IV SAB/Wr 79/16
PostanowienieWSA we Wrocławiu2016-04-26
Skład orzekający: Ewa Orłowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy osoba fizyczna, która prowadzi odrębne gospodarstwo domowe z małżonkiem i posiada rozdzielność majątkową, może uzyskać prawo pomocy w zakresie częściowym (zwolnienie od kosztów sądowych) w postępowaniu sądowoadministracyjnym, jeśli wykaże trudną sytuację materialną i zdrowotną?Ratio decidendi
Sąd uznał, że osoba fizyczna, pomimo prowadzenia odrębnego gospodarstwa domowego z małżonkiem i posiadania rozdzielności majątkowej, może uzyskać prawo pomocy w zakresie częściowym (zwolnienie od kosztów sądowych), jeśli wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania. Kluczowe są tu wysokość dochodów, stan zdrowia, korzystanie z dodatków i pomocy społecznej oraz wysokość niezbędnych wydatków.Stan faktyczny
Skarżący G. S. złożył wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi na bezczynność Inspektora Nadzoru Budowlanego w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej. Skarżący przedstawił szczegółowe dane dotyczące swoich dochodów (emerytura, dodatek mieszkaniowy, dodatek pielęgnacyjny, pomoc społeczna), wydatków, stanu zdrowia (niepełnosprawność, brak możliwości zatrudnienia) oraz sytuacji majątkowej (współwłasność mieszkania, nieruchomość rolna bez dochodów). Wskazał, że prowadzi odrębne gospodarstwo domowe z żoną, z którą ma rozdzielność majątkową.Rozstrzygnięcie
Przyznano prawo pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych.Pełny tekst orzeczenia
Ewa Orłowska referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym we Wrocławiu: po rozpoznaniu w dniu 26 kwietnia 2016 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku G. S. o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi G. S. na bezczynność [...] Inspektora Nadzoru Budowlanego w powiecie [...] w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej postanawia: przyznać prawo pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych.
Zarządzenie Przewodniczącego Wydziału z dnia z dnia 8 kwietnia 2016 r., doręczonym w dniu 11 kwietnia 2016 r., wezwano skarżącego do uiszczenia wpisu sądowego od skargi w kwocie 100 zł.
Dnia 14 kwietnia 2016 r. skarżący złożył osobiście w Sądzie urzędowy formularz wniosku o przyznanie prawa pomocy podpisany tego samego dnia, w którym wniósł o zwolnienie od kosztów sądowych.
Do formularza tego dołączył pismo, opatrzone tą samą datą, w którym przedstawił miesięczny wykaz wydatków za okres obejmujący miesiąc przed złożeniem wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych.
Rozpoznaniu w niniejszej sprawie podlega wniosek skarżącego o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych zawarty w powyższym formularzu.
Z uzasadnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy wynika, że skarżący mieszka wraz z żoną, z którą jednak prowadzi odrębne gospodarstwo domowe i posiada rozdzielność majątkową, co wynika z umowy małżeńskiej majątkowej z dnia [...] r. Skarżący jest przewlekle chory, posiada orzeczenie o [...] stopniu niepełnosprawności, wydane na stałe, z którego wynika m. in, że nie może podjąć żadnego zatrudnienia. Skarżący otrzymuje emeryturę w wysokości [...] zł netto, a jego żona w wysokości [...] zł netto. Skarżący otrzymuje również dodatek mieszkaniowy w kwocie [...] zł i dodatek pielęgnacyjny wynoszący [...]zł i korzysta z pomocy finansowej ośrodka pomocy społecznej. Dodał, że posiada nieruchomość rolną o powierzchni [...] ha, której nie uprawnia i z której nie otrzymuje dochodów ze względu na zły stan zdrowia. Wyjaśnił, że pokrywa połowę kosztów utrzymania, które wynoszą miesięcznie: prąd 45,11 zł, czynsz 109,26 zł, węgiel 63,25 zł, drewno 11,66 zł, gaz 55 zł, leczenie 276,68 zł, środki higieny osobistej 39 zł, edukacja 13,75 zł, kultura i rekreacja 120,88 zł, odzież i obuwie 49,84 zł, transport 79,07 zł, Internet 55 zł, pozostałe wydatki 78,55 zł, czyli łącznie 997,05 zł. Na wyżywienie pozostała mu kwota 202,95 zł. Podał, że jest współwłaścicielem mieszkania o powierzchni [...] m2 i posiada wspomnianą nieruchomość rolną i nie posiada innych nieruchomości oraz oszczędności, papierów i przedmiotów wartościowych. W mieszkaniu, w którym zamieszkuje wraz z żoną zajmuje jeden pokój i współkorzysta z innych pomieszczeń. Żona korzysta z pomocy społecznej i posiada orzeczenie o umiarkowanym stopniu niepełnosprawności.
Z treści przepisu art. 245 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), wynika, że zwolnienie od kosztów sadowych obejmuje prawo pomocy w zakresie częściowym. Z kolei przepis art. 246 § 1 pkt 2 cytowanej ustawy stanowi, że przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodzinny.
Stosownie do art. 199 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej. Do tych przepisów szczególnych należy zaliczyć przepisy określające przesłanki warunkujące przyznanie prawa pomocy na wniosek strony.
Rozdzielność majątkowa między małżonkami nie zwalnia od obowiązku wzajemnej pomocy, w tym z tytułu prowadzenia spraw sądowych przez jednego z nich.
Mając jednak na uwadze wysokość świadczeń emerytalno - rentowych skarżącego i jego żony, zły stan zdrowia małżonków oraz fakt korzystania z dodatku mieszkaniowego i świadczeń z pomocy społecznej, które przysługują osobom znajdującym się w trudnej sytuacji materialnej, a także wysokość wydatków związanych z koniecznym utrzymaniem, przyjąć należy, że wykazał on, iż spełnia przesłanki warunkujące przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych.
Z tych względów, na podstawie art. 245 § 3 w związku z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, należało orzec jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło