IV SAB/Wr 73/19

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Ireneusz Dukiel, Sędziowie sędzia WSA Bogumiła Kalinowska, sędzia WSA Lidia Serwiniowska (spr.), po rozpoznaniu w Wydziale IV w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 29 maja 2019 r. sprawy ze skargi P. Ś. na bezczynność Burmistrza Gminy T. w przedmiocie wypłacenia przyznanych świadczeń wychowawczych postanawia: odrzucić skargę. Pismem z dnia 8 stycznia 2019 r. P. Ś. (dalej: skarżący) wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skargę na bezczynność Burmistrza Gminy T. w przedmiocie wypłacenia przyznanych świadczeń wychowawczych "w związku z uchyleniem przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzji z dnia [...] października 2018 r. ([...]) uchylającej decyzję Burmistrza Gminy T. z dnia [...] września 2017 r. ([...]) przyznającą świadczenie wychowawcze na M. Ś. i A. Ś. na okres od dnia 1 października 2017 r. do 30 września 2018 r.". W uzasadnieniu skargi skarżący przedstawił "trudną sytuację w jakiej się znalazł od kwietnia 2018 r." Podkreślił, że "został pozbawiony przez tutejszy Urząd Opieki Społecznej w T. wszelkich świadczeń i zasiłków na niepełnosprawnego syna M.". W odpowiedzi na skargę Burmistrz Gminy T. wniósł o odrzucenie skargi, ewentualnie o oddalenie skargi. Odnosząc się do meritum skargi organ wyjaśnił, że decyzją z dnia [...] września 2017 r. (nr [...]) organ przyznał skarżącemu świadczenie wychowawcze na syna M. Ś. na okres od 1 października 2017 r. do 21 września 2018 r. oraz na córkę A. Ś. na okres od 1 października 2017 r. do dnia 30 września 2018 r. Dnia 21 maja 2018 r. skarżący dostarczył do Organu wyrok Sądu Okręgowego we W. [...] Wydział [...] z dnia [...] listopada 2017 r., sygn. akt [...] wraz z prawomocnym wyrokiem Sądu Apelacyjnego we W. [...] Wydział [...] z dnia [...] kwietnia 2018 r. sygn. akt [...], w którym Sąd rozwiązał przez rozwód małżeństwo P. Ś. z J. Ś., a wykonywanie władzy rodzicielskiej nad synem M. Ś. oraz córką A. Ś. powierzył obojgu rodzicom, ustalając miejsce zamieszkania ww. małoletnich w każdorazowym miejscu zamieszkani ich matki J. Ś.. Jednocześnie Sąd określił udział skarżącego w ponoszeniu kosztów utrzymania małoletnich w ten sposób, że zasądził od skarżącego na rzecz małoletniego M. alimenty w kwocie 250,00 zł (słownie: dwieście pięćdziesiąt złotych) miesięcznie oraz zasądził od P. Ś. na rzecz małoletniej A. alimenty w kwocie 250,00 zł (słownie: dwieście pięćdziesiąt złotych) miesięcznie, łącznie 500,00 zł (słownie: pięćset złotych), poczynając od dnia prawomocności wyroku (tj. od dnia 26 kwietnia 2018 r.). Powyższe okoliczności stanowiły podstawę do uchylenia decyzji przyznającej prawo do świadczenia wychowawczego od dnia prawomocności wyroku oraz jednocześnie wstrzymano wypłatę świadczenia wychowawczego od miesiąca maja 2018 r. Od decyzji uchylającej tutejszego Organu nr [...] z dnia [...] czerwca 2018 r. skarżący złożył odwołanie do Samorządowego Kolegium Odwoławczego we W. podnosząc, że sprawuje opiekę naprzemienną nad dziećmi. W wyniku rozpatrzenia odwołania Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją nr [...] z dnia [...] lipca 2018 r. uchyliło zaskarżoną decyzję z dnia [...] czerwca 2018 r. w całości i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji. Po ponownym rozpatrzeniu sprawy, w dniu [...] października 2018 r. Organ wydał decyzję nr [...], w której uchylił decyzję z dnia [...] września 2017 r. (nr [...]) o przyznaniu prawa do świadczeń wychowawczych. Od powyższej decyzji skarżący złożył odwołanie do Kolegium Odwoławczego. Samorządowe Kolegium Odwoławcze uchyliło zaskarżoną decyzję z dnia [...] października 2018 r. w całości i umorzyło postępowanie organu pierwszej instancji w całości, ponieważ w dniu wydania zaskarżonej decyzji uchylającej decyzja uchylana już nie obowiązywała. Jednocześnie Kolegium Odwoławcze wskazało, że w przypadku nienależnie pobranych świadczeń należy wszcząć odrębne postępowanie. Mając powyższe na uwadze, Organ dnia 28 grudnia 2018 r. wszczął z urzędu postępowanie administracyjne w sprawie nienależnych świadczeń, o czym zawiadomił skarżącego, który został również poinformowany o możliwości zapoznania się z całością akt sprawy i wypowiedzenia się, co do przedmioty sprawy. Dnia [...] lutego 2019 r. organ wydał decyzję, w której uznał, że świadczenie wychowawcze za okres od 1 maja 2018 r. do 30 września 2018 r. na dzieci: M. Ś. i A. Ś., jest świadczeniem nienależnym. Od powyższej decyzji skarżący złożył odwołanie, które w dniu 26 lutego 2019 r. Organ wysłał wraz z kserokopią akt sprawy do Samorządowego Kolegium Odwoławczego we W. Do chwili obecnej Kolegium Odwoławcze nie rozpoznało odwołania skarżącego. Uwzględniając powyższe należy zatem podkreślić, iż dopuszczalność skargi na bezczynność organu administracji publicznej zależy przede wszystkim od ustalenia, że w sprawie, w której organ pozostaje bezczynny, istnieje obowiązek wydania decyzji lub postanowień administracyjnych (art. 3 § 2 pkt 1-3 p.p.s.a.), a także mogą być podejmowane akty lub czynności określone w art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. Innymi słowy skarga na bezczynność organu przysługuje wówczas, gdy dopuszczalne jest zaskarżenie decyzji, postanowień oraz innych aktów i czynności, a także wówczas, gdy odrębna ustawa tak stanowi. To z kolei powoduje, że w sprawie, w której organ nie ma obowiązku wydania decyzji lub postanowienia, ani też nie ma obowiązku podjęcia aktów lub czynności mogących być przedmiotem skargi, nie może być wniesiona skarga na bezczynność (por. Wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 16 września 2004 r., OSK 247/04, LEX nr 125767). Z tych zatem względów brak jest podstaw do stwierdzenia jakoby Burmistrz Gminy T. dopuścił się bezczynności polegającej na niewypłaceniu świadczeń przyznanych w ostatecznych decyzjach. Tym bardziej, mając na uwadze powołane okoliczności sprawy oraz decyzję z dnia [...] lutego 2019 r., że świadczenia wychowawcze za okres od 1 maja 2018 r. do 30 września 2018 r. zostały uznane za świadczenia nienależne (a więc nie przysługiwały P. Ś.), natomiast świadczenia wychowawcze za okres 1 października 2017 r. do 30 kwietnia 2018 r. zostały wypłacone skarżącemu. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga podlega odrzuceniu. Zgodnie z art. 58 § 1 pkt 6 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 z późn. zm.) dalej p.p.s.a., Sąd odrzuca skargę, jeżeli z innych przyczyn wniesienie skargi jest niedopuszczalne. Stosownie do art. 3 § 2 p.p.s.a. kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skargi m.in. na: 1) decyzje administracyjne; 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty; 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie, z wyłączeniem postanowień wierzyciela o niedopuszczalności zgłoszonego zarzutu oraz postanowień, przedmiotem których jest stanowisko wierzyciela w sprawie zgłoszonego zarzutu; 4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z wsączeniem aktów lub czynności podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1991 r. - Ordynacja podatkowa oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw; 4a pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach, opinie zabezpieczające i odmowy wydania opinii zabezpieczających; 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej; 6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowanej sprawach z zakresu administracji publicznej; 7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego; Według punku 8) i punktu 9) sądy administracyjne orzekają także w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a, jak również w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw. Wspólną cechą wymienionych decyzji, postanowień, aktów czy czynności jest ich władczy charakter wyrażający się w możliwości kształtowania administracyjnej pozycji adresata. Warunkiem dopuszczalność skargi na bezczynność organu jest istnienie sprawy administracyjnej, której organ - pomimo istnienia prawnego obowiązku - na żądanie strony lub z urzędu, nie załatwia w jednej z wymienionych nazwanych form przejawu działalności administracji publicznej. Innymi słowy, skarga na bezczynność organu jest dopuszczalna w przypadku, gdy przedmiotem bezczynności jest niewydanie aktu lub niepodjęcie czynności określonej w art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. w konkretnej sprawie, ponieważ skarga na bezczynność organu jest pochodną skargi na określone prawne formy działania organów administracji publicznej (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 16 września 2004 r. OSK 247/04). W niniejszej sprawie przedmiotem skargi jest bezczynność organu polegająca na niewypłaceniu przyznanych świadczeń wychowawczych. Akta sprawy dowodzą, że decyzją z dnia [...] października 2018 r. nr [...] Burmistrz Gminy T. uchylił decyzję [...] z dnia [...] września 2017 r. w sprawie przyznania skarżącemu prawa do świadczenia wychowawczego na okres od dnia 1 października 2017 r. do 30 września 2018 r. na rzecz dzieci: M. Ś. i A. Ś. Na skutek odwołania wniesionego przez skarżącego Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia [...] listopada 2018 r. [...] uchyliło zaskarżoną decyzję i umorzyło postępowanie organu pierwszej instancji. Uzasadniając decyzję Kolegium Odwoławcze wskazało, że organ pierwszej instancji wydał zaskarżoną decyzję w dniu [...] października 2018 r. Uchylił nią decyzję, która przyznawała świadczenie do 30 września 2018 r. Oznacza to, że w dniu wydania decyzji uchylającej decyzja uchylona już nie obejmowała. W tym stanie rzeczy bezprzedmiotowe jest uchylenie decyzji, która została wykonana. Jeśli natomiast organ uznaje, że świadczenia zostały wypłacone nienależnie, powinien wszcząć w tej sprawie odrębne postępowanie. Decyzją z dnia [...] lutego 2019 r. [...] organ pierwszej instancji uznał, że świadczenie wychowawcze za okres od 1 maja 2018 r. do 30 września 2018 r. jest świadczeniem nienależnym. W ocenie Sądu wypłata świadczenia wychowawczego przyznanego na mocy decyzji wydanej w trybie i na zasadach określonych w ustawie o pomocy państwa w wychowaniu dzieci, jest czynnością wykonawczą podejmowaną w związku z wydaną decyzją. Wypłata świadczeń – (środków finansowych) nie jest zatem czynnością z zakresu działania administracji publicznej, o której mowa w art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. W tym stanie rzeczy skarga na bezczynność Burmistrza Gminy T. polegająca na niewypłaceniu świadczeń wychowawczych przyznanych decyzją z dnia [...] września 2017 r. [...] jest niedopuszczalna. Mając powyższe na względzie Sąd na mocy art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.