IV SAB/Wr 71/19

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Mirosława Rozbicka - Ostrowska, Sędziowie Sędzia WSA Ewa Kamieniecka (spr.), Sędzia WSA Wanda Wiatkowska – Ilków, , po rozpoznaniu w Wydziale IV w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 30 lipca 2019 r. sprawy ze skargi Stowarzyszenia A z/s w T. na bezczynność Burmistrza Gminy T. w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej I. umarza postępowanie sądowoadministracyjne w zakresie bezczynności w rozpatrzeniu wniosku z dnia 17 września 2018 r.; II. stwierdza, że bezczynność w sprawie miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa; III. wymierza Burmistrzowi Gminy T. grzywnę w wysokości 200 (słownie: dwieście) złotych; IV. zasądza od Burmistrza Gminy T. na rzecz strony skarżącej kwotę 597 (słownie: pięćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. Wnioskiem z dnia 17 września 2018 r. Stowarzyszenie A z siedzibą w T. zwróciło się do Burmistrza Gminy T. o udostępnienie informacji publicznej w postaci kserokopii potwierdzeń przelewów (pojedynczych transakcji bankowych, kasowych lub przekazów pocztowych) środków pieniężnych, tj. dotacji, wydatków z budżetu, wydatków sponsoringowych i innych, na rzecz B z siedzibą w T. przez Gminę T. i jej jednostki organizacyjne w latach 2015 2018. Pismem z dnia 1 października 2018 r. nr [...] Burmistrz Gminy T. poinformował wnioskodawcę, że informacja publiczna nie może zostać udostępniona w terminie 14 dni z uwagi na szeroki zakres złożonego wniosku oraz dużą ilość złożonych wniosków o udostępnienie informacji publicznej i wnioskowana informacja zostanie przekazana w terminie nie dłuższym niż dwa miesiące od dnia złożenia wniosku. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 29 marca 2019 r. na bezczynność Burmistrza wnioskodawca wniósł o zobowiązanie organu do udostępnienia informacji publicznej zgodnie z wnioskiem, stwierdzenie że bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa, wymierzenie organowi grzywny i zasądzenie kosztów postępowania. Wnioskodawca zarzucił naruszenie art. 61 ust. 1 i ust. 2 Konstytucji RP i art. 4 ust. 1 w związku z art. 1 ust. 1, art. 3 ust. 1 i art. 13 ust. 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej. Strona skarżąca wyjaśniła, że do dnia złożenia skargi nie została udostępniona jej żądana informacja publiczna ani też nie została wydana decyzja odmowna. Dowody księgowe w postaci przelewów środków publicznych na rzecz Stowarzyszenia B stanowią informację publiczną, bowiem dotyczą sfery wydatkowania środków publicznych – zatem każdy obywatel ma prawo kontroli wydatków publicznych na rzecz organizacji pozarządowych. Burmistrz Gminy w załączeniu do pisma z dnia 10 kwietnia 2019 r. przekazał wnioskodawcy kopie 11 potwierdzeń przelewów środków pieniężnych dokonanych przez Gminę na rzecz B. W odpowiedzi na skargę z dnia 11 kwietnia 2019 r. Burmistrz Gminy wniósł o umorzenie postępowania lub ewentualnie o oddalenie skargi w związku z udostępnieniem skarżącemu wnioskowanej informacji publicznej przy piśmie z dnia 10 kwietnia 2019 r. Organ wskazał, że powodem opóźnienia w udzieleniu informacji publicznej była duża ilość składanych wniosków o udostępnienie informacji publicznej w liczbie nawet do 70 w skali roku. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Na wstępie wskazać należy, że dla oceny zasadności skargi na bezczynność kluczowy jest moment jej wniesienia. W sytuacji, gdy bezczynność istniała w tej dacie, lecz ustała po wniesieniu skargi postępowanie sądowe podlega umorzeniu w zakresie zobowiązania organu do wydania aktu lub dokonania czynności po myśli art. 161 § 1 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm.), dalej p.p.s.a., przy jednoczesnym rozstrzygnięciu, czy bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa oraz ewentualnie o kwestiach wymienionych w art. 149 § 1b i § 2 p.p.s.a. W odmiennej sytuacji, tj. gdy już w dacie wniesienia skargi bezczynność nie istniała, wówczas skargę należy oddalić. Bezczynność podmiotu zobowiązanego do udzielenia informacji publicznej ma miejsce wówczas, gdy w prawnie ustalonym terminie podmiot ten nie podjął żadnych czynności w sprawie lub prowadził postępowanie, ale mimo istnienia ustawowego obowiązku nie zakończył go wydaniem w terminie decyzji, postanowienia lub też innego aktu, albo nie podjął stosownej czynności. W sprawach dostępu do informacji publicznej zakres przedmiotowy wyznacza pojęcie informacji publicznej (art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej – Dz. U. z 2018 r., poz. 1330 ze zm., dalej u.d.i.p.), zaś zakres podmiotowy - wykonywanie zadań publicznych przez adresata wniosku (art. 4 ust. 1 tej ustawy). Rzeczą organu, do którego wpływa wniosek o udostępnienie informacji publicznej jest załatwienie go w przepisany sposób, czyli udostępnienie informacji, jeśli ją wytworzył bądź jest w jej posiadaniu, albo odmowa lub umorzenie postępowania z przyczyn uregulowanych ustawą, albo wreszcie poinformowanie, że żądane dane nie stanowią informacji publicznej w rozumieniu ustawy. Nie jest sporne w niniejszej sprawie, że żądana przez stronę skarżącą informacja stanowi informację publiczną ani też, że Burmistrz Gminy zobowiązany jest do udzielania informacji publicznej. W rozpatrywanej sprawie Sąd zobowiązany jest do oceny, czy w dniu wydania wyroku organ nadal pozostaje w bezczynności w załatwieniu wniosku strony skarżącej o udzielenie informacji publicznej. Jak wynika z akt sprawy, po wniesieniu skargi do WSA w dniu 29 marca 2019 r., organ w załączeniu do pisma z dnia 10 kwietnia 2019 r. przekazał wnioskodawcy kopie 11 potwierdzeń przelewów środków pieniężnych dokonanych przez Gminę na rzecz B w latach 2015 – 2018. Stwierdzić zatem należało, że w sytuacji, gdy - tak jak w niniejszej sprawie - zarzucany stan bezczynności ustał po dniu wniesienia skargi, ale przed jej rozpoznaniem i rozstrzygnięciem przez Sąd, to postępowanie sądowoadministracyjne, w części obejmującej zobowiązanie do załatwienia sprawy, o jakim mowa w art. 149 § 1 pkt 1 p.p.s.a, podlega umorzeniu na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a. (pkt I sentencji wyroku). Umorzenie postępowania w zakresie zobowiązania organu do udostępnienia stronie skarżącej informacji publicznej, o którą zawnioskowała, nie zwalnia sądu administracyjnego z obowiązku dokonania oceny charakteru stwierdzonej bezczynności przez ustalenie, czy miała ona miejsce z rażącym naruszeniem prawa, czy też nie, co wprost wynika z treści art. 149 § 1a p.p.s.a. Należy wziąć pod uwagę, że w wyniku wniosku z dnia 17 września 2018 r. (data wpływu do organu – 17 września 2018 r.) organ wystosował w dniu 1 października 2018 r. pismo, w którym poinformował wnioskodawcę, że informacja publiczna nie może zostać udostępniona w terminie 14 dni z uwagi na szeroki zakres złożonego wniosku oraz dużą ilość złożonych wniosków o udostępnienie informacji publicznej i wnioskowana informacja zostanie przekazana w terminie nie dłuższym niż dwa miesiące od dnia złożenia wniosku. Organ zobowiązał się więc do udostępnienia informacji publicznej najpóźniej do dnia 17 listopada 2018 r. Jednakże pomimo tego zobowiązania informacja publiczna została udzielona dopiero w dniu 10 kwietnia 2019 r., a więc w 12 dniu po wniesieniu skargi do WSA. Wobec powyższego stwierdzić należy, iż organ dopuścił się bezczynności, która miała charakter rażącego naruszenia prawa. O rażącym naruszeniu prawa mówimy przede wszystkim, jeżeli bezczynność jest wynikiem lekceważącego traktowania przez organ swoich obowiązków. Łączne opóźnienie w udzieleniu informacji publicznej wyniosło ponad 6 miesięcy (wniosek wpłynął do organu w dniu 17 września 2018 r., 14 – dniowy termin do załatwienia sprawy minął w dniu 1 października 2018 r). Organ nie dochował również 2 – miesięcznego terminu, wyznaczonego w piśmie z dnia 1 października 2018 r., który upłynął w dniu 17 listopada 2018 r. Przez okres ponad 4 miesięcy organ nie udzielił stronie żadnych dalszych informacji odnośnie terminu załatwienia wniosku. Informacja publiczna została udzielona dopiero po wniesieniu skargi do WSA. Należy również zauważyć, że organ przedłużając termin załatwienia wniosku, poinformował stronę jedynie w sposób bardzo ogólny o powodach opóźnienia w udzieleniu informacji publicznej, nie wyjaśniając, jakie względy zadecydowały o "szerokim zakresie złożonego wniosku". Ostatecznie udzielona informacja obejmowała 11 potwierdzeń przelewów środków pieniężnych dokonanych przez Gminę na rzecz B. Z tych też względów Sąd, na podstawie art. 149 § 1 pkt 3 i art. 149 § 1a p.p.s.a., orzekł jak w pkt II sentencji wyroku. Sąd może ponadto orzec o wymierzeniu organowi grzywny w przypadku stwierdzenia, że organ dopuścił się bezczynności (art. 149 § 2 p.p.s.a.). Sąd wymierzył organowi grzywnę w wysokości 200 zł (pkt III sentencji wyroku), mając na uwadze, że informacja publiczna została udzielona niezwłocznie po otrzymaniu przez organ skargi do WSA. Ponadto organ w odpowiedzi na skargę wyjaśnił, że powodem opóźnienia w udzieleniu informacji publicznej była duża ilość składanych wniosków o udostępnienie informacji publicznej w liczbie nawet do 70 w skali roku. O należnych skarżącej kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 i art. 205 § 1 p.p.s.a. w pkt IV sentencji wyroku (wpis od skargi - 100 zł, koszty zastępstwa procesowego – 480 zł, opłata skarbowa od pełnomocnictwa – 17 zł).