IV SAB/Wr 762/25

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Ewa Kamieniecka po rozpoznaniu w dniu 6 października 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Wydziale IV sprawy ze skargi B. S. na bezczynność Wojewody Dolnośląskiego w przedmiocie udzielenia zezwolenia na pobyt rezydenta długoterminowego Unii Europejskiej postanawia: I. odrzucić skargę; II. zwrócić skarżącemu uiszczony wpis od skargi w kwocie 100 (słownie: sto) złotych. B. S. (dalej: skarżący) wniósł skargę na bezczynność Wojewody Dolnośląskiego (dalej: organ) w sprawie z wniosku skarżącego o udzielenie zezwolenia na pobyt rezydenta długoterminowego Unii Europejskiej, który wpłynął do organu w dniu 25 lipca 2023 r. Z załączonej do akt sprawy koperty, w której nadano skargę wynika, że skarga została wniesiona listem poleconym nadanym w placówce wyznaczonego operatora pocztowego w dniu 10 czerwca 2025 r. (k. 21 akt sądowych). W nadesłanych wraz z odpowiedzią na skargę aktach administracyjnych sprawy znajduje się wniesione przez skarżącego w dniu 2 kwietnia 2025 r. ponaglenie, w którym skarżący domaga się od organu wglądu w akta sprawy obejmujące złożony przez niego wniosek o udzielenie w/w zezwolenia pobytowego. W aktach tych brak jest innych pism, które mogłyby stanowić ponaglenie na niezałatwienie sprawy w terminie. W wykonaniu zarządzenia z dnia 1 września 2025 r., pismem Sądu z dnia 2 września 2025 r., skarżący został wezwany do złożenia kopii ponaglenia skierowanego do organu w związku z zarzucaną organowi bezczynnością w prowadzeniu postępowania w sprawie udzielenia skarżącemu zezwolenia na pobyt rezydenta długoterminowego Unii Europejskiej wraz z dowodem wniesienia takiego ponaglenia. W treści wezwania zwrócono skarżącemu uwagę, że w nadesłanych przez pełnomocnika organu aktach administracyjnych sprawy znajduje się jedynie ponaglenie, datowane na dzień 2 kwietnia 2025 r., wniesione w związku z nieudzieleniem skarżącemu wglądu do akt w/w sprawy. Na wykonanie powyższego wezwania zakreślono skarżącemu termin 7 dni od dnia doręczenia wezwania pod rygorem odrzucenia skargi. Wezwanie skutecznie doręczono skarżącemu w dniu 4 września 2025 r. (k. 38 akt sądowych). W zakreślonym terminie skarżący, pismem wniesionym w dniu 8 września 2025 r., przedłożył egzemplarz ponaglenia w przedmiocie niezałatwienia w terminie sprawy z wniosku skarżącego o udzielenie zezwolenia na pobyt rezydenta długoterminowego Unii Europejskiej wraz z dowodem jego wniesienia do organu. Z dokumentów tych wynika, że przedmiotowe ponaglenie, datowane na dzień 5 września 2025 r., wniesiono do organu, na jego elektroniczna skrzynkę podawczą, w dniu 5 września 2025 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 58 § 1 pkt 6 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r., poz. 935, dalej: p.p.s.a.) sąd odrzuca skargę, jeżeli z innych przyczyn wniesienie skargi jest niedopuszczalne. Przez dopuszczalność skargi należy rozumieć zarówno jej przesłanki przedmiotowe, a więc określenie od jakiego rodzaju form działalności organów administracji publicznej przysługuje skarga, jak i dopuszczalność skargi w zakresie podmiotowym, to jest określenie, jakim podmiotom przysługuje legitymacja do jej wniesienia. Z kolei warunkami formalnymi skutecznego wniesienia skargi są: złożenie skargi od aktu objętego zakresem właściwości rzeczowej sądu, wniesienie jej po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli przysługiwały one skarżącemu w postępowaniu przed organem oraz wniesienie skargi przez podmiot, któremu przysługuje legitymacja do jej wniesienia. Przesłanki te muszą być spełnione kumulatywnie. Stwierdzenie braku którejkolwiek z nich prowadzi do stwierdzenia niedopuszczalności skargi, a w konsekwencji do jej odrzucenia bez merytorycznego rozpoznania sprawy. Zgodnie z art. 52 § 1 p.p.s.a. skargę można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie, chyba że skargę wnosi prokurator lub Rzecznik Praw Obywatelskich lub Rzecznik Praw Dziecka. Przez wyczerpanie środków zaskarżenia należy zaś rozumieć sytuację, w której stronie nie przysługuje żaden środek zaskarżenia - taki jak zażalenie, odwołanie lub ponaglenie, przewidziany w ustawie (§ 2). Ponadto, zgodnie z art. 53 § 2b p.p.s.a. skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania można wnieść w każdym czasie po wniesieniu ponaglenia do właściwego organu. Z przywołanych regulacji wynika, że droga sądowa jest dopuszczalna dopiero po wyczerpaniu możliwości załatwienia sprawy w trybie postępowania administracyjnego. Ponadto, na gruncie art. 35 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2024 r. poz. 572, dalej: k.p.a.) organy administracji publicznej obowiązane są załatwiać sprawy bez zbędnej zwłoki. Zgodnie zaś z art. 37 § 1 k.p.a. strona ma prawo do wniesienia ponaglenia, jeżeli nie załatwiono sprawy w terminie określonym w art. 35 k.p.a. lub przepisach szczególnych ani w terminie wskazanym zgodnie z art. 36 § 1 k.p.a. (bezczynność), bądź kiedy postępowanie jest prowadzone dłużej niż jest to niezbędne do załatwienia sprawy (przewlekłość). Tym samym złożenie skargi na bezczynność, czy też przewlekłość organu jest możliwe dopiero po wniesieniu (odrębnego) ponaglenia z art. 37 k.p.a. na niezałatwienie sprawy. W niniejszej sprawie, Sąd nie miał podstaw do przyjęcia, że skarga na bezczynność organu w sprawie zezwolenia na pobyt rezydenta długoterminowego Unii Europejskiej została poprzedzona złożeniem ponaglenia. Nadesłane akta administracyjne sprawy zawierają jedynie ponaglenie, jakie skarżący w dniu 2 kwietnia 2025 r., tj. przed wniesieniem skargi, wniósł, powołując się na art. 73 § 1 k.p.a., w związku z nieuzyskaniem wglądu w akta sprawy z wniosku o udzielenie zezwolenia na pobyt rezydenta długoterminowego Unii Europejskiej. Z kolei na wezwanie Sądu skarżący nadesłał ponaglenie zarzucające organowi bezczynność w załatwieniu wniosku skarżącego o udzielenie w/w zezwolenia pobytowego, które złożone zostało w dniu 5 września 2025 r., a więc już po wniesieniu skargi na bezczynność organu. Wyjaśnić należy, że skarga może zostać skutecznie wniesiona, dopiero po wniesieniu przez stronę stosownego ponaglenia. Wyłącznie wniesienie w pierwszej kolejności ponaglenia, a następnie skargi, czynić będzie zadość wymogowi wyczerpania środków zaskarżenia w trybie administracyjnym. Przy czym należy wyraźnie podkreślić, że złożone przed wniesieniem skargi ponaglenie musi dotyczyć bezczynności lub przewlekłego prowadzenia przez organ całego postępowania administracyjnego zainicjowanego wnioskiem strony zainteresowanej uzyskaniem decyzji przyznającej jej określone uprawnienia (tu: zezwolenie na pobyt na terytorium RP jako rezydenta długoterminowego Unii Europejskiej). Brak wyczerpania możliwości załatwienia sprawy poprzez złożenie ponaglenia nie może zostać sanowane już po wniesieniu skargi, jak to miało miejsce w niniejszej sprawie, bowiem ponaglenie takie nie poprzedza skargi. Jednocześnie wskazać należy, że jeżeli ponaglenie zostało wniesione we właściwym trybie, stanowić to będzie wyczerpanie administracyjnej drogi zaskarżenia, otwierając tym samym możliwość złożenia skargi w terminie, który ma miejsce w dacie po złożeniu ponaglenia. W rozpoznawanej sprawie Sąd uznał, że skarżący nie wyczerpał trybu zaskarżenia przewidzianego w art. 52 § 1 i 2 p.p.s.a. przed wniesieniem skargi i z tego względu niniejszą skargę jako niedopuszczalną odrzucił, stosownie do brzmienia art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a., o czym orzeczono w pkt I sentencji postanowienia. Natomiast rozstrzygnięcie zawarte w pkt. II znajduje swoje uzasadnienie w treści art. 232 § 1 pkt 1 p.p.s.a., obligującym Sąd do zwrotu z urzędu całego uiszczonego wpisu od pisma odrzuconego do dnia rozpoczęcia rozprawy.