IV SAB/Wr 730/25

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Gabriel Węgrzyn po rozpoznaniu w dniu 6 sierpnia 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Wydziale IV sprawy ze skargi M.G. na bezczynność Wojewody Dolnośląskiego w przedmiocie braku podjęcia czynności nadzorczych wobec działalności powiatu postanawia: I. odrzucić skargę; II. zwrócić stronie skarżącej kwotę 100,00 zł (sto złotych) uiszczoną tytułem wpisu od skargi. Pismem z 15 V 2025 r. M. G. (dalej: "skarżący") wniósł skargę na bezczynność Wojewody Dolnośląskiego w zakresie braku podjęcia czynności nadzorczych wobec działalności powiatu. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej odrzucenie, względnie oddalenie, podnosząc, że wojewoda jako organ nadzoru nie posiada generalnej kompetencji do wkraczania w jakąkolwiek działalność samorządu terytorialnego, gdyż sprawowany nadzór posiada charakter ingerencji ustawowo ograniczonej. Przedmiotem badania organu nadzoru są akty o charakterze administracyjnopublicznym, bądź akty wywołujące bezpośrednie skutki w sferze publicznej. Wśród środków nadzorczych wojewody w stosunku do gminy znajdują się rozstrzygniecie nadzorcze, skarga do wojewódzkiego sądu administracyjnego, stwierdzenie nieistotnego naruszenia prawa oraz postanowienie o wstrzymaniu wykonania uchwały, czy zarządzenia. Zarządzeniem z 26 VI 2025 r. skarżącego wezwano do podania adresu zamieszkania w terminie 7 dni od dnia doręczenia przesyłki pod rygorem odrzucenia skargi, przesyłając zarazem odpowiedź na skargę. Pismem z 1 VII skarżący odniósł się do treści odpowiedzi organu na skargę, natomiast nie uzupełnił braku formalnego. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje: Skarga podlega odrzuceniu. Niedopuszczalność skargi może mieć miejsce z przyczyn przedmiotowych lub podmiotowych. Przyczyny podmiotowe obejmują sytuacje wniesienia skargi przez podmiot, który nie jest legitymowany do jej wniesienia. Zgodnie z art. 50 § 1 ppsa, uprawnionym do wniesienia skargi jest każdy, kto ma w tym interes prawny, prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich, Rzecznik Praw Dziecka oraz organizacja społeczna w zakresie jej statutowej działalności, w sprawach dotyczących interesów prawnych innych osób, jeżeli brała udział w postępowaniu administracyjnym. Na podstawie § 2 ww. przepisu, uprawnionym do wniesienia skargi jest również inny podmiot, któremu ustawy przyznają prawo do wniesienia skargi. W niniejszej sprawie skarżący zakwestionował bezczynność Wojewody Dolnośląskiego jako organu nadzoru nad jednostką samorządu terytorialnego – Powiatem Dzierżoniowskim. Postępowanie nadzorcze, prowadzone przez wojewodę względem jednostek samorządu terytorialnego, jest postępowaniem szczególnym. Zasady sprawowania nadzoru nad powiatem reguluje ustawa z 5 VI 1998 r. o samorządzie powiatowym (Dz.U. z 2024 r., poz. 107) – dalej "UoSP". Wynika z niej m.in., że nadzór nad wykonywaniem zadań powiatu sprawowany jest na podstawie kryterium zgodności z prawem (art. 77 UoSP). W ramach stosowanych środków nadzorczych wojewoda może: stwierdzić nieważność uchwały organu powiatu (art. 79 ust. 1 UoSP), wstrzymać wykonanie uchwały (art. 79 ust. 2 UoSP), stwierdzić wydanie uchwały z naruszeniem prawa (art. 79 ust. 4 UoSP). Do postępowania w powyższym zakresie stosuje się odpowiednio przepisy kpa (art. 79 ust. 5 UoSP). W ramach kompetencji nadzorczych wojewoda uprawniony jest ponadto do wniesienia skargi na uchwałę organu powiatu do sądu administracyjnego (art. 81 UoSP) oraz wydania zarządzenia zastępczego (art. 85a UoSP). Co istotne, wskazane wyżej środki nadzorcze stosowane są w ramach postępowania wszczynanego przez wojewodę z urzędu, zaś jedyną stroną takiego postępowania jest jednostka samorządu terytorialnego (tu: powiat). Jak wynika z art. 85 ust. 1 i 2 UoSP rozstrzygnięcia organu nadzorczego dotyczące powiatu, podlegają zaskarżeniu do sądu administracyjnego z powodu niezgodności z prawem, zaś do złożenia skargi uprawniony jest wyłącznie powiat lub związek powiatów, którego interes prawny, uprawnienie albo kompetencja zostały naruszone. Jedynie w przypadku zarządzenia zastępczego ustawodawca dopuszcza wyjątek uprawniając do wniesienia skargi także osobę, której interesu prawnego lub uprawnienia dotyczy zarządzenie zastępcze (art. 85a ust. 3 UoSP). W przypadku skarżącego brak jest więc materialnoprawnego uprawnienia do żądania wszczęcia przez wojewodę postępowania nadzorczego, udziału w takim postępowaniu, jak również kwestionowania ewentualnych rozstrzygnięć nadzorczych. Skoro zaś skarżący nie ma interesu prawnego w postępowaniu nadzorczym, to silą rzeczy nie przysługuje mu także uprawnienie do kwestionowania bezczynności czy przewlekłości organu nadzoru. Jak wyżej wskazano, w świetle art. 50 § 1 ppsa, prawo do wniesienia skargi do sądu administracyjnego przysługuje wyłącznie osobie, która ma w tym interes prawny. W myśl art. 58 § 1 pkt 6 ppsa, sąd odrzuca skargę, jeżeli jej wniesienie z innych przyczyn jest niedopuszczalne. Z uwagi na brak uprawnienia do wniesienia przez skarżącego skargi na bezczynność organu nadzoru, skargę należało uznać za niedopuszczalną Niezależnie od powyższego stwierdzić trzeba, że zgodnie z art. 57 § 1 w zw. z art. 46 § 2 pkt 1 lit. a ppsa, skarga powinna zawierać oznaczenie miejsca zamieszkania strony skarżącej, a w razie jego braku - adresu do doręczeń, lub siedziby i adresów stron, ich przedstawicieli ustawowych i pełnomocników. Wymieniony element pisma stanowi wymóg formalny skargi niezależnie od tego, czy wniesiono ją w formie pisemnej czy też elektronicznej. Brak w tym zakresie podlega uzupełnieniu w trybie art. 49 § 1 w zw. z art. 58 § 1 pkt 3 ppsa. W przypadku stwierdzenia braków formalnych skargi sąd wzywa stronę do uzupełnienia skargi w terminie siedmiu dni. Skarga, której braków formalnych strona skarżąca nie uzupełniła w wyznaczonym terminie, podlega odrzuceniu (art. 58 § 1 pkt 3 ppsa). Ponieważ skarżący nie usunął braku formalnego skargi w zakresie wskazania adresu zamieszkania, skargę należało odrzucić także z przyczyn wskazanych w art. art. 58 § 1 pkt 3, według którego sąd odrzuca skargę, gdy nie uzupełniono w wyznaczonym terminie jej braków formalnych. O zwrocie uiszczonego wpisu sądowego od skargi orzeczono na podstawie art. 232 § 1 pkt 1 ppsa.