IV SAB/Wr 70/19

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Wanda Wiatkowska – Ilków (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Ewa Kamieniecka Sędzia NSA Mirosława Rozbicka - Ostrowska po rozpoznaniu w dniu 5 czerwca 2019 r. w Wydziale IV w trybie uproszczonym sprawy ze skargi P. Ś. na bezczynność Samorządowego Kolegium Odwoławczego we W. w przedmiocie pozostawienia podania bez rozpoznania postanawia: odrzucić skargę. Samorządowe Kolegium Odwoławcze we W. pismem z dnia 5 marca 2019 r. zawiadomiło P. Ś. o pozostawieniu jego podania z dnia 8 stycznia 2019 r. bez rozpoznania na podstawie art. 64 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tj. Dz. U. z 2018 r., poz. 2096) – dalej k.p.a. W uzasadnieniu zawiadomienia podano, że do Samorządowego Kolegium Odwoławczego wpłynęło wniesione przez M. Ś. – zażalenie na postanowienie Burmistrza Gminy T. – postanowienie Kierownika Działu Pomocy Rodzinie w Ośrodku Pomocy Społecznej w T. z dnia 31 grudnia 2018 r. zawieszające postępowanie administracyjne w sprawie przyznania M. Ś. zasiłku pielęgnacyjnego. Pod podaniem podpisał się P. Ś. W związku z powyższym Kolegium pismem z dnia 8 lutego 2019 r. sformułowanym na podstawie art. 64 § 2 w związku z art. 63 § 2 k.p.a. zwróciło się do P. Ś. o przedstawienie dokumentu umocowującego go do wniesienia w imieniu M. Ś. zażalenia na w/w postanowienie oraz do reprezentowania go przed Samorządowym Kolegium Odwoławczym we W. – z pouczeniem, że brak odpowiedzi na wezwanie spowoduje zgodnie z art. 64 § 2 k.p.a. pozostawienie podania z dnia 8 stycznia 2019 r. bez rozpoznania. W piśmie z dnia 20 lutego 2019 r. P. Ś. podał, że Sąd Okręgowy we W. wyrokiem z dnia 7 lutego 2019 r. ubezwłasnowolnił całkowicie M. Ś. Wyrok ten nie jest prawomocny. Podał też, że nie ustanowiono opiekuna prawnego M. Ś. W tych okolicznościach - skoro P. Ś. nie przedstawił dokumentu umocowującego go do wniesienia zażalenia na postanowienie o zawieszeniu postępowania oraz reprezentowania syna przed Samorządowym Kolegium Odwoławczym pozostawiono podanie bez rozpoznania. P. Ś. pismem z dnia 13 marca 2019 r. złożył do tutejszego Sądu skargę na bezczynność organu administracji – Samorządowego Kolegium Odwoławczego we W. W uzasadnieniu skargi przedstawił stan faktyczny opisany w zawiadomieniu SKO z dnia 5 marca 2019 r. Jednocześnie podał, że poinformował Organ administracji, iż dnia 14 lutego 2019 r. złożył do Sądu Rejonowego w T., III Wydział Rodzinny i Nieletnich wniosek o ustanowienie go opiekunem prawnym M. Ś., nad którym do tej pory sprawował codzienną opiekę i który doznał pełnoletniości 22 września 2018 r. Poinformował również, organ administracji, że M. S. nie ma możliwości samodzielnego reprezentowania się w niniejszym postępowaniu, ani nie ma możliwości udzielenia pełnomocnictwa do reprezentowania go w postępowaniu, gdyż jest osobą trwale niepełnosprawną, nie posługującą się pismem i nie rozpoznającą należycie rzeczywistości. Taki stan rzeczy sprawia, że nie może podjąć działania w postępowaniu, które umożliwiłoby mu uzyskacie świadczeń pozwalających na utrzymanie. Z uwagi na fakt, że od 2004 r. stale opiekuje się synem i zawsze reprezentował go jako małoletniego we wszystkich sprawach, w swoim piśmie z 20 lutego 2019 r. wnioskował do organu administracji o wzgląd na zasady współżycia społecznego wyrażone w art. 5 ustawy Kodeks cywilny i dalsze prowadzenie tak istotnej z punktu widzenia M. Ś. i jego najbliższych sprawy. Niestety Organ administracji pozostał obojętny na los niepełnosprawnego pozostającego bez środków do życia i działając lakonicznie - bez odniesienie się do wszystkich argumentów mojego pisma z dnia 20 lutego 2019 r. - zadecydował o pozostawieniu sprawy bez rozpoznania. W związku z powyższym, nie pozostaje mu nic innego, jak złożenie skargi na tak bezduszne, z uwagi na szczególną sytuację, działanie organu administracji. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze we W. wskazało, że skarga powinna być – na podstawie art. 58 § 1 pkt 8 p.p.s.a. odrzucona z dwóch powodów: Zgodnie z art. 50 § 1 p.p.s.a., uprawnionym do wniesienia skargi jest każdy, kto ma w tym interes prawny, prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich, Rzecznik Praw Dziecka oraz organizacja społeczna w zakresie jej statutowej działalności, w sprawach dotyczących interesów prawnych innych osób, jeżeli brała udział w postępowaniu administracyjnym. Uprawnionym do wniesienia skargi jest również inny podmiot, któremu ustawy przyznają prawo do wniesienia skargi (art. 50 § 1 p.p.s.a.). Skargę na bezczynność wniósł P. Ś. w imieniu własnym. Zdaniem Kolegium, ewentualna skarga mogłaby być złożona przez pełnoletniego M. Ś., którego mógłby reprezentować pełnomocnik, gdyż pozostawionym bez rozpoznania podaniem z dnia 8 stycznia 2019 r. zaskarżono - na drodze administracyjnej - postanowienie z dnia 31 grudnia 2018 r. zawieszające postępowanie administracyjne w sprawie przyznania M. Ś. zasiłku pielęgnacyjnego. Skargę wniósł zatem podmiot nieuprawniony. Dalej wskazał, że według art. 52 § 1 p.p.s.a., skargę można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie, chyba że skargę wnosi prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich lub Rzecznik Praw Dziecka. Przez wyczerpanie środków zaskarżenia należy rozumieć sytuację, w której stronie nie przysługuje żaden środek zaskarżenia, taki jak zażalenie, odwołanie lub ponaglenie, przewidziany w ustawie (art. 52 § 2 p.p.sa.). Wniesienie skargi na bezczynność Kolegium nie poprzedziło złożenie ponaglenia w trybie art. 37 k.p.a. Z tych względów, Kolegium wniosło o odrzucenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 37 § 1 i § 3 Kodeksu postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2018 r., poz. 2096) – dalej k.p.a., stronie służy prawo do wniesienia ponaglenia jeżeli: - nie załatwiono sprawy w terminie określonym w art. 35 lub w przepisach szczególnych ani w terminie wskazanym w art. 36 §1 (bezczynność (...) (§1)). Ponaglenie wnosi się: 1) do organu wyższego stopnia za pośrednictwem organu prowadzącego postępowanie; 2) do organu prowadzącego postępowanie – jeżeli nie ma organu wyższego stopnia (§3). W myśl zaś art. 52 § 1 i § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm.) – dalej p.p.s.a. skargę można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie, chyba, że skargę wnosi Prokurator, Rzecznik Prawo Obywatelskich lub Rzecznik Praw Dziecka (§1). Przez wyczerpanie środków zaskarżenia należy rozumieć sytuację, w której stronie nie przysługuje żaden środek zaskarżenia, taki jak zażalenie, odwołanie lub ponaglenie przewidziany w ustawie. Z powołanego wyżej art. 52 p.p.s.a. wynika jednoznacznie, że skargę można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia; stwierdzenie to również dotyczy skargi na bezczynność. Przepisy ustawy o postępowaniu przed sądami administracyjnymi nie wyłączają zatem wyczerpania – środków zaskarżenia przez osobę wnoszącą skargę na bezczynność. Wśród środków zaskarżenia powołany art. 52 § 2 wymienia ponaglenie. Wskazany na wstępie art. 37 stanowi wprost, że strona może w sytuacji bezczynności organu wnieść ponaglenie. Jest ono obowiązkowe w sytuacji wniesienia skargi na bezczynność. Sąd rozpoznający skargę na bezczynność w pierwszej kolejności sprawdza, czy spełniała ona wymogi formalne, to znaczy czy między innymi został spełniony warunek dotyczący wniesienia środka zaskarżenia – w tym przypadku ponaglenia. Organ stwierdził, że taki środek zaskarżenia poprzedzający złożenie skargi na bezczynność nie został wniesiony. Akta administracyjne sprawy nie zawierają takiego pisma. W ocenie Sądu również z pisma skarżącego z dnia 24 kwietnia 2019 r. złożonego do akt sprawy wynika, że zainteresowany nie wniósł ponaglenia. Według skarżącego nie przysługuje mu prawo do wniesienia ponaglenia, gdyż bezczynność nie dotyczyła terminu załatwienia sprawy, a pozostawienia zażalenia skarżącego bez rozpoznania. Według Sądu takie rozumienie celu wniesionej skargi jest niewłaściwe. Skarga została wniesiona z uwagi na fakt pozostawania organu w bezczynności, nie nadaniu sprawie dalszego biegu. W tych okolicznościach skargę jako niedopuszczalną, na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a. należało odrzucić.