IV SAB/Wr 8/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Tadeusz Kuczyński, Sędziowie Sędzia NSA Henryk Ożóg (spr.), Sędzia WSA Wanda Wiatkowska - Ilków, , Protokolant Katarzyna Leśniowska, po rozpoznaniu w Wydziale IV na rozprawie w dniu 28 kwietnia 2010 r. sprawy ze skargi Z. D. na bezczynność Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. w przedmiocie niezałatwienia skargi oddala skargę. Z.D. pismem z dnia 11 stycznia 2010 r. złożyła - na podstawie art. 227 kpa w związku z art. 1,2,6-16,17-18, 35-38, 50-56, 61-66, 75-88, 104, 113, 227-220 kpa - skargę na bezczynność Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. polegającą na niezałatwieniu jej skargi z dnia 26 listopada 2009 r. i wniosków z dnia 3 i 17 grudnia 2009 r., przesłanych pocztą do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. W dodatkowym piśmie z dnia 27 stycznia 2010 r. podniosła m. in., że jest osobą niezdolną do samodzielnej egzystencji, wymagającą stałej opieki osoby trzeciej i z tego powodu żąda, począwszy od 2007 r., przyznania należnych jej świadczeń. Nie wyraża zgody, aby mąż reprezentował ją w jakichkolwiek sprawach. Żąda wyłączenia pracowników Z. R. i A. G.. Zarzuciła organom administracji publicznej naruszenie prawa materialnego i procesowego oraz przyczynienie się do pogorszenia jej stanu zdrowia poprzez fakt, iż musi poruszać się na wózku inwalidzkim. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. wniosło o jej oddalenie z uwagi na to, że skarga z dnia 26 listopada 2009 r. została przekazana do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu wraz z aktami sprawy (data wpływu do Sądu 8 stycznia 2010 r.) Natomiast wniosek z dnia 3 grudnia 2009 r. wpłynął do Kolegium w dniu 9 grudnia 2009 r., a wniosek z dnia 17 grudnia 2009 r. wpłynął w dniu 21 grudnia 2009 r. Wnioski te zostały potraktowane jako jedna sprawa, ponieważ w każdym z nich skarżąca domagała się wyłączenia od załatwienia sprawy pracowników A. G. i Z. R.. Zgodnie ze stanowiskiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu wyrażonym w wyroku z dnia 12 stycznia 2007 r., sygn. akt IV SAB/Wr 46/06 samo żądanie wyłączenia Prezesa Samorządowego Kolegium Odwoławczego stwarza konieczność wypowiedzenia się co do wyłączenia wszystkich członków tego Kolegium od udziału w sprawie dotyczącej stwierdzenia nieważności: czyli w sprawie postanowienia Kolegium z dnia [...] września 2009 r., nr [...] oraz decyzji z dnia [...] września 2009 r., nr [...]. Postanowieniami z dnia [...] stycznia 2010 r. o numerach [...] i [...] Prezes Kolegium odmówił wyłączenia wszystkich członków tego Kolegium od udziału w postępowaniu w sprawie wniosku Z. D. Natomiast A. G. nie jest członkiem Kolegium i nie brała udziału w wydaniu rozstrzygnięć Kolegium i w związku z tym postanowienie Prezesa Kolegium nie dotyczyło tej osoby. W kwestii wyłączenia A. G., Dyrektora Ośrodka Pomocy Społecznej w D., Zastępca Burmistrza D., w dniu 10 lipca 2010 r., wydał postanowienie. Kolegium wyjaśniło, że skarżąca w piśmie z dnia 3 grudnia 2009 r. żądała stwierdzenia nieważności decyzji z dnia [...] września 2009 r., nr [...]. W tym dniu Kolegium podjęło tylko jedną decyzję w sprawie skarżącej o numerze [...]. Pismami z dnia 11 stycznia 2010 r. o numerach: [...] i [...] zawiadomiono skarżącą o wszczęciu postępowaniu w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji i postanowienia Kolegium. Następnie w dniu 17 lutego 2010 r. odmówiono stwierdzenia nieważności wyżej wymienionego postanowienia i decyzji Kolegium. Z powyższego wynika, że skarga skarżącej z dnia 26 listopada 2010 r. została przekazana do Sądu, a wnioski z dnia 3 i 17 grudnia 2010 r. zostały rozpatrzone. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. W świetle przepisów art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269 ze zm.) sąd administracyjny sprawuje w zakresie swojej właściwości kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Zgodnie z art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm; dalej p.p.s.a.) sądy administracyjne powołane zostały do rozpoznawania m. in. skarg na bezczynność organów w przypadkach określonych w pkt 1-4. Przedmiotem niniejszej skargi jest bezczynność Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. polegająca na nierozpoznaniu skargi skarżącej z dnia 26 listopada 2010 r. oraz wniosków z dnia 3 i 17 grudnia 2010 r. Bezczynność organu zachodzi wówczas, gdy nie wydaje on w terminach ustawowych decyzji, postanowień lub innych aktów albo nie podejmuje czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących przyznania, stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązków wynikających z przepisów prawa. Dla uznania bezczynności konieczne jest zatem ustalenie, że organ administracji zobowiązany był na podstawie przepisów prawa do wydania decyzji lub innego aktu albo podjęcia określonych czynności. Z treści art. 54 § 1 i § 2 p.p.s.a. wynika, że jedynym obowiązkiem organu, za pośrednictwem, którego została wniesiona skarga do sądu administracyjnego, jest przekazanie tej skargi sądowi wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę, w terminie trzydziestu dni od dnia jej wniesienia. Organ, którego działanie lub bezczynność zaskarżono, może w zakresie swojej właściwości uwzględnić skargę w całości do dnia rozpoczęcia rozprawy (§ 3 tego przepisu). Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. nie pozostawało w bezczynności polegającej na niezałatwieniu skargi skarżącej z dnia 26 listopada 2009 r., ponieważ w trzydziestodniowym terminie, o którym mowa w art. 54 § 2 p.p.s.a., przekazało ono wspomnianą skargę wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na nią (zawierającą wniosek o jej oddalenie) Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu we Wrocławiu, do którego skarga ta wpłynęła w dniu 8 stycznia 2010 r. i została zarejestrowana pod sygnaturą akt IV SA/Wr 8/10, a następnie oddalona wyrokiem Sądu w dniu 8 kwietnia 2010 r. Skoro zatem Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. wypełniło obowiązek, o którym mowa w art. 54 § 2 p.p.s.a. nie można zarzucić mu bezczynności polegającej na niezrealizowaniu tego obowiązku. Skarżąca zarzuciła również bezczynność Samorządowemu Kolegium Odwoławczemu polegającą na nierozpoznaniu jej dwóch wniosków, tj. z dnia 3 grudnia 2009 r. i z dnia 17 grudnia 2009 r., które wpłynęły do tego organu w dniu 9 grudnia 2009 r. i w dniu 21 grudnia 2009 r. Z akt administracyjnych sprawy wynika, iż pismo skarżącej z dnia 3 grudnia 2009 r. zawiera wniosek o stwierdzenie nieważności postanowienia Kolegium z dnia [...] września 2009 r., nr [...] i decyzji Kolegium z dnia [...] września 2009 r., nr [...] oraz wniosek o wyłączenie od udziału w rozpoznaniu tych spraw A. G. i Z. R., z uwagi na to, iż nie chronią oni jej słusznych interesów faktycznych i prawnych. Z kolei pismo skarżącej z dnia 17 grudnia 2009 r., zawiera również wniosek o wyłączenie na podstawie art. 24 § 1 kpa i art. 27 kpa A. G. i Z. R. którzy od 2007 r. działają na jej niekorzyść i wbrew jej interesom, a także wniosek o przyznanie zasiłku stałego, okresowego, celowego, specjalnego celowego na leczenie, opiekę i rehabilitację. Kwestie dotyczące stwierdzenia nieważności decyzji lub postanowienia organu administracji publicznej oraz wyłączenia pracowników tego organu uregulowane zostały w Kodeksie postępowania administracyjnego. Ponieważ skarżąca w pismach z dnia 3 i 17 grudnia 2009 r. złożyła m. in. wniosek o wyłączenie Z. R., który pełni funkcję Prezesa Kolegium i A. G., pełniącej funkcję Dyrektora Ośrodka Pomocy Społecznej w D. od udziału w sprawie stwierdzenia nieważności powyższego postanowienia i decyzji Kolegium - w pierwszej kolejności rozpoznaniu przez Kolegium podlegał wniosek o wyłączenie tych osób, z uwagi na to, iż podjęcie rozstrzygnięcia przez pracownika lub organ podlegający wyłączeniu na podstawie art. 24, art. 25, art. 27 kpa stanowi przesłankę do wznowienia postępowania na podstawie art. 145 § 1 pkt 3 kpa. W myśl art. 27 § 1 kpa o wyłączeniu członka organu kolegialnego w przypadkach, o których mowa w art. 24 § 3 kpa, a zatem jeżeli zostaną uprawdopodobnione istotne okoliczności niewymienione w art. 24 § 1, które mogą wywoływać wątpliwości co do bezstronności członka kolegium – postanawia przewodniczący organu kolegialnego lub organu wyższego stopnia na wniosek strony, członka organu kolegialnego albo z urzędu. Rozstrzygnięcie w przedmiocie wyłączenia pracownika organu, członka organu kolegialnego następuje w formie postanowienia, na które nie przysługuje zażalenie (art. 123 kpa w związku z art. 141 i art. 142 kpa). W rozpoznawanej sprawie nie można zarzucić Samorządowemu Kolegium Odwoławczemu w W. bezczynności polegającej na niezałatwieniu wniosków skarżącej z dnia 3 i 17 grudnia 2009 r. o wyłączenie Prezesa tego Kolegium od udziału w jej sprawie dotyczącej stwierdzenia nieważności postanowienia Kolegium z dnia [...] września 2009 r., nr [...] stwierdzającego niedopuszczalność wniesienia zażalenia na postanowienie Zastępcy Burmistrza Miasta D. z dnia [...] lipca 2009 r. nr [...] odmawiającego wyłączenia Anety Grzelki Dyrektora Ośrodka Pomocy Społecznej w D. od udziału w postępowaniu w zakresie wniosku o przyznanie świadczeń z pomocy społecznej - ponieważ wnioski te zostały rozpoznane łącznie przez Prezesa Kolegium postanowieniem z dnia [...] stycznia 2010 r., nr [...] odmawiającym wyłączenia wszystkich członków Kolegium od udziału we wspomnianym postępowaniu. Nie można również zarzucić Samorządowemu Kolegium Odwoławczemu w W. bezczynności polegającej na niezałatwieniu wniosków skarżącej z dnia 3 i 17 grudnia 2009 r. o wyłączenie Prezesa tego Kolegium od udziału w jej sprawie dotyczącej stwierdzenia nieważności decyzji Kolegium z dnia [...] września 2009 r., nr [...] utrzymującej w mocy decyzję Dyrektora Ośrodka Pomocy Społecznej z dnia [...] lipca 2009 r. nr [...] odmawiającą przyznania pomocy w formie zasiłku: stałego, okresowego, celowego, celowego specjalnego na leczenie, opiekę, rehabilitację w miesiącu lipcu 2009 r. - ponieważ wnioski te zostały łącznie rozpoznane przez Prezesa tego Kolegium postanowieniem z dnia [...] stycznia 2010 r., nr [...] odmawiającym wyłączenia wszystkich członków Kolegium od udziału we wspomnianym postępowaniu. W uzasadnieniu tego postanowienia, jak również w odpowiedzi na skargę, Prezes Kolegium wyjaśnił, że mimo, iż skarżąca w swoich wnioskach zażądała stwierdzenia nieważności decyzji Kolegium z dnia [...] września 2009 r. o błędnie podanym numerze [...], to jednak wniosek o wyłączenie Prezesa Kolegium, jak i wniosek o stwierdzenie nieważności - zostały rozpoznane w odniesieniu do decyzji Kolegium o numerze [...], ponieważ tego dnia Kolegium podjęło tylko jedną decyzję w sprawie skarżącej, opatrzoną tym właśnie numerem. Zasadne jest przy tym stanowisko zawarte w uzasadnieniu powyższych postanowień Prezesa Kolegium podjętych dnia [...] stycznia 2010 r. o numerach: [...] i [...], zgodnie z którym samo żądanie wyłączenia Prezesa Samorządowego Kolegium Odwoławczego stwarza konieczność wypowiedzenia się co do wyłączenia wszystkich członków Kolegium od udziału w sprawie, tak, jak to miało miejsce w rozpoznawanej sprawie. Rację ma Prezes Kolegium, iż A. G., która pełni funkcję Dyrektora Ośrodka Pomocy Społecznej w D. nie jest członkiem tego Kolegium i tym samym nie bierze udziału w podejmowaniu rozstrzygnięć Kolegium i w związku z tym postanowienia Prezesa podjęte dnia [...] stycznia 2010 r. o numerach: [...] i [...] nie dotyczą wyłączenia tej osoby. Istotne jest również, że w kwestii wyłączenia A. G. od udziału w sprawie wniosku skarżącej o przyznanie świadczeń z pomocy społecznej wypowiedział się Zastępca Burmistrza Miasta D. postanowieniem z dnia [...] lipca 2009 r., nr [...] odmawiającym wyłączenia A. G. od udziału w sprawie. Jak już wyżej wskazano, skarżąca w piśmie z dnia 3 grudnia 2009 r. (data wpływu 9 grudnia 2009 r.), zażądała również stwierdzenia nieważności postanowienia Kolegium z dnia [...] września 2009 r., nr [...] oraz stwierdzenia nieważności decyzji tego organu z dnia 28 września 2009 r. o błędnie podanym numerze [...] (prawidłowy numer to [...]). Organem właściwym do stwierdzenia nieważności decyzji lub postanowienia wydanego przez samorządowe kolegium odwoławcze jest ten organ (art. 157 § 1 kpa w związku z art. 126 kpa). Postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności wszczyna się na żądanie strony lub z urzędu (art. 157 § 2 kpa). Przesłanki stwierdzenia nieważności uregulowane zostały w art. 156 kpa. Z akt administracyjnych sprawy wynika, iż pismem z dnia [...] stycznia 2010 r., nr [...] Kolegium zawiadomiło skarżącą o wszczęciu na jej wniosek postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności powyższego postanowienia z [...] września 2010 r. Odrębnym pismem opatrzonym tą samą datą o numerze [...] Kolegium zawiadomiło także skarżącą o wszczęciu na jej wniosek postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności powyższej decyzji z dnia [...] września 2009 r., nr [...]. Skarżąca została również pouczona o możliwości składania wyjaśnień. Z kolei postanowieniem z dnia 17 lutego 2010 r. (w sentencji tego postanowienia błędnie wskazano datę 17 lutego 2009 r. – uwaga Sądu), nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W., działając na podstawie art. 158 w związku z art. 156 kpa, odmówiło stwierdzenia nieważności postanowienia tego organu z dnia 4 września 2009 r., nr [...]. Natomiast odrębną decyzją podjętą również 17 lutego 2010 r. (w sentencji tej decyzji również błędnie wskazano datę 17 lutego 2009 r. – uwaga Sądu), nr [...] Kolegium, działając także na podstawie art. 158 w związku z art. 156 kpa, odmówiło stwierdzenia nieważności decyzji własnej z dnia [...] września 2009 r., nr [...]. Bezzasadny jest zatem zarzut, iż Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. pozostawało w bezczynności polegającej na nierozpoznaniu wniosków o stwierdzenie nieważności powyższego postanowienia z dnia 4 września 2009 r. i powyższej decyzji z dnia 28 września 2009 r. W sytuacji, gdy wnioski o stwierdzenie nieważności decyzji lub postanowienia wydanego przez samorządowe kolegium odwoławcze, zostały rozpoznane w trybie o którym mowa w art. 157 i 158 kpa, z uwzględnieniem przesłanek, o których mowa w art. 156 kpa, stanowiących podstawę do stwierdzenia nieważności, nie można zarzucić temu organowi bezczynności polegającej na nierozpoznaniu wniosków o stwierdzenie nieważności. We wniosku z dnia 17 grudnia 2009 r., skierowanym do samorządowego kolegium odwoławczego, skarżąca wniosła również o przyznanie jej zasiłku stałego, okresowego, celowego, celowego specjalnego na leczenie, opiekę i rehabilitację. Organem właściwym do rozpoznania wniosku w tym zakresie jest kierownik ośrodka pomocy społecznej, który działa na podstawie upoważnienia burmistrza do wydawania decyzji administracyjnych w indywidualnych sprawach z zakresu pomocy społecznej należących do właściwości gminy, co wynika z art. 110 ust. 8 ustawy z dnia 12 kwietnia 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. z 2009 r., nr 175, poz. 1362 ze zm.). Samorządowe kolegium odwoławcze jest w tych sprawach organem odwoławczym. W świetle powyższego Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. nie jest organem właściwym do merytorycznego rozpoznania wniosku skarżącej o przyznanie powyższych świadczeń (zasiłków) z pomocy społecznej, co oznacza, iż nie mogło również pozostawać w bezczynności polegającej na nierozpoznaniu tych wniosków. Ponadto z akt administracyjnych sprawy wynika, iż Dyrektor Ośrodka Pomocy Społecznej w D. wielokrotnie rozpoznawała wnioski skarżącej o przyznanie jej świadczeń z pomocy społecznej, w tym, w formie zasiłku stałego, okresowego, celowego, celowego specjalnego na leczenie, opiekę i rehabilitację np. decyzja tego organu z dnia [...] lipca 2009 r., nr [...]. Powyższe potwierdza również uzasadnienie postanowień Kolegium z dnia [...] stycznia 2010 r. o numerach: [...] i [...], z których wynika, iż organ I instancji odmawiał skarżącej przyznania świadczeń z pomocy społecznej z powodu braku możliwości przeprowadzenia wywiadu środowiskowego. Z tych względów, na podstawie art. 151 p.p.s.a., Sąd orzekł jak w sentencji wyroku.