IV SAB/Wr 76/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Lidia Serwiniowska po rozpoznaniu w dniu 4 września 2017 r. na posiedzeniu niejawnym sprzeciwu R. S. od zarządzenia referendarza sądowego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 23 czerwca 2017 r., sygn. akt IV SAB/Wr 76/17 pozostawiającego bez rozpoznania wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi R. S. na bezczynność Prokuratora Rejonowego w Ś. w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej postanawia: utrzymać w mocy zarządzenie referendarza sądowego z dnia 23 czerwca 2017 r., sygn. akt IV SAB/Wr 76/17. Na zarządzenie Przewodniczącego Wydziału z dnia 19 kwietnia 2017 r. skarżący został wezwany do uiszczenia wpisu sądowego od wniesionej przez niego w niniejszej sprawie skargi w kwocie 100 zł. W odpowiedzi na wezwanie do uiszczenia wpisu sądowego od skargi, pismem z dnia 16 maja 2017 r., skarżący złożył zażalenie na zarządzenie Przewodniczącego Wydziału i jednocześnie wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych z uwagi na trudną sytuację ekonomiczną. Podał, że żądanie wygórowanych opłat narusza jego prawo do sądu oraz prawa opisane w Konwencji o Prawach Człowieka i Podstawowych Wolnościach. Pismem referendarza sądowego z dnia 23 maja 2017 r. wezwano skarżącego do uzupełnienia braku formalnego powyższego wniosku. Przesłano skarżącemu urzędowy formularz wniosku PPF o przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w celu jego wypełnienia, podpisania i przesłania do Sądu w terminie siedmiu dni od dnia jego otrzymania, pod rygorem pozostawienia wniosku bez rozpoznania (zgodnie z art. 257 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi). Jednocześnie wezwano stronę skarżącą do nadesłania dokumentów źródłowych dotyczących jej sytuacji materialnej. Pomimo skutecznego doręczenia powyższego wezwania skarżącemu, nie nadesłał on wypełnionego urzędowego formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy. W dniu 20 czerwca 2017 r. złożył w tutejszym Sądzie pismo, w którym wskazał, że w odpowiedzi na wezwanie referendarza sądowego, w celu uniknięcia pomyłek lub przeoczeń, wnosi o przyznanie adwokata z urzędu do poprawnego i skrupulatnego sporządzenia wniosku o prawo pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. Wskazał także, że nie jest księgowym, a jego sytuacja rodzinna jest skomplikowana. Jest skromnym rzemieślnikiem i dlatego kolejny raz wnosi o zwolnienie z opłat sądowych, gdyż nie stać go na ich ponoszenie w wielu sprawach. Do pisma skarżący dołączył kopię postanowienia Sądu Rejonowego w Ś. z dnia 28 kwietnia 2017 r, sygn. akt [...] zwalniającego go z obowiązku ponoszenia kosztów sądowych oraz kopię postanowienia Sądu Apelacyjnego we W. z dnia 29 stycznia 2016 r., sygn. akt [...], którym m.in. został zwolniony z obowiązku uiszczenia opłaty od skargi na przewlekłość postępowania sądowego. Skarżący podkreślił przy tym, że inne sądy dostrzegają jego trudną sytuację finansową i na podstawie identycznych dokumentów podejmują takie same werdykty. Dodał, że skoro inne sądy widzą problem, to oczekuje zrozumienia od referendarza. Zarządzeniem z dnia 23 czerwca 2017 r. referendarz sądowy pozostawił bez rozpoznania wniosek skarżącego o przyznanie praw pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych z uwagi na niedopełnienie ustawowego obowiązku złożenia tego rodzaju wniosku na urzędowym formularzu. Od powyższego zarządzenia skarżący wniósł sprzeciw do Sądu domagając się zwolnienia z konieczności ponoszenia opłat sądowych na podstawie faktu, że został zwolniony z ich ponoszenia w innych sprawach, przed sądem powszechnym. Ponadto, po raz kolejny powołał się na swą złą kondycję finansową. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Sprzeciw nie zasługuje na uwzględnienie. Treść art. 260 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2017 r., poz. 1369; dalej: p.p.s.a.) wskazuje, że rozpoznając sprzeciw od zarządzenia i postanowień, o których mowa w art. 258 § 2 pkt 6-8, sąd wydaje postanowienie, w którym zaskarżone zarządzenie lub postanowienie referendarza sądowego zmienia albo utrzymuje w mocy. W sprawach, o których mowa w § 1, wniesienie sprzeciwu od zarządzenia lub postanowienia referendarza sądowego wstrzymuje jego wykonalność. Sąd orzeka, jako sąd drugiej instancji, stosując odpowiednio przepisy o zażaleniu (§ 2). Sąd rozpoznaje sprawę na posiedzeniu niejawnym (§ 3). Przechodząc do oceny zakwestionowanego zarządzenia referendarza sądowego należy stwierdzić, że jest ono prawidłowe. Zgodnie bowiem z art. 252 § 2 p.p.s.a. wniosek o przyznanie prawa pomocy składa się na urzędowym formularzu według ustalonego wzoru. Natomiast w myśl art. 257 p.p.s.a. wniosek o przyznanie prawa pomocy, który nie został złożony na urzędowym formularzu lub którego braków strona nie uzupełniała w zakreślonym terminie, pozostawia się bez rozpoznania. Zaaprobować należy stanowisko referendarza sądowego, który uznał, że skoro w sprawie w niniejszej skarżący nie złożył wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych na wymaganym formularzu obowiązującym w postępowaniu przed sądami administracyjnymi, pomimo że skutecznie doręczonym pismem z dnia 23 maja 2017 r. przesłano mu urzędowy formularz wniosku o przyznanie prawa pomocy PPF w celu jego wypełnienia, podpisania i przesłania do Sądu w terminie siedmiu dni od dnia jego otrzymania pod rygorem pozostawienia wniosku bez rozpoznania, to wniosek w tym zakresie należy pozostawić bez rozpoznania. Przy czym, bez znaczenia w tym stanie rzeczy są wszelkie podnoszone przez skarżącego argumenty dotyczące jego sytuacji materialnej. Aby Sąd mógł pochylić się nad merytoryczną treścią wniosku, muszą najpierw zostać spełnione stosowne wymogi formalne. Skarżący, mimo prawidłowych wezwań i pouczeń w tym względzie, ignorując ustawowy obowiązek wynikający z art. 252 § 2 p.p.s.a., nie złożył wniosku o zwolnienie z kosztów sądowych na urzędowym formularzu, co obligowało referendarza sądowego do zastosowania w sprawie art. 257 p.p.s.a. Rację miał przy tym referendarz sądowy wskazując skarżącemu, że oceny tej nie zmienia fakt, że skarżący w piśmie z dnia 20 czerwca 2017 r. zawarł wniosek o ustanowienie adwokata w celu prawidłowego sporządzenia wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych podkreślając, że kolejny raz wnosi o zwolnienie od opłat sądowych. W istocie bowiem wnioskowi temu zostanie nadany odrębny bieg. W związku z powyższym, na podstawie art. 260 w związku z art. 257 p.p.s.a., orzeczono jak w sentencji postanowienia.