IV SAB/Wr 760/24

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marta Pająkiewicz-Kremis (sprawozdawca) Sędziowie Asesor WSA Aneta Brzezińska Sędzia WSA Andrzej Nikiforów po rozpoznaniu w Wydziale IV na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 19 grudnia 2024 r. sprawy ze skargi N.Y. na przewlekłe prowadzenie postępowania przez Wojewodę Dolnośląskiego w przedmiocie udzielenia zezwolenia na pobyt czasowy I. stwierdza, że Wojewoda Dolnośląski dopuścił się przewlekłości w rozpoznaniu wniosku z dnia 17 maja 2021 r. a przewlekłość ta miała charakter rażącego naruszenia prawa; II. umarza postępowanie w zakresie zobowiązania Wojewody Dolnośląskiego do załatwienia sprawy; III. przyznaje na rzecz skarżącego od Wojewody Dolnośląskiego sumę pieniężną w kwocie 1.200 zł (słownie: tysiąc dwieście złotych); IV. oddala dalej idącą skargę; V. zasądza od Wojewody Dolnośląskiego na rzecz skarżącego kwotę 597 zł (słownie: pięćset dziewięćdziesiąt siedem złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Wnioskiem z dnia 17 maja 2021 r., który wpłynął do Wojewody Dolnośląskiego (dalej: organ, Wojewoda) w dniu 18 maja 2021 r., N. Y. wystąpił do wspomnianego organu z wnioskiem o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy na terytorium RP. Pismem z dnia 26 sierpnia 2021 r. Wojewoda wezwał wnioskodawcę: - na podstawie art. 105 ust. 1 i ust. 2 ustawy z dnia 12 grudnia o cudzoziemcach (Dz. U. Z 2020 r. poz. 35) do osobistego stawiennictwa w Urzędzie w dniu 22 września 2021 r. , pod rygorem pozostawienia wniosku bez rozpoznania; - na podstawie art. 64 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2021 r. poz. 735) w zw. z art. 106 ust. 1, ust. 1a, ust. 1B, ust. 1C ustawy o cudzoziemcach do przedłożenia w dniu wyznaczonym na osobiste stawiennictwo – kserokopii wszystkich stron paszportu zawierających adnotacje urzędowe (wraz z okazem oryginału do wglądu) oraz do uzupełnienia formularza wniosku w części A pkt 3, pod rygorem pozostawienia wniosku bez rozpoznania. Także pismem z dnia 26 sierpnia 2021 r. Wojewoda na podstawie art. 109 ust. 1 ustawy o cudzoziemcach wystąpił do właściwych służb o przekazanie informacji, czy wjazd i pobyt wnioskodawcy na terytorium RP stanowi zagrożenie dla obronności lub bezpieczeństwa państwa lub ochrony bezpieczeństwa i porządku publicznego. W dniu 22 września 2021 r. od wnioskodawcy pobrano odciski linii papilarnych oraz przyjęto kserokopie stron paszportowych zawierające adnotacje urzędowe. Pismem z dnia 7 lipca 2022 r. (z odnotowanym wpływem do organu w dniu 12 lipca 2022 r.) ustanowiony przez stronę pełnomocnik wniósł o przyspieszenie rozpoznania sprawy. W piśmie z dnia 3 listopada 2022 r. (z odnotowanym wpływem do organu w dniu 8 listopada 2022 r.) pełnomocnik strony poinformował o zmianie celu pobytu wnioskodawcy na terytorium RP, tj. z kontynuacji studiów na inne okoliczności (poszukiwanie pracy jako absolwent polskiej uczelni wyższej). Przy piśmie z dnia 15 listopada 2022 r. (data wpływu do organu w dniu 18 listopada 2022 r.) pełnomocnik strony nadesłał: - umowę najmu lokalu mieszkalnego z dnia 2 kwietnia 2019 r. wraz z aneksem; - zaświadczenie o wysokości salda na rachunku bankowym; - ubezpieczenie zdrowotne. Pismem z dnia 2 czerwca 2023 r. (z odnotowanym wpływem do organu w dniu 15 czerwca 2023 r.) pełnomocnik strony wniósł o przyspieszenie postępowania. W dniu 4 lipca 2024 r. do Wojewody wpłynęło ponaglenie strony. W piśmie z dnia 8 sierpnia 2023 r. (z odnotowanym wpływem do organu w dniu 9 sierpnia 2023 r.) pełnomocnik strony poinformował, że aktualny cel pobytu strony na terytorium RP to – podjęcie studiów stacjonarnych II stopnia. Do wspomnianego pisma pełnomocnik załączył: zaświadczenie o przyjęciu cudzoziemca na studia stacjonarne; zaświadczenie o przyjęciu na studia stacjonarne II stopnia wraz z potwierdzeniem uiszczenia opłaty za pierwszy semestr nauki; korektę wniosku w części CI. Pismem z dnia 25 kwietnia 2024 r. Wojewoda poinformował stronę o treści art. 112a ustawy o cudzoziemcach. Nadto również, że na podstawie art. 100d ustawy z dnia 12 marca 2022 r. o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa (Dz. U. z 2024 r. poz. 167) w okresie do 30 czerwca 2024 r. bieg terminu na załatwienie sprawy nie rozpoczyna się, a rozpoczęty ulega zawieszeniu na ten okres. Wezwał również, na podstawie art. 106 ust. 2a ustawy o cudzoziemcach do dostarczenia, w terminie 14 dni, dokumentów szczegółowo opisanych w tym piśmie, pod rygorem wydania decyzji pobytowej na podstawie zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego. Celem uzupełnienia dokumentacji wniosku, strona przy pismach z dnia 15 maja i 29 maja 2024 r. (z odnotowanym wpływem do organu odpowiednio w dniu 21 i 29 maja 2024 r.) pełnomocnik strony przedłożył – zaświadczenie o kontynuacji przez cudzoziemca studiów stacjonarnych, kartę przebiegu studiów, zaświadczenie o wysokości salda na rachunku, oświadczenie dotyczące kosztów zamieszkania, zaświadczenie potwierdzające dokonanie opłat za studia, potwierdzenie zawarcia umowy ubezpieczenia. Pismem z dnia 22 sierpnia Wojewoda zawiadomił stronę o pozostawieniu jej ponaglenia bez rozpoznania na podstawie art. 37 § 3a w zw. z art. 37 § 1 k.p.a. w zw. z art. 100d ustawy z dnia 12 marca 2022 r. o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa (Dz. U. z 2024 r. poz. 167). W skardze z dnia 16 sierpnia 2024 r. strona zarzuciła Wojewodzie przewlekłe prowadzenie postępowania administracyjnego w sprawie i wniosła o: - stwierdzenie, że Wojewoda dopuścił się przewlekłego prowadzenia sprawy z wniosku skarżącego; - stwierdzenie, że przewlekłość organu miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa; - zobowiązanie organu do wydania decyzji w terminie 14 dni od daty doręczenia akt organowi; - wymierzenie organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 935, dalej: p.p.s.a.); - przyznanie skarżącemu od organu sumy pieniężnej w kwocie 5.000 zł; - zasądzenie od organu na rzecz skarżącego kosztów postępowania, uwzględniających koszty zastępstwa procesowego oraz kwotę 17 zł tytułem opłaty skarbowej od pełnomocnictwa. W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o jej oddalenie. Wskazał, że decyzją z dnia 22 sierpnia 2024 r. organ ten udzielił stronie zezwolenia na pobyt czasowy do dnia 30 grudnia 2025 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje: Skarga zasługiwała na uwzględnienie. Analiza akt sprawy potwierdza zasadność skargi w zakresie zarzucanej Wojewodzie przewlekłości w rozpoznaniu wniosku skarżącego o pobyt czasowy na terytorium RP. Wspomniany wniosek wpłynął do organu w dniu 18 maja 2021 r. Przepis art. 35 § 3 k.p.a., (obowiązujący organ na dzień wpływu wniosku) stanowi, że załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej - nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania, zaś w postępowaniu odwoławczym - w ciągu miesiąca od dnia otrzymania odwołania. Powyższe w sprawie oznacza, że wniosek strony powinien być załatwiony w terminie miesiąca od odnotowania wpływu, najdalej w ciągu dwóch miesięcy od jego wniesienia. Przyjmując najbardziej korzystny dla organu termin załatwienia sprawy (wynoszący dwa miesiące) oznacza to, że wniosek strony powinien być rozpoznany najpóźniej do 18 lipca 2021 r. Należy w tym miejscu wskazać, że powołany przez organ w piśmie z dnia 25 kwietnia 2024 r. przepis art. 112a ustawy o cudzoziemcach wszedł w życie dopiero z dniem 29 stycznia 2022 r., a zatem wtedy, kiedy sprawa z wniosku strony powinna być formalnie zakończona. Analiza obowiązującego organ terminu na rozpoznanie wniosku strony skarżącej w sprawie ma znaczenie z punktu widzenia objętego skargą zarzutu przewlekłości. Z treści art. 37 § 1 pkt 2 k.p.a. należy wnosić, że z przewlekłością organu mamy do czynienia wówczas, gdy postępowanie jest prowadzone dłużej niż jest to niezbędne do załatwienia sprawy. Niewątpliwie, podjęcie przez organ pierwszej czynności w sprawie już po upływie ustawowego terminu przewidzianego na załatwienie sprawy wskazuje na stan przewlekłości jakiego dopuścił się Wojewoda. Jak wynika z akt sprawy, organ dopiero po upływie trzech miesięcy od daty wpływu wniosku wezwał stronę do osobistego stawiennictwa w siedzibie urzędu na podstawie art. 105 ust. 1 i ust. 2 ustawy o cudzoziemcach, nadto również, na podstawie art. 64 § 2 k.p.a. w zw. z art. 106 ust. 1, ust. 1a, ust. 1b, ust. 1c ustawy o cudzoziemcach wezwał do uzupełnienia braków formalnych wniosku. Dopiero też na tym etapie organ wdrożył procedurę z art. 109 ust. 1 ustawy o cudzoziemcach. Należy w tym miejscu wskazać, że wspomniana procedura stanowi standardowy a jednocześnie obligatoryjny element procedury w sprawach tego rodzaju jak kontrolowana. Brak zatem usprawiedliwienia dla faktu, że wspomnianą procedurę organ wdrożył dopiero po upływie 3 miesięcy od daty wpływu wniosku. Analiza akt sprawy wskazuje, że Wojewoda dopuścił się przewlekłości także i na dalszym etapie postępowania, albowiem kolejną czynność procesową w sprawie podjął dopiero w dniu 25 kwietnia 2024 r. Mając na uwadze tempo podejmowanych przez organ czynności procesowych nie można uznać, by strona, zmieniając dwukrotnie deklarowany cel pobytu w Polsce, przyczyniła się do tego, że postępowanie w sprawie zakończyło się dopiero w dniu 22 sierpnia 2024 r. wydaniem decyzji o udzieleniu zezwolenia na pobyt czasowy do dnia 30 grudnia 2024 r. Warto zauważyć, że wraz z oświadczeniem o zmianie deklarowanego celu pobyt w Polsce pełnomocnik strony przedłożył uzupełniającą dokumentację wniosku. Wezwanie organu o dokumenty wymienione w piśmie z dnia 25 kwietnia 2024 r. zostało skierowane do strony po upływie około 8 miesięcy od wpływu pisma procesowego pełnomocnika strony w którym wskazany został aktualny cel pobytu strony na terytorium RP oraz do którego została dołączona uzupełniająca dokumentacja wniosku (zaświadczenie o przyjęciu cudzoziemca na studia stacjonarne, zaświadczenie o przyjęciu na studia stacjonarne II stopnia wraz z potwierdzeniem uiszczenia opłaty za pierwszy semestr nauki, korektę wniosku w części CI). Warto odnotować, że dokumenty do których to przedłożenia odnosiło się wezwanie organu z dnia 25 kwietnia 2024 r. pełnomocnik strony doręczył w dniu 21 maja 2024 r. Decyzja pobytowa na podstawie całokształtu dokumentów jakimi organ dysponował w dniu 21 maja 2024 r. została wydana w dniu 22 sierpnia 2024 r. Dostrzegając regulację z art. 100c i art. 100d ustawy z dnia 12 marca 2022 r. o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa. Sąd zwraca uwagę, że w stosunku do wniosku strony, który wpłynął do organu w dniu 18 maja 2021 r. przepis ten nie ma zastosowania jako że stan przewlekłości w sprawie wystąpił jeszcze przed wejściem w życie tych przepisów. Kierując się przedstawioną argumentacją Sąd w punkcie I wyroku stwierdził, że Wojewoda dopuścił się przewlekłości w rozpoznaniu wniosku strony (art. 149 § 1 pkt 3 p.p.s.a.) oraz że przewlekłość ta ma charakter rażącego naruszenia prawa (art. 149 § 1a p.p.s.a). Orzekając o kwalifikowanym charakterze przewlekłości Sąd miał na uwadze to, że organ podjął pierwszą czynność procesową już po upływie terminu na załatwienie sprawy. Taki sposób procedowania w sposób oczywisty narusza nie tylko art. 35 § 3 k.p.a., ale i przepis art. 6 k.p.a. i art. 12 § 1 k.p.a. W związku z wydaniem przez organ decyzji pobytowej po wniesieniu skargi, Sąd w punkcie II wyroku na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a. w zw. z art. 149 § 1 pkt 1 p.p.s.a. umorzył postępowanie w zakresie zobowiązania organu do załatwienia sprawy. W punkcie III wyroku Sąd na podstawie art. 149 § 2 p.p.s.a. i nie będąc związany żądaniem strony orzekł o przyznaniu na rzecz strony skarżącej od organu sumy pieniężnej w kwocie 1.200 zł. W ocenie Sądu, orzeczona suma pieniężna jest adekwatna do skali naruszenia prawa i mieści się w dyspozycji art. 149 § 2 p.p.s.a. Zawarte w punkcie IV wyroku orzeczenie o oddaleniu dalej idącej skargi (art. 151 p.p.s.a.) odnosi się do zawartego w skardze żądania wymierzenia organowi grzywny, którego to żądania Sąd nie uwzględnił. Sąd nie dostrzegł potrzeby zastosowania tego środka mając na uwadze w szczególności to, że na dzień wyrokowania organ rozpoznał wniosek strony. W ocenie Sądu, przyznana od organu na rzecz strony skarżącej w punkcie III wyroku suma pieniężna w sposób dostateczny realizować będzie cele dyscyplinująco-represyjne na przyszłość. O kosztach postępowania (punkt V sentencji wyroku) Sąd orzekł na podstawie art. 200 p.p.s.a. i art. 205 § 2 p.p.s.a.