IV SAB/Wr 73/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Henryk Ożóg po rozpoznaniu w dniu 31 maja 2013 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi Z. R. na przewlekłość postępowania Samorządowego Kolegium Odwoławczego we W. w przedmiocie zasiłku celowego zakończonego decyzją z dnia [...] r. nr [...] postanawia: odrzucić skargę. Pismem z dnia 11 kwietnia 2013 r. Z. R., dalej skarżący, wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu skargę na przewlekłość postępowania Samorządowego Kolegium Odwoławczego we W. w przedmiocie zasiłku celowego zakończonego decyzją z dnia [...] października 2012 r. nr [...]. W uzasadnieniu skargi wskazał, że pismem z dnia 1 marca 2013 r. wniósł do organu żądanie stwierdzenia nieważności między innymi decyzji ostatecznej z dnia [...] października 2012 r. o nr [...], uchylającej decyzję o odmowie przyznania zasiłku w całości i przekazującej sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji. Zdaniem skarżącego organ w postępowaniu odwoławczym winien uwzględnić słuszny interes strony i zmienić decyzje organu I instancji w przedmiocie odmowy udzielenia pomocy w postaci zasiłku okresowego. Według skarżącego wykorzystał on tryb odwoławczy w toczącym się postępowaniu o pomoc społeczną, w związku z wniesionym wnioskiem do Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w dniu 19 września 2012 r. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej odrzucenie, z tym uzasadnieniem, że skarżący przed wniesieniem przedmiotowej skargi, nie wezwał Kolegium do usunięcia naruszenia prawa, na podstawie art. 37 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t. j. z 2000 r. Dz. U. nr 98, poz. 1071 ze zm.), dalej k.p.a. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), dalej jako p.p.s.a., sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Kontrola ta obejmuje orzekanie w sprawach skarg na akty i czynności wskazane w art. 3 § 2 pkt 1 – 7 i w § 3 p.p.s.a., a także na bezczynności organów administracji publicznej lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w art. 3 § 2 pkt 1 – 4a powołanej na wstępie ustawy. Badanie jednak merytorycznej zasadności skargi na przewlekłość działania organu musi poprzedzać sprawdzenie jej wymogów formalnych, w tym jej dopuszczalności. Zgodnie z art. 52 § 1 i 2 p.p.s.a., skargę (w tym także skargę na przewlekłe prowadzenie postępowania) można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie. Przy czym przez wyczerpanie środków zaskarżenia należy zaś rozumieć sytuację, w której stronie nie przysługuje żaden środek zaskarżenia, taki jak zażalenie, odwołanie lub wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, przewidziany w ustawie. W przypadku skargi na przewlekłość postępowania, jej wniesienie dopuszczalne jest wówczas, gdy strona wyczerpała tryb przewidziany w art. 37 § 1 k.p.a. Zgodnie z tym przepisem na niezałatwienie sprawy w terminie określonym w art. 35 k.p.a., w przepisach szczególnych, ustalonym w myśl art. 36 k.p.a. lub na przewlekłe prowadzenie postępowania stronie służy zażalenie do organu wyższego stopnia, a jeżeli nie ma takiego organu - wezwanie do usunięcia naruszenia prawa. Z treści wskazanych przepisów wynika zatem, że uprzednie złożenie zażalenia lub wezwanie do usunięcia naruszenia prawa stanowi niezbędny warunek złożenia skargi do wojewódzkiego sądu administracyjnego na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postepowania. Obowiązujące przepisy prawa w zakresie administracyjnego toku postępowania nie przewidują organu wyższego stopnia nad samorządowym kolegium odwoławczym, wobec tego skarga na przewlekłość postępowania tego organu winna zostać poprzedzona wezwaniem Kolegium do usunięcia naruszenia prawa. Z akt sprawy wynika, że takie wezwanie do usunięcia naruszenia prawa nie wpłynęło do organu, a zatem skarżący nie wyczerpał trybu postępowania przed wniesieniem skargi. Stwierdzić również należy, że za takie wezwanie nie może zostać uznany wniosek skarżącego z dnia 19 września 2012 r. złożony do Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej, bowiem nie został skierowany do właściwego organu, tj. do Samorządowego Kolegium Odwoławczego. Stwierdzenie powyższego obligowało Wojewódzki Sąd Administracyjny do odrzucenia skargi, jako niedopuszczalnej, co orzeczono na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 i § 3 powołanej na wstępie ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Wobec odrzucenia skargi wniesionej w niniejszej sprawie, a także w związku z treścią art. 149 § 1 p.p.s.a. Sąd nie orzekł w przedmiocie wymierzenia organowi grzywny uznając, że brak jest ku temu podstaw. Wskazać należy, że w myśl art. 149 § 1 p.p.s.a. Sąd, uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4a, zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu lub interpretacji lub dokonania czynności lub stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa. Jednocześnie Sąd stwierdza, czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Zgodnie z § 2 wskazanego przepisu, Sąd, w przypadku, o którym mowa w § 1, może ponadto orzec z urzędu albo na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny. Mając na uwadze powyższe, stwierdzić należy, że nie ma podstaw do samodzielnego zastosowania regulacji z art. 149 § 2 p.p.s.a., tj. wymierzenia organowi grzywny, w sytuacji gdy Sąd nie zobowiązał organu do stosownego działania na podstawie art. 149 § 1 p.p.s.a, a zobowiązania takiego nałożyć nie mógł w sytuacji, gdy wniesiona skarga podlegała odrzuceniu, jako niedopuszczalna na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a.