IV SAB/Wr 79/26

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu W składzie następującym: Przewodniczący: Asesor WSA Aneta Brzezińska po rozpoznaniu w dniu 25 marca 2026 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi Z. Z. na bezczynność Wojewody Dolnośląskiego w przedmiocie wyznaczenia terminu spotkania dotyczącego złożenia wniosku o przyznanie Karty Polaka postanawia: I. odrzucić skargę; II. oddalić wniosek o przyznanie prawa pomocy. Pismem z 9 stycznia 2025 r. (13 stycznia 2026 r. - data wpływu do Sądu) skarżący wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu skargę na bezczynność Wojewody Dolnośląskiego w przedmiocie wyznaczenia terminu spotkania dotyczącego złożenia wniosku o przyznanie Karty Polaka. W uzasadnieniu skargi skarżący wskazał, że 28 listopada 2025 r. przesłał do Urzędu wniosek o wyznaczenie spotkania. Termin do wyznaczenia spotkania upłynął bezskutecznie 29 grudnia 2025 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje. Merytoryczną ocenę skargi wniesionej do sądu administracyjnego poprzedza analiza dopuszczalności takiej skargi z punktu widzenia objętej zakresem normowania ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2026 r. poz. 143, ze zm., dalej: p.p.s.a.) kognicji sądu administracyjnego do orzekania w sprawie. Zakres właściwości rzeczowej sądów administracyjnych reguluje art. 3 p.p.s.a., zgodnie z którym, sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie (art. 3 § 1 p.p.s.a.). Przedmiot skargi do sądu administracyjnego został ściśle określony przepisami prawa. Sąd administracyjny kontroluje legalność działalności organów administracji publicznej sprawowanej m.in. we władczych formach wymienionych w art. 3 § 2 pkt 1-4 p.p.s.a. Chodzi tu o: decyzje administracyjne (pkt 1), określone postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym (pkt 2), a także w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym (pkt 3), inne akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa (pkt 4). Ponadto sąd administracyjny jest właściwy do rozpoznania skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w ww. przypadkach (por. art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a.). Wreszcie sąd administracyjny jest właściwy do rozpoznania skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw (por. art. 3 § 2 pkt 9 p.p.s.a.). Zgodnie z powyższym, należy podkreślić, że zaskarżenie bezczynności organu administracji publicznej jest dopuszczalne zasadniczo w takim zakresie, w jakim dopuszczalne jest na mocy powyższych przepisów zaskarżenie decyzji, postanowień oraz innych aktów lub czynności. Innymi słowy, z bezczynnością organu administracji publicznej, o której mowa w art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a., mamy do czynienia tylko wówczas, gdy w prawnie ustalonym terminie organ nie podjął żadnych czynności w sprawie lub wprawdzie prowadził postępowanie, ale - mimo istnienia ustawowego obowiązku - nie zakończył go wydaniem w terminie decyzji, postanowienia lub też innego aktu albo nie podjął stosownej czynności. Ponadto bezczynność może być związana z brakiem podejmowania czynności w ramach postępowania administracyjnego lub podatkowego - art. 3 § 2 pkt 9 p.p.s.a. (zob. wyrok WSA w Warszawie z 19 lutego 2004 r., II SAB 259/03). Ponadto nie można stracić z pola widzenia, że stosownie do art. 3 § 3 p.p.s.a., sądy administracyjne orzekają także w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę, i stosują środki określone w tych przepisach. Przenosząc powyższe na grunt rozpoznawanej sprawy wypada zatem zauważyć, że bezczynność organu administracji publicznej zachodzi wówczas, gdy organ ma obowiązek podjąć działania w formie określonej prawem i w terminie określonym przez prawo, lecz tego nie czyni. Tym samym, skarga na bezczynność dopuszczalna jest jedynie w odniesieniu do tych aktów lub czynności, na które przysługuje skarga do sądu administracyjnego, zatem nie może ona dotyczyć innych czynności. Ustawa o Karcie Polaka z 7 września 2007 r. (Dz. U. z 2026 r. poz. 76) reguluje procedurę przyznawania i przedłużania ważności Karty Polaka. Zgodnie z art. 12 ust. 1-2 tej ustawy przyznanie Karty Polaka i przedłużenie jej ważności następuje w drodze decyzji, na pisemny wniosek, odpowiednio osoby ubiegającej się o jej wydanie albo przedłużenie, zwanej dalej "wnioskodawcą", lub jej przedstawiciela ustawowego. Organem właściwym w sprawie przyznania Karty Polaka lub przedłużenia jej ważności jest konsul właściwy ze względu na miejsce zamieszkania wnioskodawcy lub w przypadku, o którym mowa w ust. 4, wskazany wojewoda. Wnioskodawca ubiegający się o przyznanie Karty Polaka wykazuje natomiast posiadanie znajomości języka polskiego przez przedłożenie poświadczenia, o którym mowa w art. 11a ustawy z dnia 7 października 1999 r. o języku polskim (Dz.U. z 2024 r. poz. 1556 oraz z 2025 r. poz. 622 i 1564), świadectwa ukończenia szkoły lub studiów w Rzeczypospolitej Polskiej lub świadectwa ukończenia szkoły za granicą z wykładowym językiem polskim (art. 13 ust. 7 ustawy). W odniesieniu do wnioskodawców, którzy nie wykazali posiadania znajomości języka polskiego w ww. trybie, oceny znajomości języka polskiego dokonuje podczas rozmowy konsul, a w przypadku, o którym mowa w art. 12 ust. 4 – wojewoda (art. 13 ust. 8 ustawy). Z powyższego wynika zatem bezspornie, że przyznawanie Karty Polaka następuje w formie decyzji administracyjnej, stanowiącej rozstrzygnięcie merytoryczne w sprawie (art. 104 k.p.a.), której przedmiotem jest ustanowienie na rzecz osoby spełniającej ustawowe warunki swoistej legitymacji prawnej do korzystania z określonych uprawnień przewidzianych w ustawie. Wówczas to mamy czynienia ze sprawą administracyjną dotyczącą rozstrzygnięcia (w drodze decyzji) o uznanie (przyznanie) określonego statusu danej osoby, polegającego na wyposażeniu jej w możliwość korzystania z pewnych wskazanych konkretnie w ustawie uprawnień (przywilejów). Tym samym, bez wątpienia, kognicji sądu administracyjnego podlegać będzie sprawa ze skargi na bezczynność w zakresie niewydania Karty Polaka przez organ do tegoż właściwy, w ramach której to Sąd będzie oceniał również (przez pryzmat art. 37 k.p.a.) przebieg prowadzonego przez organ w tym zakresie postępowania. Odnosząc przywołane uwagi do przedmiotu skargi, który – co należy podkreślić – dotyczy bezczynności organu w "wyznaczeniu terminu spotkania" dotyczącego złożenia wniosku o przyznanie Karty Polska przyjąć należy, że nie mieści się on w kategorii kwalifikowanej bezczynności, która podlegałaby jurysdykcji sądów administracyjnych. Wykładnia wspomnianych przepisów jest bowiem jednoznaczna - bezczynność organów administracji publicznej w zakresie innym niż wynikający z art. 3 § 2 pkt 8 i 9 p.p.s.a. - nie podlega kognicji sądów administracyjnych. Z powyższych względów, na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a., w myśl którego sąd odrzuca skargę, jeżeli sprawa nie należy do właściwości sądu administracyjnego, orzeczono jak w sentencji postanowienia (pkt I sentencji). O oddaleniu wniosku o przyznanie prawa pomocy orzeczono w pkt II sentencji na podstawie art. 247 p.p.s.a., zgodnie z którym prawo pomocy nie przysługuje stronie w razie oczywistej bezzasadności jej skargi.