IV SAB/Wr 71/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA - Mirosława Rozbicka-Ostrowska po rozpoznaniu w dniu 17 lipca 2012 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi M. W. na bezczynność Samorządowego Kolegium Odwoławczego we W. w przedmiocie rozpatrzenia odwołania od decyzji w sprawie odmowy udostępnienia informacji publicznej postanawia: odrzucić skargę. M. W. wniósł w dniu [...] r. skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu na bezczynność Samorządowego Kolegium Odwoławczego we W. w przedmiocie rozpatrzenia odwołania od decyzji w sprawie odmowy udostępnienia informacji publicznej, z tym uzasadnieniem , że pomimo przekazania jego odwołania do Samorządowego Kolegium Odwoławczego (pismo z dnia [...] r. [..]) organ nie załatwił odwołania ani nie przedłużył terminu jego załatwienia. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze we W. wniosło o jej odrzucenie, jako wniesionej przedwcześnie. W uzasadnieniu organ wskazał, że w dniu [...] r. do Kolegium wpłynęło wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, w związku z nierozpatrzeniem przez Kolegium odwołania skarżącego. W tym samym dniu wskazane odwołanie wpłynęło do Kolegium, prawidłowo przekazane przez organ pierwszej instancji. Natomiast skarżący, nie czekając na odpowiedź Kolegium na wezwanie do usunięcia bezczynności, w dniu [..] r. wniósł skargę do sądu na bezczynności organu. Jednocześnie Kolegium wskazało, że na posiedzeniu w dniu [...]r., postanowieniem [...], orzekło o niedopuszczalności odwołania skarżącego, jako niedotyczącego decyzji administracyjnej. Dodatkowo Kolegium wyjaśniło, że zwłoka w rozpatrzeniu odwołania skarżącego spowodowana była nieporozumieniem powstałym na skutek przesłania przez organ pierwszej instancji pisma skarżącego zawierającego odwołanie z dnia [...] r., spiętego wraz z odwołaniem od decyzji Wójta Gminy C. z dnia [...] r. ([...]), odmawiającej udostępnienia informacji publicznej. Kolegium zatem przesłało odwołanie organowi pierwszej instancji i otrzymało je ponownie, wraz z aktami sprawy, już po wezwaniu do usunięcia stanu bezczynności. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 - dalej jako p.p.s.a.) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Kontrola ta obejmuje orzekanie w sprawach skarg na akty i czynności wskazane w art. 3 § 2 pkt 1 – 7 i w § 3, a także na bezczynności organów administracji publicznej lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w art. 3 § 2 pkt 1 – 4a omawianej ustawy. Badanie merytorycznej zasadności skargi na bezczynność organu musi poprzedzać sprawdzenie jej wymogów formalnych, w tym jej dopuszczalności. Zgodnie z art. 52 § 1 i 2 p.p.s.a., skargę (w tym także skargę na bezczynność i przewlekłe prowadzenie postępowania) można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie. Przez wyczerpanie środków zaskarżenia należy zaś rozumieć sytuację, w której stronie nie przysługuje żaden środek zaskarżenia, taki jak zażalenie, odwołanie lub wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, przewidziany w ustawie. W przypadku skargi na bezczynność, jej wniesienie dopuszczalne jest wówczas, gdy strona wyczerpała tryb przewidziany w art. 37 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t. j. z 2000 r. Dz. U. Nr 98, poz. 1071 ze zm. - dalej jako k.p.a.). Zgodnie ze wskazanym przepisem na niezałatwienie sprawy w terminie określonym w art. 35, w przepisach szczególnych, ustalonym w myśl art. 36 lub na przewlekłe prowadzenie postępowania stronie służy zażalenie do organu wyższego stopnia, a jeżeli nie ma takiego organu - wezwanie do usunięcia naruszenia prawa. Mając na uwadze to , że w administracyjnym toku postępowania przepisy prawa nie przewidują organu wyższego stopnia nad samorządowym kolegium odwoławczym, skarga na bezczynność tego organu winna zostać poprzedzona wezwaniem do usunięcia naruszenia prawa. Zatem w przypadku skargi na bezczynność organu strona jest zobowiązana jedynie wyczerpać tryb przewidziany w art. 37 § 1 k.p.a., natomiast nie jest związana żadnymi terminami do wniesienia skargi do sądu administracyjnego (zob. postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 12 stycznia 2012 r., sygn. akt III SAB/Kr 59/11, publ. Lex 1111408 i wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 16 marca 2011 r., sygn. akt II SAB/Gl 80/10, publ. Lex 766817 oraz J.P. Tarno "Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Komentarz" Warszawa 2012, LexisNexis, s. 187). Mając na uwadze powyższe należy stwierdzić, że koniecznym warunkiem formalnym do skutecznego wniesienia skargi do sądu administracyjnego na bezczynność, w myśl art. 52 § 1 i § 2 p.p.s.a. jest uprzednie wezwanie organu do usunięcia naruszenia prawa. Wezwanie takie jest czynnością procesową, którego istotą i celem jest stworzenie dodatkowych możliwości autorewizji własnego działania organu administracji publicznej i to tylko i wyłącznie w związku z zagrożeniem wniesienia skargi do sądu administracyjnego (T. Woś w: Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, praca zbiorowa, Wydawnictwo Prawnicze LexisNexis, Wydanie 2, Warszawa 2008, str. 275). Gdyby bowiem organ uznał racje przedstawione w wezwaniu, wniesienie skargi byłoby zbędne. Przy czym organ wyższego stopnia , do którego bezpośrednio wnosi się wezwanie do usunięcia naruszenia prawa powinien załatwić sprawę zgodnie z dyspozycją zawartą w art. 35 §3 k.p.a., a więc w terminie maksymalnym jednego miesiąca. Z materiału aktowego badanej sprawy wynika ,że wezwanie do usunięcia naruszenia prawa wpłynęło do organu w dniu 27 czerwca 2012 r. , zaś w dniu 3 lipca 2012 r. strona wniosła skargę do sądu na bezczynność organu. Wprawdzie skarżący nie jest związany żadnymi terminami do wniesienia skargi do sądu administracyjnego, jednakże powinien był umożliwić organowi udzielenie odpowiedzi na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa. Zważywszy , że organ na posiedzeniu w dniu 2 lipca 2012 r., postanowieniem [...], rozpatrzył odwołanie skarżącego, a zatem gdyby skarżący w stosownym terminie wstrzymał się ze skargą do Sądu, jej wniesienie byłoby zbędne. Konkludując powyższe rozważania stwierdzić należy, że wprawdzie skarżący wezwał właściwy organ do usunięcia naruszenia prawa, jednak nie umożliwił organowi zajęcie stanowiska w przedmiotowej sprawie, a zatem nie wyczerpał trybu postępowania przed wniesieniem skargi. Stwierdzenie powyższego obligowało Wojewódzki Sąd Administracyjny do odrzucenia skargi, jako niedopuszczalnej, co orzeczono na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 i § 3 powołanej na wstępie ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.