IV SAB/Wr 68/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Wanda Wiatkowska-Ilków (spr.), Sędziowie Sędzia NSA Henryk Ożóg, Sędzia WSA Lidia Serwiniowska, Protokolant Aleksandra Markiewicz, po rozpoznaniu w Wydziale IV na rozprawie w dniu 21 maja 2015 r. sprawy ze skargi Z. R. na przewlekłość Prezydenta W. w przedmiocie przewlekłości postępowania w sprawie rozpatrzenia wniosku z dnia 30 grudnia 2014 r. o wypłatę wstrzymanego dodatku mieszkaniowego i wydania decyzji oddala skargę. Pismem z dnia 11 lutego 2015r. Z. R. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu skargę "na bezczynność i przewlekłość postanowienia ze strony Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej we W. (...) w przedmiocie rozpatrzenia i wydania decyzji na podanie z 30 grudnia 2014r. w trybie art. 104 i 107 Kpa z w związku z art. 7 ust.11 ustawy o dodatkach mieszkaniowych w sprawie wniosku strony o wypłatę wstrzymanego dodatku mieszkaniowego decyzją Prezydenta W. z dnia [...] grudnia 2014r. (...) po wezwaniu organu administracyjnego w trybie art. 37 Kpa do usunięcia naruszenia prawa w piśmie z dnia 27 stycznia 2015r." Domagał się stwierdzenia rażącego naruszenia prawa wobec bezczynności organu i przewlekłości w postępowaniu w przedmiocie wydania decyzji na wniosek strony z dnia 30 grudnia 2014r. pomimo wezwania organu w dniu 27 stycznia 2015r. na piśmie do usunięcia naruszenia prawa, w trybie art. 37 Kpa oraz wymierzenia grzywny. W uzasadnieniu podał, że w dniu 30 grudnia 2014r. zwrócił się do organu o wypłatę wstrzymanego mu dodatku mieszkaniowego. Na piśmie w postanowieniu z dnia [...] stycznia 2015r. odmówiono mu podjęcia czynności. Pismem z dnia 27 stycznia 2015r. wezwał organ w trybie art. 37 Kpa do usunięcia naruszenia prawa i wydania decyzji w sprawie wniosku z dnia 30 grudnia 2014r. Prezydent W. w piśmie z dnia 30 stycznia 2015r. ponownie odmówił podjęcia się ustawowych czynności i wydania decyzji na wniosek z dnia 30 grudnia 2014r. W tych okolicznościach należy uznać, że doszło do przewlekłości i bezczynności postępowania. Zauważył, że art. 7 ust. 11 ustawy o dodatkach mieszkaniowych pozwala na wypłatę dodatków mieszkaniowych. Wniosek o wypłacenie dodatku mieszkaniowego w myśl art. 104 i 107 Kpa powinien być rozpoznany wydaniem decyzji. Organ winien po złożeniu wniosku rozważyć, czy od strony formalnej odpowiada ustawie i pozwala na wypłacenie wstrzymanego dodatku. Pozwoliłoby to na merytoryczne załatwienie sprawy i wydanie decyzji. Wskazał na dalsze czynności, które powinien podjąć organ. Ostatecznie stwierdził, że organ nie podejmując określonych w art. 104 Kpa czynności podejmuje działania w sprawie w sposób dowolny i wygodny jedynie dla siebie, w zależności od sytuacji naruszając tym ekonomię postępowania, która upoważnia Sąd zgodnie z postanowieniem NSA z dnia 13 stycznia 2015r. sygn. akt I OZ 1214 do stwierdzenia rażącego naruszenia prawa i wymierzenia grzywny na bezczynność. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Podał, że decyzją z dnia [...] lipca 2014r. nr [...] odmówiono zainteresowanemu przyznania dodatku mieszkaniowego, na okres od 1 lipca 2014r. do 31 października 2014r. i zarazem przyznano dodatek mieszkaniowy na okres od 11 listopada 2014r. do 31 grudnia 2014r. w wysokości 326,43 zł. Decyzją z dnia [...] grudnia 2014r. wydaną na podstawie art. 7 ust. 11 ustawy z dnia 21 czerwca 2001r. o dodatkach mieszkaniowych organ wstrzymał zainteresowanemu wypłatę dodatku mieszkaniowego do czasu uregulowania zaległości. Od decyzji z dnia [...] grudnia 2014r. skarżący w dniu 30 grudnia 2014r. złożył odwołanie, a także wniosek o wypłatę dodatku mieszkaniowego. Postanowieniem z dnia [...] stycznia 2015r. [...] organ odmówił wszczęcia postępowania w sprawie wypłaty dodatku mieszkaniowego powołując art. 61 a§1 Kpa. Organ uznał, że niezależnie od tego, czy zamiarem strony było wznowienie postępowania w sprawie zakończonej decyzją z dnia [...] grudnia 2014r., czy też uchylenie lub zmiana tej decyzji, kwestionowana decyzja nie miała charakteru ostatecznego, a zatem wszczęcie postępowania w powyższym trybie nie było możliwe. Odwołanie rozpoznał organ II instancji. Dnia 27 stycznia 2015r. skarżący złożył zażalenie na powyższe postanowienie. Tego samego dnia złożył też w siedzibie organu wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, które według niego polegało na przewlekłym prowadzeniu sprawy przez organ. Pismem z dnia 30 stycznia 2015r. organ poinformował zainteresowanego iż odmowa wszczęcia postępowania z uwagi na zaistnienie przewidzianych ustawą przesłanek nie jest przejawem bezczynności organu ani przewlekłości postępowania. W dniu 11 lutego 2015r. zainteresowany złożył do tut. Sądu skargę na bezczynność i przewlekłość. Dnia 12 lutego 2015r. do organu wpłynęła decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego we W. Nr [...] uchylająca decyzję nr [...] i umarzająca postępowanie I instancji w całości. Odnosząc się do zarzutów skarżącego podniesionych w skardze na bezczynność i przewlekłość postępowania organ podkreślił, że zareagował szybko na wniesione podanie, podejmując czynności mające na celu ustalenie dopuszczalności wszczęcia postępowania. W rezultacie tych czynności okazało się, że decyzja, której zmiany domagał się skarżący nie ma charakteru ostatecznego, gdyż skarżący odwołał się od niej, zaś postępowanie odwoławcze nie zostało zakończone. W tej sytuacji, organ wydał postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania. Stwierdził też, że wydaje tego rodzaju postanowienie na podstawie art. 61a §1 Kpa w wypadku zaistnienia "innych uzasadnionych przyczyn". Zauważył też, że w całym okresie pomiędzy złożeniem wniosku o wypłatę dodatku, a złożeniem rozpoznawanej skargi postępowanie w przedmiocie zasadności wstrzymania wypłaty dodatku mieszkaniowego toczyło się przed organem drugiej instancji. Zachodziła zatem przesłanka odmowy wszczęcia postępowania określona w art. 61 a§1 Kpa. Dodał, że nie można mówić o bezczynności w sytuacji, gdy prawnie zostało rozpatrzone pod kątem dopuszczalności wszczęcia postępowania i organ wydał postanowienie o odmowie jego wszczęcia. Stwierdził też, że organ nie mógł zastosować środków w postaci wznowienia postępowania (art. 145 Kpa) lub zmiany decyzji (art. 155 Kpa) gdyż środki te mogą zostać zastosowane jedynie w sprawach zakończonych decyzją ostateczną. Składając odwołanie skarżący zadecydował, że sprawą będzie zajmował się organ II instancji, a wydanie przez organ postanowienia o odmowie wszczęcia postępowania w sprawie było naturalną konsekwencją dokonanego przez stronę wyboru. Organ stwierdził też, że podnoszony przez skarżącego zarzut przewlekłości postępowania jest chybiony, gdyż w przedstawionym wyżej stanie faktycznym postępowanie w ogóle nie zostało wszczęte. W niniejszej sprawie Sąd rozpoznaje skargę zainteresowanego na przewlekłość postępowania w przedmiocie rozpatrzenia wniosku z dnia 30 grudnia 2014r. o wypłatę wstrzymanego dodatku mieszkaniowego i wydania decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny, zważył co następuje : Zgodnie z art. 149 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012r. poz. 270 ze zm.) Sąd uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4a zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu lub interpretacji lub dokonania czynności lub stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa (...). Przedmiotem skargi z dnia 11 lutego 2015r. jest przewlekłość postępowania Miejskiego Ośrodka Pracy Społecznej we W. w rozpoznaniu wniosku skarżącego z dnia 30 grudnia 2014r. Mając na uwadze żądanie skargi należy zauważyć, że skarga na przewlekłe prowadzenie postępowania jest instytucją wprowadzoną z dniem 11 kwietnia 2011 r. ustawą z dnia 3 grudnia 2010 r. o zmianie ustawy kodeks postępowania administracyjnego i ustawy prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2011 r. Nr 6, poz. 18). Nowela ta nie określa na czym polega "przewlekłe prowadzenie postępowania. Niewątpliwie skarga w tym przedmiocie zgodnie z art. 37 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz.U. z 2013 r., poz. 267 ze zm.) – dalej Kpa powinna być poprzedzona zażaleniem do organu wyższego stopnia na przewlekłe prowadzenie postępowania. Skarżący spełnił powyższą przesłankę bowiem w dniu 27 stycznia 2015r. złożył do Samorządowego Kolegium Odwoławczego we W. zażalenie na przewlekłość i bezczynność MOPS we W. w przedmiocie załatwienia wniosku z dnia 30 grudnia 2015r. Tym samym należy uznać, że skarżący przed wniesieniem skargi wyczerpał tryb zaskarżenia, o którym mowa w art. 52 p.p.s.a. Istotne dla rozpoznawanej sprawy jest, jakie w związku ze złożonym wnioskiem podjęto czynności i w jakim terminie je wykonano. Z akt sprawy wynika, że przed wniesieniem skargi organ I instancji wydał w dniu [...] stycznia 2015r. postanowienie odmawiające wszczęcia postępowania w sprawie zasadności wstrzymania dodatku mieszkaniowego przyznanego na okres od 1 listopada do 31 grudnia 2014r. Wniosek z dnia 30 grudnia 2014r. zawierał prośbę o wypłacenie wstrzymanego decyzją z dnia [...] grudnia 2014r. dodatku mieszkaniowego, z dniem 1 listopada 2014r. Odbiór powyższego postanowienia skarżący pokwitował w dniu 26 stycznia 2015r. W dniu 27 stycznia wniósł do Samorządowego Kolegium Odwoławczego we W. zażalenie na postanowienie z dnia [...] stycznia 2015r. oraz wezwanie MOPS w trybie art. 37 u.p.a. do usunięcia naruszenia prawa. W piśmie z dnia 30 stycznia 2015r. kierowanym do skarżącego organ I instancji w odpowiedzi na pismo z dnia 27 stycznia 2015r. stwierdził, że odmowa wszczęcia postępowania nie jest przejawem bezczynności organu ani przewlekłości postępowania. Decyzją z dnia [...] stycznia 2015r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze we W. uchyliło decyzję MOPS we W. z dnia [...] grudnia 2014r. (Nr [...] wstrzymującą od dnia 11 listopada 2014r. wypłatę dodatku mieszkaniowego, przyznanego decyzją z dnia [...] lipca 2014r. i umorzyło postępowanie I instancji w całości. Pismem z dnia 2 lutego 2015r. MOPS we W. przesłał do SKO we W. zażalenie skarżącego na postanowienie z dnia [...] stycznia 2015r. o odmowie wszczęcia postępowania w sprawie zasadności wstrzymania – decyzją z dnia [...] grudnia 2014r., wypłaty dodatku mieszkaniowego przyznanego decyzją z dnia [...] lipca 2014r. W dniu 10 marca 2015r. wypłacono skarżącemu świadczenie, za miesiąc listopad i grudzień 2014r. w łącznej kwocie 652,86 zł (notatka służbowa). W wyniku postępowania związanego z wniesionym zażaleniem na postanowienie z dnia [...] stycznia 2015r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze we W., postanowieniem z dnia [...] lutego 2015r. uchyliło zaskarżone postanowienie. W dniu 11 lutego 2015r. skarżący złożył rozpoznawaną skargę. Zatem w dacie złożenia skargi do Sądu skarżący otrzymał rozstrzygnięcie – postanowienie organu I instancji i stosowne wyjaśnienia. Jednakże przedmiotem skargi nie jest bezczynność organu, lecz przewlekłe prowadzenie postępowania. W sprawie na przewlekłość postępowania wydanie przez organ na dzień orzekania przez Sąd rozstrzygnięcia czyni istotnie z natury rzeczy niemożliwym zobowiązanie organu do działania, lecz nie zwalnia Sądu z obowiązku zbadania, czy w sprawie doszło do przewlekłego prowadzenia postępowania administracyjnego, a następnie oceny, czy miało ono miejsce z rażącym naruszeniem prawa (wyrok NSA z 7 lipca 2012 r., II OSK 1031/12, LEX nr 1228235). Przewlekłość postępowania obejmuje opieszałe, niesprawne i nieskuteczne działanie organu, w sytuacji gdy sprawa mogła być załatwiona w terminie krótszym, a także sytuacje nieuzasadnionego obiektywnie przedłużania terminu załatwienia sprawy. W orzecznictwie, utrwalił się pogląd, zgodnie z którym przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ wystąpi wówczas, gdy "organ nie załatwia sprawy w terminie, nie pozostając jednocześnie w bezczynności, a podejmowane przez ten organ czynności procesowe nie charakteryzują się koncentracją niezbędną w świetle art. 12 k.p.a. ustanawiającego zasadę szybkości postępowania, względnie mają charakter czynności pozornych, nieistotnych dla merytorycznego załatwienia sprawy" (por. wyrok NSA z 26 października 2012 r., II OSK 1956/12, LEX nr 1233771). Wydanie rozstrzygnięcia przez organ nie zwalnia Sądu z obowiązku dokonania oceny sprawności postępowania tegoż organu na dzień wniesienia skargi. Istotą skargi na przewlekłe prowadzenie postępowania jest kontrola sprawności toczącego się postępowania, co oznacza, że dla stwierdzenia, czy w sprawie doszło do przewlekłego prowadzenia postępowania, należy ocenić terminowość i prawidłowość czynności podejmowanych przez organ w celu wydania w sprawie rozstrzygnięcia co do istoty sprawy. Z akt sprawy wynika, że postępowanie wszczęte zostało przez organ I instancji wnioskiem skarżącego z dnia 30 grudnia 2015r. Postanowienie w tej sprawie organ wydał w dniu [...] stycznia 2015r, czyli po upływie 8 dni od wszczęcia postępowania w terminie określonym w art. 35-36 Kpa. Oceniając zatem wykazane przez organ I instancji czynności pod kątem zarzutu przewlekłości postępowania, mając na uwadze rozumienie tego pojęcia przedstawione wyżej, należy uznać, że zarzut przewlekłości jest bezzasadny. Z daty złożenia wniosku i daty jego rozpoznania (30 grudnia 2014r. - [...] stycznia 2015r.) wynika, że czynności zostały podjęte szybko, również i dalsze czynności związane z doręczeniem odwołania zostały podjęte niezwłocznie (w dniu 2 lutego 2015r. –zażalenie z dnia 27 stycznia 2015r.) Reasumując organ I instancji rozpoznał wniosek skarżącego z dnia 30 grudnia 2014r. niezwłocznie. Tym samym zarzut przewlekłego prowadzenia skargi nie jest trafny. Na marginesie należy zauważyć, że z samych twierdzeń skargi wynika, że w sprawie nie zaistniała przewlekłość. Działania organu opisane w uzasadnieniu skargi wskazują na właściwe i niezwłoczne działania organu I instancji. Zainteresowany w skardze nie wskazuje na żadną okoliczność świadczącą o przewlekłości postępowania organu I instancji. Przedmiotem skargi jest nie przewlekłość postępowania a sposób jaki rozstrzygnięto wniosek skarżącego z dnia 30 grudnia 2014r. Mając powyższe na uwadze na podstawie art. 151 ustawy prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi należało orzec jak wyżej. J.T. 20.11.15r.