IV SAB/Wr 67/15
WyrokWSA we Wrocławiu2015-05-21
Skład orzekający: Wanda Wiatkowska-Ilków, Henryk Ożóg, Lidia Serwiniowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej pozostaje w bezczynności, jeśli wydał postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania, a strona kwestionuje jego treść, zamiast zarzucać brak rozpoznania sprawy w ustawowym terminie?Ratio decidendi
Organ administracji publicznej nie pozostaje w bezczynności, jeśli wydał postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania, nawet jeśli strona nie zgadza się z jego treścią. Bezczynność polega na braku podjęcia przez organ czynności w ustawowym terminie, a nie na wydaniu rozstrzygnięcia niezgodnego z oczekiwaniami strony. W sytuacji, gdy organ wydał postanowienie, sprawa została rozpoznana co do dopuszczalności jej wszczęcia.Stan faktyczny
Skarżący wniósł skargę na bezczynność Prezydenta W. w przedmiocie rozpatrzenia wniosku z dnia 30 grudnia 2014 r. o wypłatę wstrzymanego dodatku mieszkaniowego. Skarżący domagał się stwierdzenia rażącego naruszenia prawa wobec bezczynności organu i przewlekłości w postępowaniu, pomimo wezwania organu do usunięcia naruszenia prawa. Organ odmówił wszczęcia postępowania w sprawie wypłaty dodatku, co skarżący uznał za bezczynność. Ostatecznie organ wypłacił skarżącemu należne świadczenie, a Samorządowe Kolegium Odwoławcze uchyliło postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Wanda Wiatkowska-Ilków (spr.), Sędziowie Sędzia NSA Henryk Ożóg, Sędzia WSA Lidia Serwiniowska, Protokolant Aleksandra Markiewicz, po rozpoznaniu w Wydziale IV na rozprawie w dniu 21 maja 2015 r. sprawy ze skargi Z. R. na bezczynność Prezydenta W. w przedmiocie rozpatrzenia wniosku z dnia 30 grudnia 2014 r. o wypłatę wstrzymanego dodatku mieszkaniowego i wydanie decyzji oddala skargę.
Pismem z dnia 11 lutego 2015r. Z. R. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu skargę "na bezczynność i przewlekłość postępowania Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej we W. (...) w przedmiocie rozpatrzenia i wydania decyzji na podanie z 30 grudnia 2014r. w trybie art. 104 i 107 Kpa z w związku z art. 7 ust.11 ustawy o dodatkach mieszkaniowych w sprawie wniosku strony o wypłatę wstrzymanego dodatku mieszkaniowego decyzją Prezydenta W. z dnia [...] grudnia 2014r. (...) po wezwaniu organu administracyjnego w trybie art. 37 Kpa do usunięcia naruszenia prawa w piśmie z dnia 27 stycznia 2015r.".
Domagał się stwierdzenia rażącego naruszenia prawa wobec bezczynności organu i przewlekłości w postępowaniu w przedmiocie wydania decyzji na wniosek strony z dnia 30 grudnia 2014r., pomimo wezwania organu w dniu 27 stycznia 2015r. na piśmie do usunięcia naruszenia prawa, w trybie art. 37 Kpa oraz wymierzenia grzywny.
W uzasadnieniu podał, że w dniu 30 grudnia 2014r. zwrócił się do organu o wypłatę wstrzymanego mu dodatku mieszkaniowego. Na piśmie, w postanowieniu z dnia [...] stycznia 2015r. odmówiono mu podjęcia czynności.
Pismem z dnia 27 stycznia 2015r. wezwał organ w trybie art. 37 Kpa do usunięcia naruszenia prawa i wydania decyzji w sprawie wniosku z dnia 30 grudnia 2014r.
Prezydent W. w piśmie z dnia 30 stycznia 2015r. ponownie odmówił podjęcia się ustawowych czynności i wydania decyzji na wniosek z dnia 30 grudnia 2014r.
W tych okolicznościach należy uznać, że doszło do przewlekłości i bezczynności postępowania.
Zauważył, że art. 7 ust. 11 ustawy o dodatkach mieszkaniowych pozwala na wypłatę dodatków mieszkaniowych. Wniosek o wypłacenie dodatku mieszkaniowego w myśl art. 104 i 107 Kpa powinien być rozpoznany wydaniem decyzji. Organ winien po złożeniu wniosku rozważyć, czy od strony formalnej odpowiada ustawie i pozwala na wypłacenie wstrzymanego dodatku. Pozwoliłoby to na merytoryczne załatwienie sprawy i wydanie decyzji. Wskazał na dalsze czynności, które powinien podjąć organ.
Ostatecznie stwierdził, że organ nie podejmując określonych w art. 104 Kpa czynności podejmuje działania w sprawie w sposób dowolny i wygodny jedynie dla siebie, w zależności od sytuacji naruszając tym ekonomię postępowania, która upoważnia Sąd zgodnie z postanowieniem NSA z dnia 13 stycznia 2015r. sygn. akt I OZ 1214 do stwierdzenia rażącego naruszenia prawa i wymierzenia grzywny na bezczynność.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.
Podał, że decyzją z dnia [...] lipca 2014r. nr [...] odmówiono zainteresowanemu przyznania dodatku mieszkaniowego, na okres od 1 lipca 2014r. do 31 października 2014r. i zarazem przyznano dodatek mieszkaniowy na okres od 11 listopada 2014r. do 31 grudnia 2014r. w wysokości 326,43 zł.
Decyzją z dnia [...] grudnia 2014r. wydaną na podstawie art. 7 ust. 11 ustawy z dnia 21 czerwca 2001r. o dodatkach mieszkaniowych organ wstrzymał zainteresowanemu wypłatę dodatku mieszkaniowego do czasu uregulowania zaległości.
Od decyzji z dnia [...] grudnia 2014r. skarżący w dniu 30 grudnia 2014r. złożył odwołanie, a także wniosek o wypłatę dodatku mieszkaniowego.
Postanowieniem z dnia [...] stycznia 2015r. [...] organ odmówił wszczęcia postępowania w sprawie wypłaty dodatku mieszkaniowego powołując art. 61 a§1 Kpa.
Organ uznał, że niezależnie od tego, czy zamiarem strony było wznowienie postępowania w sprawie zakończonej decyzją z dnia [...] grudnia 2014r., czy też uchylenie lub zmiana tej decyzji, kwestionowana decyzja nie miała charakteru ostatecznego, a zatem wszczęcie postępowania w powyższym trybie nie było możliwe. Odwołanie rozpoznał organ II instancji.
Dnia 27 stycznia 2015r. skarżący złożył zażalenie na powyższe postanowienie. Tego samego dnia złożył też w siedzibie organu wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, które według niego polegało na przewlekłym prowadzeniu sprawy przez organ. Pismem z dnia 30 stycznia 2015r. organ poinformował zainteresowanego iż odmowa wszczęcia postępowania z uwagi na zaistnienie przewidzianych ustawą przesłanek nie jest przejawem bezczynności organu ani przewlekłości postępowania.
W dniu 11 lutego 2015r. zainteresowany złożył do tut. Sądu skargę na bezczynność i przewlekłość.
Dnia 12 lutego 2015r. do organu wpłynęła decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego we W. Nr [...] uchylająca decyzję nr [...] i umarzająca postępowanie I instancji w całości.
Odnosząc się do zarzutów skarżącego podniesionych w skardze na bezczynność i przewlekłość postępowania organ podkreślił, że zareagował szybko na wniesione podanie, podejmując czynności mające na celu ustalenie dopuszczalności wszczęcia postępowania. W rezultacie tych czynności okazało się, że decyzja, której zmiany domagał się skarżący nie ma charakteru ostatecznego, gdyż skarżący odwołał się od niej, zaś postępowanie odwoławcze nie zostało zakończone. W tej sytuacji, organ wydał postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania. Stwierdził też, że wydaje tego rodzaju postanowienie na podstawie art. 61a §1 Kpa w wypadku zaistnienia "innych uzasadnionych przyczyn". Zauważył też, że w całym okresie pomiędzy złożeniem wniosku o wypłatę dodatku, a złożeniem rozpoznawanej skargi postępowanie w przedmiocie zasadności wstrzymania wypłaty dodatku mieszkaniowego toczyło się przed organem drugiej instancji. Zachodziła zatem przesłanka odmowy wszczęcia postępowania określona w art. 61 a§1 Kpa. Dodał, że nie można mówić o bezczynności w sytuacji, gdy prawnie zostało rozpatrzone pod kątem dopuszczalności wszczęcia postępowania i organ wydał postanowienie o odmowie jego wszczęcia.
Stwierdził też, że organ nie mógł zastosować środków w postaci wznowienia postępowania (art. 145 Kpa) lub zmiany decyzji (art. 155 Kpa) gdyż środki te mogą zostać zastosowane jedynie w sprawach zakończonych decyzją ostateczną.
Składając odwołanie skarżący zadecydował, że sprawą będzie zajmował się organ II instancji, a wydanie przez organ postanowienia o odmowie wszczęcia postępowania w sprawie było naturalną konsekwencją dokonanego przez stronę wyboru.
Organ stwierdził też, że podnoszony przez skarżącego zarzut przewlekłości postępowania jest chybiony, gdyż w przedstawionym wyżej stanie faktycznym postępowanie w ogóle nie zostało wszczęte.
W niniejszej sprawie Sąd rozpoznaje skargę zainteresowanego na bezczynność Prezydenta W. w przedmiocie rozpoznania wniosku z dnia 30 grudnia 2014r. o wypłatę wstrzymanego dodatku mieszkaniowego i wydania decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny, zważył co następuje :
Podstawę materialnoprawną złożonego wniosku stanowi art. 3 § 2 pkt 8 w związku z art. 149 ustawy z dnia 30 stycznia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012r., poz. 270 ze zm.) - zwanej dalej p.p.s.a.
Pierwszy z powołanych przepisów daje sądowi administracyjnemu legitymację do rozpoznania skarg na bezczynność organów w załatwieniu spraw określonych w pkt 1-4, a drugi, uprawnienia w przypadku stwierdzenia bezczynności.
Istotą zatem sprawy jest, czy istotnie organ pozostaje w bezczynności, czy bezczynność taka miała miejsce w dacie zgłoszenia wniosku, czyli w dniu 11 lutego 2015 r.
Analiza akt pod wskazanym wyżej kątem daje podstawę do uznania, że nie ma podstaw do stwierdzenia, że organ jest bezczynny. Bezczynność ma miejsce w sytuacji, gdy organ miał obowiązek podjąć działanie w danej formie i w określonym przez prawo terminie, a takich działań nie podjął (wyrok NSA z dnia 14 czerwca 1983 r. SA Wr 6/83 z dnia 20 lipca 1999 r., I SAB/ 60/99/OSP 2000 Nr 6, poz. 87).
Termin do podjęcia określonej czynności określa art. 35 i 36 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. (t.j. Dz.U. z 2013r, poz. 267 ze zm)- dalej k.p.a. W myśl art. 35 k.p.a. organy są obowiązane załatwiać sprawy bez zbędnej zwłoki (§ 1 i 2). Załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej - nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania, zaś w postępowaniu odwoławczym - w ciągu miesiąca od dnia otrzymania odwołania (§ 3). W każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie określonym w art. 35 lub w przepisach szczególnych organ administracji publicznej jest obowiązany zawiadomić strony, podając przyczyny zwłoki i wskazując nowy termin załatwienia sprawy (art. 36 § 1 k.p.a.).
Na niezałatwienie sprawy w terminach określonych w powołanych przepisach stronie służy zażalenie do organu wyższej instancji. (art. 37 k.p.a.)
Wniesienie zażalenie jest warunkiem niezbędnym do złożenia skargi na bezczynność do sądu administracyjnego. Badając zasadność skargi i spełnienie wszystkich przesłanek wynikających z powołanych wyżej przepisów należy przede wszystkim przywołać treść niespełnionego według skarżącego żądania i przedstawić podjęte w sprawie przez obie strony postępowania czynności.
Z akt sprawy wynika, że przed wniesieniem niniejszej skargi organ I instancji wydał w dniu [...] stycznia 2015r. postanowienie odmawiające wszczęcia postępowania w sprawie zasadności wstrzymania dodatku mieszkaniowego przyznanego na okres od 1 listopada do 31 grudnia 2014r.
Wniosek skarżącego z dnia 30 grudnia 2014r. zawierał prośbę o wypłacenie wstrzymanego decyzją z dnia [...] grudnia 2014r. dodatku mieszkaniowego, z dniem 1 listopada 2014r.
Odbiór powyższego postanowienia skarżący pokwitował w dniu 26 stycznia 2015r.
W dniu 27 stycznia 2015r. zainteresowany wniósł do Samorządowego Kolegium Odwoławczego we W. zażalenie na postanowienie z dnia [...] stycznia 2015r. oraz wezwał MOPS w trybie art. 37 u.p.a. do usunięcia naruszenia prawa.
W piśmie z dnia 30 stycznia 2015r. kierowanym do skarżącego organ I instancji w odpowiedzi na pismo z dnia 27 stycznia 2015r. stwierdził, że odmowa wszczęcia postępowania nie jest przejawem bezczynności organu ani przewlekłości postępowania.
Decyzją z dnia [...] stycznia 2015r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze we W. uchyliło decyzję MOPS we W. z dnia [...] grudnia 2014r. (Nr [...]) wstrzymującą od dnia 1 listopada 2014r. wypłatę dodatku mieszkaniowego, przyznanego decyzją z dnia [...] lipca 2014r. i umorzyło postępowanie I instancji w całości.
Pismem z dnia 2 lutego 2015r. MOPS we W. przesłał do SKO we W. zażalenie skarżącego na postanowienie z dnia [...] stycznia 2015r. o odmowie wszczęcia postępowania w sprawie zasadności wstrzymania – decyzją z dnia [...] grudnia 2014r. - wypłaty dodatku mieszkaniowego przyznanego decyzją z dnia [...] lipca 2014r.
W dniu 10 marca 2015r. wypłacono skarżącemu świadczenie, za miesiąc listopad i grudzień 2014r. w łącznej kwocie 652,86 zł (notatka służbowa).
W wyniku postępowania związanego z wniesionym zażaleniem na postanowienie z dnia [...] stycznia 2015r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze we W., postanowieniem z dnia [...] lutego 2015r. uchyliło zaskarżone postanowienie.
Jak z powyższego wynika, wniosek skarżącego z dnia 30 grudnia 2014r. został rozpoznany niezwłocznie i w dacie złożenia niniejszej skargi toczyło się postępowanie odwoławcze przed organem II instancji w związku ze złożonym przez skarżącego zażaleniem w sprawie postanowienia organu I instancji z dnia [...] stycznia 2015r. Zatem organ I instancji nie uchybił terminom określonym w art. 35 u.p.a.
Na marginesie należy zauważyć, że skarga choć zawiera zarzut bezczynności organu I instancji w istocie nie wskazuje na okoliczności potwierdzające zarzut. W uzasadnieniu skargi zainteresowany polemizuje z treścią wydanego w dniu [...] stycznia 2014r. postanowienia nie godząc się z jego treścią.
Sąd ponownie podkreśla, że bezczynność ma miejsce wówczas, gdy organ nie rozpoznaje sprawy w określonym terminie, natomiast nie jest bezczynnością sytuacja, gdy sprawa została rozpoznana – jak w niniejszej sprawie – ale niezgodnie w oczekiwaniu wnioskodawcy.
Mając powyższe na uwadze na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. prawo o postępowaniu przed sadami administracyjnymi należało orzec jak wyżej.
J.T.20.11.15r.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło