoznanie sprawy). Pomimo tak szerokiej informacji i wyjaśnienia przepisów Z. R. odmówił jakichkolwiek wyjaśnień w sprawie. W związku z tym Kolegium rozpoznało podanie strony z dnia 3 czerwca 2013r. w trybie odwoławczym i wydało trzy decyzje administracyjne z dnia [...] nr [...], [...] i [...]. Powyższe nie pozwala przyjąć, że w niniejszej sprawie Kolegium pozostawało w bezczynności w załatwieniu podań, Z. R., gdyż wydało stosowne decyzji administracyjne, stwierdzając, że sposób załatwienia tego podania może być kwestionowany poprzez wniesienie skargi do sądu administracyjnego. Sąd, na podstawie art. 11 § 1 p.p.s.a. nie uwzględnił wniosku skarżącego domagającego się "łącznego rozpatrzenia sprawy", gdyż nie wynikało z niego, jakie sprawy miałyby być połączone i łącznie rozpoznane. Uwzględniając powyższe, na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji. H.B.18.07.2014 r.